Είστε αναποφάσιστοι και ανησυχείτε για το τι μπορεί να σημαίνει αυτό για το πόσο καλές αποφάσεις παίρνετε; Έρευνα στη γνωστική επιστήμη και την ψυχολογία δείχνει ότι το να αφιερώνετε περισσότερο χρόνο για να επιλέξετε μπορεί να συνδέεται με συμπεριφορές που σχετίζονται με πιο έξυπνες και πιο ορθολογικές αποφάσεις.
Πώς μπορεί να συνδέεται η αναποφασιστικότητα με τη λήψη καλύτερων και πιο έξυπνων αποφάσεων; Νέα έρευνα απαντά
Νιώθετε μερικές φορές πιεσμένοι όταν πρέπει να επιλέξετε τι να φάτε για βραδινό; Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Personality and Individual Differences, το να χρειάζεστε περισσότερο χρόνο για να αποφασίσετε μπορεί στην πραγματικότητα να συνδέεται με τη λήψη πιο έξυπνων αποφάσεων. Στη μελέτη, οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν τον εαυτό τους σε δηλώσεις όπως «οι σκέψεις μου είναι πάντα αντιφατικές» και «διαπιστώνω συχνά ότι όλα έχουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους».
Όσοι ταυτίζονταν έντονα με αυτές τις δηλώσεις σημείωσαν υψηλότερη βαθμολογία σε αυτό που οι ψυχολόγοι αποκαλούν «χαρακτηριστικό αμφιθυμίας» — την τάση να βλέπει κανείς και τις δύο πλευρές ενός ζητήματος και να κάνει αντικρουόμενες σκέψεις. Ενώ η αποφασιστικότητα συχνά συνδέεται με την επιτυχία στις επιχειρήσεις, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το χαρακτηριστικό αμφιθυμίας μπορεί να έχει σημαντικά πλεονεκτήματα, ιδιαίτερα στην προσεκτική και στοχαστική λήψη αποφάσεων.
Γιατί είναι κάποιοι πιο αναποφάσιστοι από άλλους
Σύμφωνα με εργασία του 2025 με τίτλο «The Role of Personality Traits and Decision-Making Styles in Career Decision-Making Difficulties», τα άτομα με υψηλότερο νευρωτισμό έτειναν να βιώνουν μεγαλύτερη αναποφασιστικότητα και δυσκολίες στη λήψη επαγγελματικών αποφάσεων, ενώ χαρακτηριστικά όπως η ευσυνειδησία, η δεκτικότητα στην εμπειρία και η καλοσύνη συνδέονταν με λιγότερες δυσκολίες στη λήψη αποφάσεων.
4 τρόποι να γίνετε πιο τυχεροί από αύριο – Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη
Η έρευνα δείχνει ότι η αναποφασιστικότητα δεν είναι απλώς περιστασιακός δισταγμός αλλά ένα σταθερό χαρακτηριστικό προσωπικότητας που διαφέρει μεταξύ των ανθρώπων. Μερικοί δυσκολεύονται συστηματικά να επιλέξουν, καθυστερούν τις αποφάσεις και αισθάνονται αβεβαιότητα ή μεταμέλεια μετά. Η προσωπικότητα παίζει σημαντικό ρόλο. Ο υψηλότερος νευρωτισμός και η δυσανεξία στην αβεβαιότητα συνδέονται έντονα με μεγαλύτερη αναποφασιστικότητα, καθώς τα άτομα αυτά βιώνουν περισσότερο άγχος και δυσφορία όταν τα αποτελέσματα είναι ασαφή.
Σημαντικά είναι και τα γνωστικά μοτίβα, συμπεριλαμβανομένης της χαμηλότερης εμπιστοσύνης στις αποφάσεις και των διαφορών στον τρόπο αξιολόγησης των στοιχείων. Έρευνες στον εγκέφαλο υποδηλώνουν ότι περιοχές που εμπλέκονται στην αυτοπεποίθηση και στην ενσωμάτωση της αξίας μπορεί επίσης να συμβάλλουν. Η αναποφασιστικότητα συνδέεται επίσης με τον μηρυκασμό σκέψεων και τα καταθλιπτικά συμπτώματα, αν και δεν έχουν όλα τα αναποφάσιστα άτομα ιατρικές παθήσεις ψυχικής υγείας.
Βασικά ευρήματα ερευνών:
- Η αναποφασιστικότητα είναι μετρήσιμο χαρακτηριστικό προσωπικότητας
- Συνδέεται με νευρωτισμό και συναισθηματική αστάθεια
- Προβλέπεται από τη δυσανεξία στην αβεβαιότητα
- Συνδέεται με την αυτοπεποίθηση στις αποφάσεις και με εγκεφαλικούς μηχανισμούς
- Συσχετίζεται με μηρυκασμό σκέψεων και καταθλιπτικά συμπτώματα
Πώς να αναγνωρίσετε έναν ψυχοπαθή από τα μηνύματα που στέλνει στο κινητό
Το να αναστοχάζεστε από διαφορετικές οπτικές γωνίες μπορεί να οδηγήσει στη λήψη καλύτερων αποφάσεων
Η έρευνα δείχνει ότι τα άτομα με έντονο χαρακτηριστικό αμφιθυμίας συχνά παίρνουν πιο στοχαστικές και ακριβείς αποφάσεις, επειδή εξετάζουν τις καταστάσεις από πολλαπλές οπτικές γωνίες. Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Organizational Behavior and Human Decision Process, οι συμμετέχοντες ολοκλήρωσαν μια διαδικασία εικασίας δύο σταδίων. Έπρεπε να αποφασίσουν αν ένα άτομο που μόλις είχαν γνωρίσει ήταν εσωστρεφές ή εξωστρεφές επιλέγοντας μία από δύο ερωτήσεις: «Σου αρέσει να πηγαίνεις σε πάρτι;» ή «Σας αρέσει να περνάτε χρόνο μόνοι σας;». Τα άτομα με έντονο το χαρακτηριστικό αμφιθυμίας ήταν πιο πιθανό να επιλέξουν τη δεύτερη ερώτηση και ήταν επίσης πιο πιθανό να καταλήξουν στο σωστό συμπέρασμα.
Στην ίδια μελέτη, οι συμμετέχοντες εξέτασαν πληροφορίες για έναν φανταστικό υπάλληλο και αποφάσισαν αν έπρεπε να παραμείνει στην εργασία του. Αφού έλαβαν μια αρχική απόφαση, τους παρουσιάστηκαν τόσο θετικά όσο και αρνητικά σχόλια από «industry experts». Όσοι είχαν έντονο χαρακτηριστικό αμφιθυμίας ήταν λιγότερο πιθανό να υποκύψουν στην προκατάληψη επιβεβαίωσης. Αντί να χαρακτηρίσουν κάποιον ως τεμπέλη επειδή έχασε μια προθεσμία ή ως ανυπάκουο επειδή παρέκαμψε μια απόφαση, εστίασαν περισσότερο στη συμπεριφορά παρά στην προσωπικότητα.
Ποιες λέξεις συνηθίζουν να χρησιμοποιούν όσοι έχουν διαταραχή προσωπικότητας – Νέα μελέτη
«Αν και η αμφιθυμία έχει συνήθως αρνητικές συνειρμούς, οι άνθρωποι που εξετάζουν και τις δύο πλευρές κάθε ζητήματος μπορούν ενδεχομένως να κάνουν καλύτερες επιλογές και να είναι πιο ακριβείς όταν τελικά λαμβάνουν μια απόφαση», εξήγησε η Αμερικανίδα κλινική ψυχολόγος Susan Krauss Whitbourne. Αναφερόμενη σε μελέτη του 2021 με επικεφαλής την Iris Schneider στο University of Cologne, σημείωσε ότι τα αναποφάσιστα άτομα μπορεί να είναι πιο αργά στις κοινωνικές αποφάσεις, αλλά τείνουν να είναι πιο ορθολογικά και συχνά καλύτερα ενημερωμένα.
Πηγές: Your Tango, ScienceDirect, SJDM, PMC, ScienceDirect, NIH, Frontiers, MDPI