Πρέπει να είστε νηστικοί πριν από την εξέταση χοληστερίνης ή όχι; Ειδικοί συνήθως λένε ότι η νηστεία δεν είναι απαραίτητη, όμως οι καρδιολόγοι προειδοποιούν ότι υπάρχει ένα κοινό τρόφιμο που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τα αποτελέσματα των εξετάσεών σας. Ποιο είναι;
Χοληστερίνη: 15 τροφές που καθαρίζουν τις αρτηρίες φυσικά και 5 που τις φράζουν αμέσως
Χρειάζεται πραγματικά να είστε νηστικοί πριν από μια εξέταση χοληστερίνης;
Πρέπει να είστε νηστικοί πριν κάνετε εξέταση για χοληστερίνη; Παρότι για χρόνια οι ασθενείς έπαιρναν οδηγία να αποφεύγουν το φαγητό για τουλάχιστον οκτώ ώρες, οι ειδικοί λένε πλέον ότι αυτό το βήμα συχνά δεν είναι απαραίτητο, καθώς η επίδρασή του στα επίπεδα χοληστερίνης είναι συνήθως «αμελητέα».
«Θέλετε να δείτε πώς είναι οι τιμές σας όταν ζείτε την καθημερινότητά σας, όχι σε κάποια τεχνητή κατάσταση», εξηγεί ο Αμερικανός καρδιολόγος, Dr. Andrew Freeman σύμφωνα με το Today. Ωστόσο, υπάρχει ένα τρόφιμο που εξακολουθεί να συστήνει να αποφεύγετε πριν από την εξέταση. Ποιο είναι;
Μπορούν τα τρόφιμα να επηρεάσουν τα αποτελέσματα της εξέτασης χοληστερίνης;
Σύμφωνα με μελέτη με τίτλο “Effects of free sugars on blood pressure and lipids: a systematic review and meta-analysis of nutritional isoenergetic intervention trials”, η αντικατάσταση σύνθετων υδατανθράκων με ελεύθερα σάκχαρα υπό ισοθερμιδικές συνθήκες δεν άλλαξε σημαντικά την αρτηριακή πίεση ή το σωματικό βάρος. Η ανάλυση δεν έδειξε σταθερή αρνητική επίδραση στα λιπίδια του αίματος, καθώς οι παρατηρούμενες αυξήσεις στην LDL, την HDL και τα τριγλυκερίδια δεν ήταν ισχυρές μετά από περαιτέρω στατιστικές προσαρμογές.
Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι αυτό που τρώτε και το συνολικό διατροφικό σας πρότυπο μπορεί να επηρεάσουν τα αποτελέσματα της εξέτασης χοληστερίνης, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Ορισμένα τρόφιμα μπορούν να μειώσουν ελαφρώς την LDL χοληστερίνη, ενώ τα ευρύτερα διατροφικά πρότυπα έχουν ισχυρότερη και πιο σταθερή επίδραση. Οι ατομικές αντιδράσεις μπορεί να διαφέρουν, πράγμα που σημαίνει ότι το ίδιο τρόφιμο μπορεί να επηρεάζει διαφορετικά τους ανθρώπους.
Έρευνες δείχνουν ότι:
- Συγκεκριμένα τρόφιμα μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση της LDL χοληστερίνης, όπως τρόφιμα με διαλυτές φυτικές ίνες, φυτικές στερόλες, πρωτεΐνη σόγιας και ορισμένες φυτικές ενώσεις, σύμφωνα με ανασκόπηση του 2025 στο Nutrients. Αυτά τα τρόφιμα δρουν μειώνοντας την απορρόφηση της χοληστερίνης ή βοηθώντας τον οργανισμό να την απομακρύνει.
- Τα συνολικά διατροφικά πρότυπα έχουν μεγαλύτερη σημασία από μεμονωμένα τρόφιμα. Μια μετα-ανάλυση του 2025 έδειξε ότι η δίαιτα DASH μείωσε την ολική και την LDL χοληστερίνη μέσα σε λίγες εβδομάδες, δείχνοντας ότι ο συνδυασμός υγιεινών τροφίμων με συνέπεια αλλάζει τα επίπεδα λιπιδίων στο αίμα.
- Οι χορτοφαγικές δίαιτες συνδέονται με χαμηλότερη LDL χοληστερίνη, κάτι που υποστηρίζεται από τυχαιοποιημένες μελέτες και μεγάλες έρευνες που συνοψίζονται από καρδιολογικούς οργανισμούς.
- Η διατροφική χοληστερίνη, όπως αυτή από τα αυγά, επηρεάζει διαφορετικά τους ανθρώπους. Ορισμένες μελέτες δείχνουν μικρές αυξήσεις της LDL σε ορισμένα άτομα, ενώ άλλες δείχνουν μικρή ή καμία επίδραση, αναδεικνύοντας τις ατομικές μεταβολικές διαφορές.
- Αυτό που τρώτε λίγο πριν από μια εξέταση χοληστερίνης μπορεί να επηρεάσει προσωρινά τα αποτελέσματα, ειδικά τα τρόφιμα με υψηλά λιπαρά, επειδή επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο κυκλοφορεί η χοληστερίνη στο αίμα.
Παρά το γεγονός ότι σήμερα αρκετά εργαστήρια με ανάλογο εξοπλισμό πραγματοποιούν μετρήσεις χωρίς νηστεία, η μέτρηση της χοληστερίνης μετά από 9–12 ώρες χωρίς φαγητό προτιμάται σε κάθε περίπτωση, ιδιαίτερα μάλιστα όταν πρόκειται να μετρηθεί το συνολικό προφίλ λιπιδίων όπως τριγλυκερίδια και LDL χοληστερόλη («κακή» χοληστερίνη).
Καρδιολόγος συμβουλεύει: Αποφύγετε τα γλυκά πριν από την εξέταση για χοληστερίνη
«Η αλήθεια είναι ότι η μόνη παράμετρος στο λιπιδαιμικό προφίλ που αλλάζει δραστικά και γρήγορα είναι τα τριγλυκερίδια», λέει ο Freeman. «Γι’ αυτό θα πρότεινα να μην τρώτε γλυκά και λιχουδιές πριν πάτε για τον τεστ λιπιδίων, ώστε να αποφύγετε αυτή την αύξηση στα τριγλυκερίδια». Εκτός από τα ζαχαρούχα τρόφιμα και ποτά, τα τριγλυκερίδια εξαρτώνται επίσης από τους λευκούς υδατάνθρακες, τα λιπαρά τρόφιμα και το αλκοόλ, οπότε ο καρδιολόγος θα απέφευγε και αυτά αμέσως πριν από τον έλεγχο λιπιδίων.
Γιατί έχει σημασία
Τα τριγλυκερίδια είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος λίπους στο σώμα, σύμφωνα με το National Heart, Lung and Blood Institute. Κάποια είναι απαραίτητα για την καλή υγεία, αλλά τα υψηλά επίπεδα τριγλυκεριδίων μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και εγκεφαλικού.
Ένα υγιές επίπεδο τριγλυκεριδίων είναι κάτω από 150 χιλιοστόγραμμα ανά δεκατόλιτρο (mg/dL) για τους ενήλικες. Όμως περίπου το ένα τέταρτο των Αμερικανών έχει επίπεδα που είναι υπερβολικά υψηλά. Αυτοί οι ασθενείς θα πρέπει πάντα να είναι νηστικοί πριν από μια εξέταση χοληστερίνης, ώστε να υπάρχει πιο ακριβής μέτρηση των τριγλυκεριδίων, όπως σημειώνουν ειδικοί της Harvard Medical School. Έτσι προσεγγίζει και ο Freeman τον έλεγχο λιπιδίων στο ιατρείο του.
Χοληστερίνη: Πόσο επικίνδυνη είναι η υψηλή LDL και πώς μπορείτε να τη μειώσετε;
Πώς να ξεκινήσετε
Πέρα από την αποφυγή γλυκών και λιχουδιών, οι περισσότεροι μπορούν να φάνε ό,τι συνηθίζουν να τρώνε το προηγούμενο βράδυ πριν από μια εξέταση χοληστερίνης, λέει ο Freeman. «Αν αποφασίσετε να τρώτε μόνο σπανάκι για δύο εβδομάδες πριν από τον έλεγχο λιπιδίων, τα τριγλυκερίδιά σας πιθανότατα θα είναι πολύ χαμηλά και ίσως η LDL να είναι λίγο χαμηλότερη», σημειώνει. «Αλλά ο στόχος σας είναι να δείτε πώς είστε στον πραγματικό κόσμο». Ελπίζουμε αυτό να περιλαμβάνει πολλά τρόφιμα που είναι υγιεινά για την καρδιά. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για να δείτε αν χρειάζεται να είστε νηστικοί πριν από μια εξέταση χοληστερίνης.
Πηγές: Today, MDPI, ScienceDirect, ACC, TIJPH, ScienceDirect