Πανευρωπαϊκή έρευνα αποκαλύπτει τον ρόλο των ορμονικών αλλαγών στις κρίσεις ημικρανίας και τα κενά στη διάγνωση και φροντίδα των γυναικών.
Η ημικρανία επηρεάζει εκατομμύρια γυναίκες στην Ευρώπη, ωστόσο μεγάλο ποσοστό παραμένει χωρίς διάγνωση ή εξατομικευμένη θεραπεία. Νέα πανευρωπαϊκή έρευνα αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο των ορμονικών μεταβολών και τα σημαντικά κενά στην πρόσβαση σε κατάλληλη φροντίδα.
Δεν είναι απλός πονοκέφαλος: Τα 4 στάδια που πρέπει να γνωρίζετε για να «προλάβετε» μια ημικρανία
Η ημικρανία και το «αόρατο» ορμονικό μοτίβο
Η ημικρανία αποτελεί νευρολογική νόσο που χαρακτηρίζεται από έντονες κρίσεις κεφαλαλγίας, συνήθως παλλόμενες και μέτριας έως σοβαρής έντασης. Συχνά συνοδεύεται από ναυτία, φωτοφοβία και δυσκολία στην καθημερινή λειτουργικότητα.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, η Ευρωπαϊκή Συμμαχία για την Ημικρανία και τις Κεφαλαλγίες (EMHA) παρουσίασε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τα αποτελέσματα της έρευνας «Migraine in Women – The Invisible Hormonal Pattern».
Η μελέτη αναδεικνύει ότι οι ορμονικές μεταβολές παίζουν σημαντικό ρόλο στις κρίσεις ημικρανίας των γυναικών, αλλά συχνά παραμένουν υποεκτιμημένες στην κλινική πράξη.
Μεγάλη πανευρωπαϊκή μελέτη
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την EMHA σε συνεργασία με την AEMICE και συγκέντρωσε απαντήσεις από 5.410 άτομα σε 13 ευρωπαϊκές χώρες.
Στόχος ήταν να καταγραφεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο αντίκτυπος της ημικρανίας στη ζωή των γυναικών.
Στην Ελλάδα συμμετείχαν 504 γυναίκες, μέσα από πρωτοβουλία του Συλλόγου Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδος, συμβάλλοντας ουσιαστικά στα ευρωπαϊκά δεδομένα.
Τα ελληνικά αποτελέσματα δείχνουν ότι η υποδιάγνωση και η περιορισμένη πρόσβαση σε εξατομικευμένη φροντίδα παραμένουν σημαντικά προβλήματα.
Ημικρανία το πρωί: Τι μπορεί να την προκαλεί και πώς να την αντιμετωπίσετε, σύμφωνα με το Cleveland
Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα
Τα ευρήματα της έρευνας αποτυπώνουν ένα σημαντικό κενό στη διάγνωση και αντιμετώπιση της νόσου:
- σχεδόν 1 στις 2 γυναίκες δήλωσε ότι δεν έχει λάβει επίσημη διάγνωση ημικρανίας
- 43,7% δεν είχαν επισκεφθεί γιατρό παρά την επιβάρυνση από τα συμπτώματα
- από αυτές, 8 στις 10 ανέφεραν ότι καταφεύγουν σε αυτοθεραπεία
- 72,8% δήλωσαν ότι δεν τους έχει προταθεί εξατομικευμένη θεραπεία για κρίσεις που σχετίζονται με έμμηνο ρύση ή εμμηνόπαυση
Η σχέση της ημικρανίας με τον εμμηνορρυσιακό κύκλο
Η έρευνα καταγράφει έντονη σύνδεση ανάμεσα στις κρίσεις ημικρανίας και τις ορμονικές μεταβολές.
Πολλές γυναίκες αναγνωρίζουν ότι οι κρίσεις επηρεάζονται από τον κύκλο τους, όμως το στοιχείο αυτό δεν αξιολογείται πάντα επαρκώς στη θεραπευτική προσέγγιση.
Σύμφωνα με τα ευρήματα:
- 2 στις 3 γυναίκες βλέπουν πιθανή σχέση μεταξύ ημικρανίας και εμμηνορρυσιακού κύκλου
- 9 στις 10 αναφέρουν πιο έντονες και πιο παρατεταμένες κρίσεις κατά την περίοδο
- σχεδόν 7 στις 10 δεν έχουν λάβει ποτέ εξατομικευμένη θεραπεία για κρίσεις που σχετίζονται με ορμονικούς παράγοντες
Το πρόβλημα της υποδιάγνωσης
Παρότι η ημικρανία είναι μία από τις πιο συχνές νευρολογικές διαταραχές, παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατη τόσο στη δημόσια συζήτηση όσο και στην καθημερινή κλινική πρακτική.
Η έρευνα δείχνει ότι 42% των γυναικών με συμπτώματα ημικρανίας δεν είχαν λάβει ποτέ επίσημη διάγνωση.
Αυτό σημαίνει ότι πολλές γυναίκες ζουν για χρόνια χωρίς σαφή κατανόηση της πάθησής τους, χωρίς σωστή καταγραφή των εκλυτικών παραγόντων και χωρίς πρόσβαση σε κατάλληλες θεραπευτικές επιλογές.
Η επίδραση της νόσου στην καθημερινότητα
Η ημικρανία δεν επηρεάζει μόνο τη σωματική υγεία. Μπορεί να επηρεάσει την εργασία, την οικογενειακή ζωή, τις κοινωνικές δραστηριότητες αλλά και την ψυχική ανθεκτικότητα.
Υπολογίζεται ότι 3 στα 4 άτομα που ζουν με ημικρανία είναι γυναίκες, κυρίως σε αναπαραγωγική ηλικία.
Παρόλα αυτά, η αναγνώριση της νόσου στις πολιτικές δημόσιας υγείας παραμένει περιορισμένη σε σχέση με το πραγματικό της βάρος.
Ο Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδος Κος Κων/νος Μπίλιας δήλωσε:
«Η ημικρανία στις γυναίκες παραμένει σε σημαντικό βαθμό υποαναγνωρισμένη και υποδιαγνωσμένη, καθώς συχνά προσεγγίζεται απλουστευτικά υπό το πρίσμα των ορμονικών μεταβολών ή του εμμηνορρυσιακού κύκλου, γεγονός που ενδέχεται να οδηγεί σε καθυστερημένη διάγνωση και αποσπασματική αντιμετώπιση. Η παρούσα έρευνα αναδεικνύει με σαφήνεια τη σύνθετη και συχνά αόρατη επιβάρυνση που συνεπάγεται η ημικρανία για τις γυναίκες στην καθημερινή, κοινωνική και επαγγελματική τους ζωή. Παράλληλα, προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στη φωνή των ίδιων των ασθενών, καθώς η συστηματική καταγραφή των εμπειριών τους αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την ουσιαστική αποτύπωση του φορτίου της νόσου, την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης και τη διαμόρφωση αποτελεσματικότερων παρεμβάσεων σε επίπεδο πολιτικής υγείας».
Ο Δρ. Μιχαήλ Βικελής, νευρολόγος, εξειδικευμένος στις κεφαλαλγίες και Επιστημονικός Σύμβουλος του Συλλόγου, δήλωσε:
«Τα αποτελέσματα της έρευνας επιβεβαιώνουν με σαφήνεια ότι η ορμονική διάσταση της ημικρανίας πρέπει να ενσωματωθεί πολύ πιο ουσιαστικά στην κλινική προσέγγιση. Χρειάζεται συστηματική διερεύνηση των ορμονικών εκλυτικών παραγόντων, καλύτερη εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και, κυρίως, ουσιαστική πρόσβαση των γυναικών σε εξειδικευμένες και πιο εξατομικευμένες θεραπευτικές επιλογές. Η ημικρανία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με γενικούς όρους όταν γνωρίζουμε ότι οι κρίσεις συχνά μεταβάλλονται ανάλογα με τον κύκλο, την εγκυμοσύνη, την περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση. Μόνο έτσι μπορεί να μειωθεί ουσιαστικά το βάρος της νόσου, να περιοριστεί η αναπηρία που προκαλεί και να βελτιωθεί στην πράξη η ποιότητα ζωής των γυναικών».
Έκκληση για αναγνώριση και καλύτερη φροντίδα
Με αφορμή την παρουσίαση της έρευνας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η EMHA απηύθυνε κάλεσμα προς τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τα συστήματα υγείας και την κοινωνία των πολιτών:
«Αναγνώριση. Διάγνωση. Θεραπεία».
Το μήνυμα αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη να αναγνωριστεί η ημικρανία ως σημαντικό ζήτημα γυναικείας υγείας και να ενισχυθούν οι πολιτικές για ταχύτερη διάγνωση και καλύτερη πρόσβαση σε σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές.