Η προετοιμασία γευμάτων στο σπίτι ακόμη και μία φορά την εβδομάδα φαίνεται να συνδέεται με σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας στους ηλικιωμένους, σύμφωνα με μελέτη σε περισσότερους από 10.000 ανθρώπους στην Ιαπωνία.
Αναιμία στους άνω των 60: Πότε συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για άνοια κατά 66%
Η μαγειρική στο σπίτι συνδέεται με πολλαπλά οφέλη
Η συνήθεια του σπιτικού μαγειρέματος ίσως προσφέρει πολύ περισσότερα από μια πιο υγιεινή διατροφή. Νέα επιστημονική έρευνα από την Ιαπωνία δείχνει ότι οι ηλικιωμένοι που μαγειρεύουν τακτικά στο σπίτι εμφανίζουν αισθητά μικρότερο κίνδυνο άνοιας, με τους ειδικούς να επισημαίνουν πως η διαδικασία της προετοιμασίας φαγητού λειτουργεί ως πολύτιμη «άσκηση» για τον εγκέφαλο.
Η αλήθεια είναι ότι η μαγειρική στο σπίτι έχει και άλλα οφέλη που οι επιστήμονες εδώ και χρόνια έχουν τονίσει. Για παράδειγμα, παλιότερη μελέτη από το Public Health Nutrition, ανέφερε ότι συνδέεται με καλύτερη ποιότητα διατροφής, γιατί οι άνθρωποι που μαγειρεύουν συχνότερα στο σπίτι τείνουν να καταναλώνουν λιγότερες θερμίδες, λιγότερη ζάχαρη και λιγότερα λιπαρά από όσους μαγειρεύουν σπανιότερα. Αυτό σημαίνει ότι το φαγητό στο σπίτι δίνει μεγαλύτερο έλεγχο στα υλικά και στις ποσότητες, κάτι που βοηθά τη διατροφή να γίνει πιο ισορροπημένη στην καθημερινότητα. Πρακτικά, το σπιτικό φαγητό λειτουργεί σαν ένα σταθερό πλαίσιο καλύτερων επιλογών, μειώνοντας την εξάρτηση από έτοιμα γεύματα και διευκολύνοντας μια πιο υγιή σχέση με το φαγητό.
Τώρα, όμως, Ιάπωνες επιστήμονες έρχονται να προσθέσουν και ένα ακόμη όφελος που αξίζει να γνωρίζουμε.
Πόσες ώρες ύπνου μειώνουν τον κίνδυνο άνοιας – Τι δείχνει μεγάλη μελέτη
Η προετοιμασία φαγητού στο σπίτι μειώνει τις πιθανότητες για άνοια
Η προετοιμασία και το μαγείρεμα ενός σπιτικού γεύματος τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου άνοιας στους ηλικιωμένους έως και κατά 30%, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Epidemiology & Community Health.
Οι ερευνητές από το Tokyo Institute of Science και το Chiba University τονίζουν ότι τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι άνθρωποι στρέφονται σε εστιατόρια, έτοιμα γεύματα και κατεψυγμένα τρόφιμα, περιορίζοντας τη μαγειρική στο σπίτι.
Ωστόσο, ειδικά για τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, η ενασχόληση με την προετοιμασία φαγητού φαίνεται πως δεν αποτελεί μόνο μια καθημερινή πρακτική ανάγκη, αλλά και μια δραστηριότητα που ενεργοποιεί τον εγκέφαλο και το σώμα.
Πώς πραγματοποιήθηκε η έρευνα
Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από 10.978 άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, τα οποία συμμετείχαν στη μακροχρόνια έρευνα Japan Gerontological Evaluation Study.
Οι επιστήμονες παρακολούθησαν τη γνωστική κατάσταση των συμμετεχόντων για διάστημα έξι ετών, έως το 2022.
Από τους συμμετέχοντες:
- το 20% ήταν ηλικίας άνω των 80 ετών
- περίπου οι μισοί ήταν γυναίκες
- περισσότεροι από τους μισούς ήταν συνταξιούχοι
- σχεδόν το ένα τρίτο είχε λιγότερα από εννέα χρόνια εκπαίδευσης
Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτηματολόγια σχετικά με το πόσο συχνά μαγείρευαν στο σπίτι, αλλά και για το επίπεδο των μαγειρικών τους δεξιοτήτων, από απλές εργασίες όπως το καθάρισμα φρούτων και λαχανικών έως την πλήρη προετοιμασία γευμάτων.
Το Νο1 σύμπτωμα στην ομιλία που σχετίζεται με Αλτσχάιμερ – Ποια άλλα σημάδια να προσέξετε
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα
Περίπου οι μισοί συμμετέχοντες δήλωσαν ότι μαγείρευαν τουλάχιστον πέντε φορές την εβδομάδα, ενώ περισσότεροι από ένας στους τέσσερις ανέφεραν ότι δεν μαγείρευαν καθόλου.
Οι γυναίκες, αλλά και όσοι είχαν μεγαλύτερη εμπειρία στη μαγειρική, συνήθιζαν να προετοιμάζουν περισσότερα γεύματα στο σπίτι σε σχέση με τους άνδρες και όσους είχαν περιορισμένες δεξιότητες.
Η έρευνα έδειξε ότι η πιο συχνή ενασχόληση με το μαγείρεμα συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες.
Τα βασικά ευρήματα της μελέτης
- Οι άνδρες που μαγείρευαν τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα είχαν 23% μικρότερο κίνδυνο άνοιας
- Στις γυναίκες η μείωση του κινδύνου έφτανε το 27%
- Στους ηλικιωμένους με περιορισμένες μαγειρικές δεξιότητες, ακόμη και η ελάχιστη ενασχόληση με τη μαγειρική συνδέθηκε με 67% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας
- Τα αποτελέσματα παρέμειναν σταθερά ακόμη και όταν λήφθηκαν υπόψη παράγοντες όπως το εισόδημα, η εκπαίδευση και ο τρόπος ζωής
Η μαγειρική λειτουργεί ως άσκηση για τον εγκέφαλο
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι δραστηριότητες όπως η οργάνωση ενός γεύματος, η προετοιμασία υλικών και η εκτέλεση πολλών βημάτων ταυτόχρονα ενεργοποιούν γνωστικές λειτουργίες όπως η μνήμη, η συγκέντρωση και ο συντονισμός κινήσεων.
Παράλληλα, τα ευρήματα της μελέτης παρέμειναν ισχυρά ακόμη και μετά τη συνεκτίμηση άλλων δραστηριοτήτων που θεωρούνται ευεργετικές για τον εγκέφαλο, όπως η κηπουρική, ο εθελοντισμός και οι χειροτεχνίες.
Άνοια: Ριψοκίνδυνες αποφάσεις, απομόνωση και άλλα παράξενα συμπτώματα που συνδέονται με τη νόσο
Οι επιστήμονες κρατούν επιφυλάξεις
Παρότι τα αποτελέσματα χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης.
Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποδειχθεί με βεβαιότητα πως το μαγείρεμα από μόνο του μειώνει άμεσα τον κίνδυνο άνοιας, αλλά μόνο ότι υπάρχει ισχυρή σύνδεση μεταξύ των δύο παραγόντων.