2,2 δισ. άνθρωποι παγκοσμίως αντιμετωπίζουν διαταραχή με την όραση. Σχεδόν οι μισές περιπτώσεις θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί.
Η απώλεια όρασης δεν εμφανίζεται πάντα με προειδοποιητικά συμπτώματα, με αποτέλεσμα σοβαρές οφθαλμολογικές παθήσεις να διαγιγνώσκονται καθυστερημένα, όταν έχουν ήδη προκαλέσει βλάβες.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Όρασης, στις 8 Οκτωβρίου, η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία υπενθυμίζει τη σημασία του προληπτικού οφθαλμολογικού ελέγχου, καθώς η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία μπορούν σε αρκετές περιπτώσεις να αποτρέψουν ή να περιορίσουν την απώλεια όρασης.
Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα: Πώς μπορούν να επηρεάσουν τα μάτια και την όραση
Σύμφωνα με την Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία η καθυστέρηση στη διάγνωση σοβαρών οφθαλμολογικών παθήσεων ακόμη και όταν πρόκειται για μία κατάσταση που θεωρείται αναστρέψιμη ή αντιμετωπίσιμη, παρουσιάζει κατακόρυφη αύξηση.
Έτσι όσο η πάθηση προχωρά χωρίς την κατάλληλη θεραπεία, τόσο μειώνονται οι πιθανότητες πλήρους αποκατάστασης της όρασης, καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος επιπλοκών.
Τα προβλήματα όραση σε αριθμούς
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), τουλάχιστον 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως αντιμετωπίζουν διαταραχή της κοντινής ή μακρινής όρασης. Από αυτούς, σχεδόν οι μισοί έχουν απώλεια όρασης που θα μπορούσε να είχε προληφθεί, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό δεν έχει επισκεφθεί γιατρό για να αντιμετωπίσει το πρόβλημά του.
Γλαύκωμα, καταρράκτης, ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια συγκαταλέγονται στις βασικές παθήσεις που απειλούν την όραση.
Με βάση τα ίδια στοιχεία υπολογίζεται ότι σε παγκόσμιο επίπεδο καταγράφονται περίπου:
- 94 εκατομμύρια περιπτώσεις απώλειας όρασης λόγω καταρράκτη,
- 88,4 εκατομμύρια λόγω μη διορθωμένων διαθλαστικών σφαλμάτων,
- 8 εκατομμύρια λόγω ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας,
- 7,7 εκατομμύρια λόγω γλαυκώματος,
- 3,9 εκατομμύρια λόγω διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας.
Οι παθήσεις αυτές δεν έχουν όλες την ίδια πρόγνωση. Χαρακτηριστικό είναι ότι ακόμη και όταν μια οφθαλμολογική πάθηση μπορεί να αντιμετωπιστεί, η καθυστέρηση στη διάγνωση και τη θεραπεία μπορεί να επιτρέψει στη νόσο να εξελιχθεί και να αυξήσει τον κίνδυνο μόνιμων βλαβών.
Η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη αντιμετώπιση, σημειώνει εμφατικά η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία, μπορούν σε αρκετές περιπτώσεις να αποτρέψουν ή να περιορίσουν την απώλεια όρασης.
Δεν πρέπει να περιμένουμε να «θολώσει» η όραση
Ένα από τα σημαντικότερα μηνύματα της Ελληνικής Οφθαλμολογικής Εταιρείας είναι ότι ο οφθαλμολογικός έλεγχος δεν θα πρέπει να γίνεται μόνο όταν εμφανιστεί κάποιο σύμπτωμα.
Πολλές παθήσεις των ματιών εξελίσσονται για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να προκαλούν εμφανείς ενοχλήσεις. Έτσι, ένας άνθρωπος μπορεί να θεωρεί ότι βλέπει φυσιολογικά, ενώ παράλληλα έχει ήδη ξεκινήσει μια παθολογική διαδικασία που εάν δεν εντοπιστεί εγκαίρως, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική ή και μόνιμη απώλεια όρασης.
Η απώλεια της όρασης μπορεί, μάλιστα, να εξελίσσεται αργά και να μην γίνεται εύκολα αντιληπτή, ιδιαίτερα όταν οι δύο οφθαλμοί δεν επηρεάζονται στον ίδιο βαθμό.
Για τον λόγο αυτό ο προληπτικός έλεγχος αποκτά ιδιαίτερη σημασία τονίζει η ΕΟΕ. Η συχνότητά του καθορίζεται ανάλογα με την ηλικία, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, αλλά και την παρουσία παραγόντων κινδύνου, όπως η επαγγελματική έκθεση.
«Θεραπείες» που απειλούν την όραση: Προειδοποίηση Οφθαλμιάτρων για ψευδοδιαγνώσεις
Ποιοι χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο προληπτικός έλεγχος στην παιδική ηλικία. Η έγκαιρη αναγνώριση διαθλαστικών ανωμαλιών, αμβλυωπίας, στραβισμού και άλλων προβλημάτων όρασης είναι καθοριστική, καθώς η φυσιολογική ανάπτυξη της όρασης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την έγκαιρη αντιμετώπιση.
Στους ηλικιωμένους, από την άλλη πλευρά, αυξάνεται η συχνότητα παθήσεων όπως ο καταρράκτης, το γλαύκωμα και η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, γεγονός που καθιστά τον τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο ακόμη πιο σημαντικό.
Ανάγκη για συστηματική παρακολούθηση έχουν και οι πάσχοντες με σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση και άλλα χρόνια νοσήματα. Ορισμένα συστηματικά νοσήματα μπορούν να επηρεάσουν και τους οφθαλμούς, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών, όπως η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Όρασης, η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία υπογραμμίζει ότι η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία μπορούν να αλλάξουν την πορεία μιας οφθαλμικής πάθησης και να συμβάλουν καθοριστικά στη διατήρηση της όρασης.