Η πρώιμη αύξηση των κρουσμάτων γρίπης στις ΗΠΑ εντείνει την ανησυχία. Τι γνωρίζουμε για τη νέα μετάλλαξη και τι ισχύει για τον εμβολιασμό στην Ελλάδα.
Ανησυχία προκαλεί στους επιστήμονες η ασυνήθιστα πρώιμη αύξηση της δραστηριότητας της γρίπης στις ΗΠΑ. Στο επίκεντρο βρίσκεται το στέλεχος H1N1, το οποίο περιλαμβάνεται στα φετινά αντιγριπικά εμβόλια, αλλά εμφανίζει μια νέα μετάλλαξη, την G155E.
Προκαταρκτικά εργαστηριακά ευρήματα για τη νέα μετάλλαξη δείχνουν ότι μπορεί να επηρεάζει την αναγνώριση του ιού από αντισώματα, ιδιαίτερα σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες.
Γρίπη και ιώσεις: Γιατί ξεκίνησαν νωρίτερα φέτος – Ποιοι πρέπει να προσέχουν
Ωστόσο, τα μέχρι στιγμής δεδομένα δεν αποδεικνύουν ότι η μετάλλαξη μεταδίδεται ευκολότερα, προκαλεί σοβαρότερη νόσηση ή μειώνει σε συγκεκριμένο βαθμό την αποτελεσματικότητα του αντιγριπικού εμβολίου. Τα ευρήματα προέρχονται από προδημοσίευση επιστημονικής μελέτης, η οποία δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ανεξάρτητους επιστήμονες.
Τι είναι η μετάλλαξη G155E
Η G155E είναι μια γενετική αλλαγή στην αιμαγλουτινίνη, πρωτεΐνη που βρίσκεται στην επιφάνεια του ιού της γρίπης και αποτελεί στόχο των αντισωμάτων του ανοσοποιητικού συστήματος. Έχει εντοπιστεί σε ορισμένους ιούς H1N1 και δεν αποτελεί νέο υπότυπο γρίπης.
Το επιστημονικό ενδιαφέρον αφορά το ενδεχόμενο η συγκεκριμένη αλλαγή να επηρεάζει την ικανότητα ορισμένων αντισωμάτων να αναγνωρίζουν και να εξουδετερώνουν τον ιό.
Γιατί ανησυχούν οι επιστήμονες για τους νεότερους
Προδημοσίευση του Σεπτεμβρίου, κατέγραψε μειωμένη εξουδετέρωση ιών που φέρουν τη μετάλλαξη G155E σε εργαστηριακές δοκιμές, ιδιαίτερα σε δείγματα αίματος ατόμων ηλικίας 15 έως 25 ετών.
Οι ερευνητές εξετάζουν εάν το εύρημα σχετίζεται με τον τρόπο με τον οποίο διαφορετικές ηλικιακές ομάδες έχουν εκτεθεί σε παλαιότερες εκδοχές του H1N1, είτε μέσω φυσικής λοίμωξης είτε μέσω εμβολιασμού.
Τα αποτελέσματα, ωστόσο, είναι προκαταρκτικά. Οι εργαστηριακές μετρήσεις αντισωμάτων δεν αποδεικνύουν ότι οι νέοι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης ή νοσηλείας. Για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων απαιτούνται επιπλέον επιδημιολογικά και κλινικά δεδομένα.
Μειώνεται η αποτελεσματικότητα του αντιγριπικού εμβολίου;
Η παρουσία μιας μετάλλαξης που ενδέχεται να επηρεάζει την αναγνώριση του ιού από ορισμένα αντισώματα δεν σημαίνει ότι το αντιγριπικό εμβόλιο παύει να προσφέρει προστασία.
Στην ίδια προδημοσίευση, ο εμβολιασμός συμμετεχόντων από την Αυστραλία συνδέθηκε με ενίσχυση των αντισωμάτων έναντι των στελεχών H1N1 που εξετάστηκαν, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έφεραν τη μετάλλαξη G155E. Πρόκειται, όμως, για εργαστηριακά ευρήματα και όχι για άμεση μέτρηση της προστασίας από τη νοσηλεία ή τις σοβαρές επιπλοκές.
Τα αντιγριπικά εμβόλια περιλαμβάνουν επίσης στελέχη H3N2 και γρίπης Β. Ο εμβολιασμός εξακολουθεί να αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης, με στόχο τη μείωση της νόσησης και κυρίως των σοβαρών επιπλοκών.
Τι ισχύει για τη γρίπη στην Ελλάδα
Η εμφάνιση ή η κυκλοφορία μιας νέας παραλλαγής στις ΗΠΑ δεν σημαίνει αυτομάτως ότι αυτή θα επικρατήσει και στην Ελλάδα, αναφέρουν οι ειδικοί. Η εκτίμηση της εγχώριας κατάστασης βασίζεται στα στοιχεία επιτήρησης του ΕΟΔΥ, στην εργαστηριακή ανίχνευση των στελεχών που κυκλοφορούν και στην καταγραφή των κρουσμάτων και των νοσηλειών.
Η παρακολούθηση της εξέλιξης της γρίπης και η ενημέρωση από τις αρμόδιες υγειονομικές αρχές παραμένουν καθοριστικές για την αξιολόγηση του κινδύνου.
Ποιοι πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα
Ο εποχικός αντιγριπικός εμβολιασμός συνιστάται σύμφωνα με τις εθνικές οδηγίες, με ιδιαίτερη έμφαση στις ομάδες αυξημένου κινδύνου για επιπλοκές, όπως οι ηλικιωμένοι, οι έγκυες, τα άτομα με χρόνια νοσήματα και οι ανοσοκατεσταλμένοι.
Γρίπη: Ποιοι κινδυνεύουν και ποια εμβόλια συστήνονται – Όλες οι οδηγίες
Η ανάπτυξη της ανοσολογικής απόκρισης μετά τον εμβολιασμό χρειάζεται περίπου δύο εβδομάδες. Όσοι ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου και εμφανίσουν συμπτώματα γρίπης πρέπει να επικοινωνούν έγκαιρα με γιατρό, καθώς μπορεί να χρειαστεί αξιολόγηση για αντιική θεραπεία.
Δυσκολία στην αναπνοή, πόνος στο στήθος ή σύγχυση απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση. Όταν κάποιος νοσεί, συνιστάται να παραμένει στο σπίτι και να αποφεύγει τη στενή επαφή με ευάλωτα άτομα.