Καθώς μεγαλώνουμε, αυξάνεται ο κίνδυνος τόσο για άνοια όσο και για μια κοινή λοίμωξη. Νέα μελέτη σε πάνω από μισό εκατομμύριο ανθρώπους διαπίστωσε ότι όσοι έλαβαν το εμβόλιο κατά αυτής της λοίμωξης είχαν 24% μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν άνοια μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια, σε σύγκριση με όσους δεν εμβολιάστηκαν.
Απώλεια ακοής: Πότε μπορεί να συνδέεται με το Αλτσχάιμερ
Εμβόλιο που μπορεί να προστατεύσει από κοινή λοίμωξη μπορεί να μειώσει και τον κίνδυνο για άνοια, σύμφωνα με μεγάλη μελέτη
«Αυτή η μελέτη εξετάζει μόνο το νεότερο εμβόλιο σε έναν ευάλωτο πληθυσμό ηλικιωμένων που δεν ήταν πλήρως εμβολιασμένος κατά του έρπητα ζωστήρα και βρίσκεται σε ένα πολύ σαφές κλινικό στάδιο φροντίδας, δηλαδή κατά την εισαγωγή σε μονάδα εξειδικευμένης νοσηλευτικής φροντίδας», λέει η Αμερικανίδα φαρμακοεπιδημιολόγος Kaley Hayes, σύμφωνα με το Science Alert.
«Ταιριάζει σε αυτό το μεγάλο παζλ που μόλις αρχίζει να διαμορφώνεται, σύμφωνα με το οποίο τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά στην πρόληψη του έρπητα ζωστήρα και φαίνεται επίσης να προσφέρουν νευροπροστατευτικά οφέλη», συνεχίζει.
Πότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί το εμβόλιο κατά έρπητα ζωστήρα (RZV), εκτός ένδειξης
Οι ερευνητές εξετάζουν εάν το ανασυνδυασμένο εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα (RZV/Shingrix) μπορεί να προσφέρει οφέλη πέρα από την πρόληψη του έρπητα ζωστήρα. Μέχρι στιγμής, αυτές οι πιθανές χρήσεις παραμένουν υπό διερεύνηση.
Η viral άσκηση των 5 δευτερολέπτων με το μικρό δάχτυλο που δείχνει αν κινδυνεύουμε από άνοια
- Χημειοθεραπεία: Μελέτη περίπτωσης του 2025 με τίτλο «Off-label use of recombinant adjuvanted Herpes Zoster vaccine in a 10-year-old high-risk patient affected by epidermolysis bullosa: A case report» διαπίστωσε ότι η εκτός εγκεκριμένων ενδείξεων χρήση του RZV σε ασθενείς με συμπαγείς όγκους που υποβάλλονταν σε χημειοθεραπεία ήταν γενικά ασφαλής και προκάλεσε καλή ανοσολογική απόκριση.
- Άνοια: Μεγάλες παρατηρητικές μελέτες συνέδεσαν τον εμβολιασμό με RZV με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας, συμπεριλαμβανομένης της νόσου Αλτσχάιμερ, ωστόσο δεν αποδεικνύουν ότι προλαμβάνει την άνοια.
- Αυτοάνοσες παθήσεις: Μελέτες έχουν αξιολογήσει την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του εμβολίου σε άτομα με αυτοάνοσες παθήσεις.
- Καρδιαγγειακή υγεία: Παρατηρητική μελέτη συνέδεσε τον προηγούμενο εμβολιασμό με RZV με λιγότερα σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάματα μετά από έρπητα ζωστήρα.
Δεν υπάρχουν πειστικά κλινικά στοιχεία που να υποστηρίζουν τη χρήση του στη νόσο Πάρκινσον, στη σκλήρυνση κατά πλάκας, στον διαβήτη τύπου 1, στην ανοσοθεραπεία του καρκίνου, στη long COVID ή στο σύνδρομο χρόνιας κόπωσης.
Τα ευρήματα είναι ελπιδοφόρα, αλλά απαιτείται περισσότερη έρευνα
Η μελέτη έχει ορισμένους περιορισμούς. Καθώς πρόκειται για παρατηρητική ανάλυση, δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι υπάρχει άμεση σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Είναι επίσης πιθανό να υπάρχει «μεροληψία εμβολιασμού», δηλαδή τα άτομα που είναι γενικά πιο υγιή και έχουν έτσι κι αλλιώς μικρότερο κίνδυνο άνοιας να είναι πιο πιθανό να εμβολιάζονται.
Επίσης, δεν είναι ακόμη σαφές γιατί υπάρχει αυτή η συσχέτιση, κάτι που μελλοντικές μελέτες θα μπορέσουν να διερευνήσουν.
Άνοια: Τι εντόπισαν οι επιστήμονες στο πόσιμο νερό και στα τρόφιμα που αυξάνει τον κίνδυνο
«Δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα γιατί ο κίνδυνος άνοιας είναι χαμηλότερος με τον εμβολιασμό κατά του έρπητα ζωστήρα, αλλά έχουμε πολλές υποθέσεις», δήλωσε η Hayes στη Judy George σύμφωνα με το MedPage Today.
«Ο πιο προφανής παράγοντας είναι η μείωση των λοιμώξεων από έρπητα ζωστήρα, οι οποίες προκαλούν νευροφλεγμονή και αυξάνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου. Υπάρχουν επίσης αναδυόμενες υποθέσεις ότι ο εμβολιασμός γενικότερα, ιδιαίτερα εκείνος που προκαλεί ισχυρή ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος, μπορεί να ευθύνεται για τον προστατευτικό μηχανισμό».
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από μεγάλη φαρμακευτική εταιρία, η οποία κατασκευάζει το εμβόλιο. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η εταιρεία δεν είχε κανέναν έλεγχο στον σχεδιασμό της μελέτης, στην ανάλυση των δεδομένων ή στην απόφαση δημοσίευσης των αποτελεσμάτων.
Δεδομένης της συμφωνίας με προηγούμενες μελέτες και των ιστορικών συσχετίσεων μεταξύ των εμβολίων κατά του έρπητα ζωστήρα και του κινδύνου άνοιας, υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να θεωρείται ότι το εμβόλιο συνεχίζει τα ευεργετικά αποτελέσματα που είχαν παρατηρηθεί.
Καθώς τα Centers for Disease Control and Prevention (CDC) συνιστούν τον εμβολιασμό κατά του έρπητα ζωστήρα για ενήλικες άνω των 50 ετών στις ΗΠΑ, οι ερευνητές προτείνουν ότι η εισαγωγή σε μονάδες φροντίδας θα μπορούσε επίσης να είναι μια ευκαιρία να εξεταστεί εάν οι ασθενείς επιθυμούν να εμβολιαστούν.
Το σημάδι στο γράψιμο που μπορεί να αποκαλύπτει άνοια ή Πάρκινσον
«Η γνωστική μας λειτουργία είναι στενά συνδεδεμένη με τη συνολική υγεία μας και με όσα συμβαίνουν στον οργανισμό μας», λέει η Hayes. «Είναι πραγματικά εντυπωσιακό να βλέπουμε ότι κάτι που προορίζεται να προλαμβάνει μια σωματική πάθηση μπορεί επίσης να συμβάλει στη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου μας», κατέληξε.
Πηγές: ScienceAlert, ACP, PMC, PubMed, PubMed, PubMed, PubMed, PMC