Τα μονοκλωνικά αντισώματα που στοχεύουν το CGRP άλλαξαν την αντιμετώπιση της ημικρανίας από το 2018. Νέα μελέτη τα συνδέει όμως με αυξημένο κίνδυνο αποβολής στην αρχή της εγκυμοσύνης. Ποια τα συμπεράσματά της.
Ημικρανία: Δεν είναι απλώς ένας πονοκέφαλος- Η αλλαγή ξεκινά όταν μια αόρατη νόσος γίνεται ορατή
Φάρμακα για την ημικρανία: Τι δείχνει νέα μελέτη για τον κίνδυνο αποβολής
Η ημικρανία είναι πολύ συνηθισμένη νευρολογική πάθηση και εμφανίζεται σε ακόμα μεγαλύτερα ποσοστά στις γυναίκες. Οι κρίσεις της είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν, καθώς τα κλασικά παυσίπονα όπως τα ΜΣΑΦ και η ακεταμινοφαίνη συχνά δεν αρκούν.
Το 2018 εγκρίθηκε μια νέα κατηγορία ενέσιμων φαρμάκων για την ημικρανία, ως εναλλακτική λύση για όσους δεν ανταποκρίνονται στα γνωστά από του στόματος φάρμακα, όπως οι τριπτάνες ή η εργοταμίνη. Πρόκειται για τα μονοκλωνικά αντισώματα που στοχεύουν το πεπτίδιο CGRP, μια ουσία που προκύπτει από το γονίδιο της καλσιτονίνης και εμπλέκεται εγγενώς στις κρίσεις.
Τείνουν να προκαλούν λιγότερες παρενέργειες από άλλα φάρμακα για ημικρανία και να έχουν λιγότερες αλληλεπιδράσεις με άλλα σκευάσματα.
Τι δείχνουν πρόσφατες έρευνες για την ασφάλεια των αντισωμάτων CGRP στην εγκυμοσύνη
Οι μελέτες των τελευταίων ετών δίνουν μεικτή εικόνα, με ορισμένα ευρήματα να είναι ανησυχητικά και άλλα επιφυλακτικά.
Ημικρανίες: Τι να κάνετε όταν δεν βοηθάει τίποτα – Ειδικός του Cleveland Clinic απαντά
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2024 με τίτλο “Case series on monoclonal antibodies targeting calcitonin gene-related peptide in migraine patients during pregnancy: Enhancing safety data“, η χρήση των αντισωμάτων γύρω από τη σύλληψη δεν αύξησε κλινικά σημαντικά τα προβλήματα της εγκυμοσύνης, με ποσοστά παρόμοια με του γενικού πληθυσμού.
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2025 με τίτλο “Migraine management during pregnancy, breastfeeding and in women planning pregnancy“, τα φάρμακα που στοχεύουν το CGRP δεν διαθέτουν επαρκή δεδομένα ασφάλειας στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό, γι’ αυτό απαιτείται προσεκτικός σχεδιασμός για γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2026 με τίτλο “Safety and Effectiveness of Pain Medications for Migraine Management During Pregnancy and Lactation“, οι κατευθυντήριες οδηγίες συστήνουν διακοπή των αντισωμάτων περίπου έξι μήνες πριν από μια προγραμματισμένη σύλληψη, λόγω της μεγάλης διάρκειας δράσης τους.
Πονοκέφαλος: Νευρολόγος προειδοποιεί για ένα συγκεκριμένο αντικείμενο στο σπίτι που τον προκαλεί
Τι έδειξαν τα δεδομένα 7.579 κυήσεων
Νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο JAMA Neurology υποστηρίζει ότι η αγωγή αυτή μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αποβολής σε μέλλουσες μητέρες. Πρόκειται για τη μελέτη με τίτλο «Early Pregnancy Use of Anti-CGRP Monoclonal Antibodies and Propranolol and Spontaneous Abortion Risk», η οποία είναι παρατηρητική, επομένως μπορεί να δείξει μόνο συσχετίσεις και όχι αιτιότητα.
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε δεδομένα ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών από το 2018 έως το 2021. Εξετάστηκαν οι πρώτες 20 εβδομάδες 7.579 κυήσεων από μητέρες που είχαν είτε επίσημη διάγνωση ημικρανίας είτε συνταγογράφηση τριπτάνων ή εργοταμίνης μέσα στους έξι μήνες πριν από την τελευταία έμμηνο ρύση τους.
Ορισμένες από αυτές τις γυναίκες είχαν λάβει αντισώματα CGRP ή προπρανολόλη κατά την κύηση ή στους έξι μήνες πριν από αυτήν. Οι ερευνητές ανέλυσαν τα δεδομένα με βάση τις εκτιμώμενες ημέρες έκθεσης σε κάθε φάρμακο.
«Η έκθεση σε μονοκλωνικά αντισώματα κατά του CGRP σχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο αυτόματης αποβολής σε σύγκριση με τις περιόδους χωρίς έκθεση, ενώ η έκθεση στην προπρανολόλη όχι», εξηγεί η Καναδή επιδημιολόγος Anick Bérard του Πανεπιστημιακού Νοσοκομειακού Κέντρου Sainte-Justine, σύμφωνα με το ScienceAlert.
Συγκεκριμένα, μέσα στις πρώτες 20 εβδομάδες της κύησης οι γυναίκες που εκτέθηκαν στα αντισώματα CGRP είχαν περίπου 40% μεγαλύτερες πιθανότητες αποβολής σε σχέση με όσες δεν εκτέθηκαν. Η προπρανολόλη, αντίθετα, δεν σχετίστηκε με κανένα αυξημένο κίνδυνο.
Ημικρανία: Τι προκαλεί στον εγκέφαλο και πώς να την αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά
Γιατί το CGRP παίζει ρόλο στην εγκυμοσύνη
Το CGRP συμμετέχει στη ρύθμιση της ροής του αίματος, στην εμφύτευση του εμβρύου και στην ανάπτυξη του πλακούντα στην εγκυμοσύνη. Η νέα μελέτη αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η παρεμπόδισή του να παρεμβαίνει σε μια κύηση που αναπτύσσεται, αν και τα αποδεικτικά στοιχεία παραμένουν πολύ περιορισμένα σε αυτό το στάδιο.
Τα όρια της έρευνας
Μια μελέτη σαν αυτή δεν μπορεί να δείξει ότι ένα συγκεκριμένο φάρμακο προκαλεί από μόνο του αποβολή. Επειδή τα αντισώματα CGRP συνταγογραφούνται συνήθως για ανθεκτικές και σοβαρές ημικρανίες, είναι πιθανό η ίδια η πάθηση να συμβάλλει στην αύξηση του κινδύνου.
Υπάρχουν και άλλα όρια στα δεδομένα. Τα αρχεία αφορούν πληθυσμό με ιδιωτική ασφάλιση στις ΗΠΑ, επομένως τα αποτελέσματα δεν ισχύουν απαραίτητα για ανασφάλιστους, δημόσια ασφαλισμένους ή κατοίκους άλλων χωρών.
Τα ασφαλιστικά αρχεία, επιπλέον, δεν συλλέγονται με την αυστηρότητα που απαιτεί μια υγειονομική έρευνα. Δεν καταγράφουν, για παράδειγμα, πόσο σοβαρές ήταν οι ημικρανίες κάθε γυναίκας, αν οι γυναίκες έλαβαν τελικά τα φάρμακα που τους είχαν συνταγογραφηθεί ή αν οι κυήσεις ήταν προγραμματισμένες.
28χρονη με έντονες ημικρανίες ισχυρίζεται ότι την ηρεμεί μόνο μια καραμέλα που της φέρνει αναμνήσεις
Τι να κάνετε αν σχεδιάζετε να μείνετε έγκυος
Αν πάσχετε από ημικρανία και θέλετε να μείνετε έγκυος, συζητήστε την αγωγή και τους κινδύνους με το γιατρό σας πριν αλλάξετε οτιδήποτε στη φαρμακευτική σας αγωγή.
«Δεδομένης της αυξανόμενης χρήσης των αντισωμάτων κατά του CGRP για την πρόληψη της ημικρανίας σε άτομα αναπαραγωγικής ηλικίας, χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για την αξιολόγηση της ασφάλειάς τους στην εγκυμοσύνη, συμπεριλαμβανομένων μελετών για την αποβολή, τις εκβάσεις για το έμβρυο και τις μακροχρόνιες εκβάσεις για τα παιδιά», γράφουν οι ερευνητές.
«Μέχρι να είναι διαθέσιμα περισσότερα στοιχεία, οι γιατροί πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα περιορισμένα δεδομένα για την ασφάλεια στην εγκυμοσύνη όταν συζητούν την αγωγή με αντισώματα κατά του CGRP με άτομα που ενδέχεται να μείνουν έγκυα», συμπληρώνουν.
Πηγές: ScienceAlert, JAMA Neurology, PubMed, Cephalalgia, PubMed