Ο Οκτώβριος είναι Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού. Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην αντιμετώπιση της νόσου.
Περίπου 8.700 νέες διαγνώσεις καρκίνου του μαστού και 2.400 θάνατοι καταγράφονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα, σύμφωνα με εκτιμήσεις, αναδεικνύοντας τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης.
Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί τη συχνότερη μορφή καρκίνου στις γυναίκες, τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκοσμίως. Με αφορμή τον Οκτώβριο, Μήνα Ευαισθητοποίησης για τη νόσο, στο επίκεντρο βρίσκεται η ενημέρωση για την έγκαιρη ανίχνευση και τις δυνατότητες θεραπείας, που έχουν βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Ελπίδα για τον πιο επιθετικό καρκίνο του μαστού: Ερευνητές βρήκαν τον «κεντρικό διακόπτη» των όγκων
Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Παρατηρητηρίου Καρκίνου (GLOBOCAN) και του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών για τον Καρκίνο (ECIS), εκτιμάται ότι το 2024 παγκοσμίως περίπου 2,4 εκατομμύρια γυναίκες διαγνώστηκαν με καρκίνο του μαστού, ενώ καταγράφηκαν περίπου 694.000 θάνατοι.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την ίδια χρονική περίοδο, υπολογίζεται ότι σημειώθηκαν περίπου 362.000 νέες διαγνώσεις και 93.000 θάνατοι.
Μία στις οκτώ γυναίκες θα εμφανίσει καρκίνο του μαστού
Όπως αναφέρει ο Ιωάννης Κακουλίδης, Ακτινοθεραπευτής Ογκολόγος, MD, Διεύθυνση Επιδημιολογικής Επιτήρησης & Πρόληψης Μη Μεταδοτικών Νοσημάτων, ΕΟΔΥ, η δια βίου πιθανότητα εμφάνισης της νόσου υπολογίζεται περίπου στο 12%, γεγονός που σημαίνει ότι περίπου μία στις οκτώ γυναίκες θα εμφανίσει καρκίνο του μαστού κατά τη διάρκεια της ζωής της. Περισσότερες από τις μισές νέες περιπτώσεις αφορούν γυναίκες ηλικίας 45 έως 69 ετών, ενώ περίπου το 16% των περιστατικών καταγράφεται σε γυναίκες κάτω των 50 ετών. Η μέση ηλικία διάγνωσης είναι τα 62 έτη.
Καρκίνος του μαστού: Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να «βλέπει» τη νόσο έως και 10 χρόνια νωρίτερα
«Παρά τη συχνότητά του, ο καρκίνος του μαστού είναι μια νόσος με πολύ καλή πρόγνωση όταν διαγνωστεί έγκαιρα. Η πενταετής επιβίωση υπερβαίνει το 91% (ανεξαρτήτως ηλικίας και σταδίου), ενώ για τις περιπτώσεις που διαγιγνώσκονται σε πρώιμο στάδιο το ποσοστό επιβίωσης υπερβαίνει το 99%. Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν τη ζωτική σημασία της πρόληψης και του τακτικού προληπτικού ελέγχου», τονίζει ο κ. Κακουλίδης.
Ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού
Ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, σύμφωνα με τον κ. Κακουλίδης. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν το γυναικείο φύλο και η αύξηση της ηλικίας, καθώς και η κληρονομικότητα.
«Γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού, ιδιαίτερα όταν αφορά συγγενή πρώτου βαθμού, ή γυναίκες που φέρουν συγκεκριμένες γενετικές μεταλλάξεις, όπως οι BRCA1, BRCA2 και PALB2, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο. Επιπλέον, ορμονικοί παράγοντες, η παχυσαρκία μετά την εμμηνόπαυση, η κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα, καθώς και το ιστορικό ακτινοβόλησης της θωρακικής χώρας σε νεαρή ηλικία, έχουν συσχετιστεί με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου».
Τα συμπτώματα
Ο κ. Κακουλίδης σημειώνει ότι στα αρχικά στάδια ο καρκίνος του μαστού συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα, γεγονός που καθιστά τον προσυμπτωματικό έλεγχο ακόμη πιο σημαντικό. Ωστόσο ορισμένες αλλαγές δεν πρέπει να αγνοούνται: ψηλάφηση ενός εξογκώματος ή μάζας στον μαστό, επίμονος πόνος, μεταβολές στο μέγεθος ή στο σχήμα του, αλλαγές στο δέρμα του μαστού (όπως ερυθρότητα ή όψη που θυμίζει φλούδα πορτοκαλιού), αλλαγές στην θηλή, κνησμός ή ξηροδερμία στην περιοχή καθώς και ψηλαφητή διόγκωση στη μασχάλη.
Προσυμπτωματικός έλεγχος
Η έγκαιρη διάγνωση μέσω του προσυμπτωματικού ελέγχου αποτελεί το ισχυρότερο όπλο κατά της νόσου. Σύμφωνα με την American Cancer Society (ACS3), οι θάνατοι από καρκίνο του μαστού έχουν μειωθεί κατά 44% από το 1989 έως το 2024, κυρίως χάρη στη βελτίωση των μεθόδων έγκαιρης διάγνωσης και στις σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές.
Ο προσυμπτωματικός έλεγχος (screening) μειώνει την θνητότητα από τον καρκίνο του μαστού κατά 20-35% στις ηλικίες 50-69, ενώ έχει ελαφρώς μικρότερο αντίκτυπο στις ηλικίες 40-49.
Στη χώρα μας, ο προσυμπτωματικός έλεγχος παρέχεται και μέσω του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» του Υπουργείου Υγείας, στο πλαίσιο της εθνικής και ευρωπαϊκής στρατηγικής για την καταπολέμηση του καρκίνου.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε γυναίκες ηλικίας 45 έως 74 ετών του γενικού πληθυσμού, οι οποίες δεν ανήκουν σε ομάδα αυξημένου κινδύνου για καρκίνο του μαστού. Περιλαμβάνει χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση ψηφιακή μαστογραφία ανά δύο έτη, υπερηχογράφημα μαστών όταν απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση, καθώς και κλινική εξέταση από ειδικό ιατρό σε περίπτωση ευρημάτων.
«Το μήνυμα της φετινής εκστρατείας είναι ξεκάθαρο: ο καρκίνος του μαστού μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά όταν διαγνωστεί νωρίς. Η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση και η συμμετοχή στα προγράμματα προληπτικού ελέγχου αποτελούν επένδυση στην υγεία και τη ζωή. Η πρόληψη σώζει ζωές και η τακτική μαστογραφία μπορεί να κάνει τη διαφορά.
Φρόντισε τον εαυτό σου.Προγραμμάτισε τον προληπτικό σου έλεγχο. Η έγκαιρη διάγνωση είναι το ισχυρότερο όπλο μας», καταλήγει ο κ. Κακουλίδης.