Οι παιδίατροι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις σύγχρονες μορφές χρήσης νικοτίνης που προσελκύουν ολοένα και περισσότερους νέους.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος, 31 Μαΐου, η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής απευθύνει ισχυρό μήνυμα πρόληψης και προστασίας της υγείας των παιδιών και των εφήβων απέναντι σε κάθε μορφή χρήσης νικοτίνης — είτε πρόκειται για το κλασικό τσιγάρο είτε για το ηλεκτρονικό τσιγάρο και το άτμισμα.
«Παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών στην ενημέρωση για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος, η νικοτίνη εξακολουθεί να «εισβάλλει» στην εφηβική ηλικία με νέους τρόπους, πιο ελκυστικούς, πιο «μοντέρνους» και συχνά παραπλανητικά παρουσιαζόμενους ως ακίνδυνους», αναφέρει η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής.
Σημειώνει ότι η εφηβεία αποτελεί μια ιδιαίτερα ευάλωτη περίοδο για την ανάπτυξη εξαρτήσεων. Ο αναπτυσσόμενος εγκέφαλος είναι πιο ευαίσθητος στις επιδράσεις της νικοτίνης, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο εθισμού, επηρεάζει τη συγκέντρωση, τη μνήμη, τη συναισθηματική ρύθμιση και σχετίζεται με αυξημένα ποσοστά άγχους και διαταραχών διάθεσης.
Τα στοιχεία είναι ανησυχητικά
Σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα της ευρωπαϊκής έρευνας ESPAD, το ποσοστό των 16χρονων στην Ελλάδα που δηλώνουν ότι έχουν δοκιμάσει συμβατικά ή ηλεκτρονικά τσιγάρα αυξήθηκε από 43% το 2019 σε 54% το 2024, στοιχείο που προκαλεί έντονο προβληματισμό.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αυξανόμενη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου στους εφήβους. Το άτμισμα συχνά παρουσιάζεται ως «αθώο», «πιο ασφαλές» ή «μόδα», όμως τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι:
- πολλά προϊόντα περιέχουν υψηλές ποσότητες νικοτίνης,
- οι αρωματικές ουσίες αυξάνουν την ελκυστικότητα στους ανηλίκους,
- η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα μετάβασης και στο συμβατικό κάπνισμα.
Ήδη από το 2021 ελληνικά στοιχεία ανέφεραν ότι, ενώ λιγότεροι έφηβοι ξεκινούν το παραδοσιακό τσιγάρο σε σχέση με το παρελθόν, αυξάνεται σημαντικά η διείσδυση του ηλεκτρονικού τσιγάρου στους νέους.
Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής υπενθυμίζει ότι:
- δεν υπάρχει ασφαλής μορφή καπνίσματος ή χρήσης νικοτίνης,
- το παθητικό κάπνισμα εξακολουθεί να επιβαρύνει σοβαρά την υγεία των παιδιών,
- τα παιδιά καπνιστών εμφανίζουν συχνότερα λοιμώξεις αναπνευστικού, άσθμα και προβλήματα υγείας,
- οι περισσότεροι ενήλικες καπνιστές ξεκίνησαν πριν την ηλικία των 18 ετών.
Οι παιδίατροι θεωρούν ότι η πρόληψη ξεκινά:
- από την οικογένεια και το πρότυπο των γονέων,
- από το σχολείο και την ουσιαστική αγωγή υγείας,
- από την υπεύθυνη στάση της κοινωνίας απέναντι στην πρόσβαση ανηλίκων σε προϊόντα νικοτίνης,
- αλλά και από την ανοιχτή, ειλικρινή συζήτηση με τους εφήβους χωρίς φόβο και στιγματισμό.
Η πρόσφατη ενίσχυση των μέτρων περιορισμού πρόσβασης ανηλίκων σε προϊόντα καπνού και νικοτίνης στην Ελλάδα αποτελεί θετική εξέλιξη για τη δημόσια υγεία.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος, οι Παιδίατροι καλούν γονείς, εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες υγείας και την Πολιτεία να ενώσουν τις δυνάμεις τους ώστε η νέα γενιά να μεγαλώσει πιο ελεύθερη από τον εθισμό της νικοτίνης.
«Ιδιαίτερα προς τους εφήβους θέλουμε να τους πούμε το εξής:
Μην αφήσετε τη νικοτίνη να παρουσιαστεί ως «ελευθερία», «μόδα» ή τρόπος να ανήκετε κάπου.
Οι εταιρείες καπνού και προϊόντων ατμίσματος επενδύουν ακριβώς στην ανάγκη των νέων για αποδοχή, εικόνα και πειραματισμό. Όμως η πραγματική ανεξαρτησία δεν βρίσκεται στον εθισμό, αλλά στην ικανότητα να επιλέγετε ελεύθερα για το σώμα και την υγεία σας.
Το να πείτε «όχι» στο τσιγάρο και στο άτμισμα δεν είναι αδυναμία ούτε αντικοινωνική στάση — είναι πράξη αυτοσεβασμού, δύναμης και φροντίδας για το μέλλον σας.
Γιατί κάθε παιδί αξίζει να αναπνέει καθαρό αέρα — και να έχει ένα μέλλον χωρίς εξαρτήσεις».