Ο πόνος στον αυχένα μπορεί να είναι πρώιμο σύμπτωμα μιας σπάνιας αλλά απειλητικής για τη ζωή καρδιαγγειακής πάθησης που συχνά εμφανίζεται χωρίς προειδοποίηση. Σύμφωνα με οργανισμούς, δεν μπορεί να γίνει κάτι για τους παράγοντες κινδύνου ή για την πρόληψη της πάθησης, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και την αναζήτηση επείγουσας ιατρικής βοήθειας.
Δωρεάν φάρμακα για την παχυσαρκία: Έρχονται τα πρώτα SMS προς τους δικαιούχους
Τι είναι ο αυτόματος διαχωρισμός της στεφανιαίας αρτηρίας (SCAD) – Ποια τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε
Ο αυτόματος διαχωρισμός της στεφανιαίας αρτηρίας (SCAD) είναι μια σπάνια και απρόβλεπτη καρδιακή πάθηση που εμφανίζεται όταν τα στρώματα μιας στεφανιαίας αρτηρίας σχίζονται, επιτρέποντας στο αίμα να συγκεντρωθεί μεταξύ τους και να σχηματίσει θρόμβους που μπορούν να μπλοκάρουν τη ροή του αίματος προς την καρδιά και να προκαλέσουν έμφραγμα. Η ακριβής αιτία παραμένει άγνωστη, συχνά επηρεάζει άτομα χωρίς παραδοσιακούς παράγοντες κινδύνου για καρδιοπάθεια και, παρότι είναι πιο συχνή σε γυναίκες ηλικίας 45 έως 53 ετών, μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε.
Σύμφωνα με το British Heart Foundation, η SCAD δεν μπορεί προς το παρόν να προβλεφθεί ή να προληφθεί, γεγονός που καθιστά ζωτικής σημασίας την έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση όταν εμφανίζονται συμπτώματα που μοιάζουν με στηθάγχη ή έμφραγμα.
Παράγοντες κινδύνου
Ο αυτόματος διαχωρισμός της στεφανιαίας αρτηρίας (SCAD) συμβαίνει όταν σχηματίζεται ρήξη σε μια στεφανιαία αρτηρία χωρίς να υπάρχει συσσώρευση πλάκας. Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο “Spontaneous Coronary Artery Dissection: A Narrative Review of Epidemiology and Public Health Implications”, η SCAD αποτελεί μη αθηροσκληρωτική αιτία οξέος στεφανιαίου συνδρόμου και επηρεάζει κυρίως νεότερες γυναίκες που συχνά δεν έχουν παραδοσιακούς παράγοντες κινδύνου για καρδιοπάθεια. Η μελέτη εξηγεί ότι η SCAD συνδέεται συχνά με την εγκυμοσύνη, την ινομυϊκή δυσπλασία και διαταραχές του συνδετικού ιστού και μπορεί να υποδιαγιγνώσκεται, παρά την αυξημένη ευαισθητοποίηση και τις βελτιωμένες απεικονιστικές τεχνικές.
Άλλες έρευνες δείχνουν ότι επηρεάζει κυρίως άτομα χωρίς τυπικούς παράγοντες κινδύνου καρδιοπάθειας και συνδέεται με συγκεκριμένους βιολογικούς και τρόπους ζωής εκλυτικούς παράγοντες.
5 σημάδια καρδιακής νόσου στους κάτω των 40 – Πώς να προστατευτούν
Κύριοι παράγοντες κινδύνου που έχουν εντοπιστεί σε πρόσφατες έρευνες:
- Γυναίκες και άτομα με ορμονικές αλλαγές – Η SCAD εμφανίζεται κυρίως σε γυναίκες, συχνά μεταξύ 40–60 ετών, και συνδέεται με ορμονικές διακυμάνσεις
- Εγκυμοσύνη και περίοδος μετά τον τοκετό – Ο κίνδυνος είναι αυξημένος κατά την όψιμη εγκυμοσύνη και αμέσως μετά τη γέννα
- Ινομυϊκή δυσπλασία (FMD) – Μια μη αθηροσκληρωτική πάθηση των αιμοφόρων αγγείων που εντοπίζεται συχνά σε ασθενείς με SCAD
- Γενετική και ευαλωτότητα του συνδετικού ιστού – Ορισμένοι ασθενείς έχουν κληρονομική αδυναμία των αγγείων ή διαταραχές του συνδετικού ιστού
- Συναισθηματικό ή σωματικό στρες – Ξαφνικό έντονο στρες ή βαριά σωματική καταπόνηση συχνά προηγούνται των επεισοδίων SCAD
- Υψηλή αρτηριακή πίεση – Ο πιο συχνός παραδοσιακός παράγοντας κινδύνου που παρατηρείται στη SCAD, αν και πολλοί ασθενείς δεν έχουν άλλους
- Ημικρανία και φλεγμονώδεις παθήσεις – Είναι συχνότερες σε ασθενείς με SCAD σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό
Πόνος στον αυχένα και άλλα συμπτώματα της SCAD
- Πόνος στο στήθος
- Σφίξιμο ή πόνος στα χέρια, τον αυχένα, το σαγόνι, την πλάτη ή το στομάχι
- Αίσθημα ζάλης ή ελαφριάς κεφαλαλγίας
- Αίσθημα κόπωσης ή δύσπνοια
- Ναυτία
- Αίσθημα εφίδρωσης ή υγρασίας στο δέρμα
Το British Heart Foundation έχει τονίσει ότι όποιος εμφανίζει αυτά τα προειδοποιητικά σημάδια ή δυσφορία στο στήθος θα πρέπει να καλέσει άμεσα το 166. Πολλοί που αναπτύσσουν συμπτώματα SCAD τα αγνοούν, πιστεύοντας λανθασμένα ότι δεν διατρέχουν κίνδυνο για καρδιακά επεισόδια. Σύμφωνα με το British Heart Foundation, η πάθηση δεν μπορεί να προβλεφθεί ή να προληφθεί.
Περίπου το 80% των περιστατικών SCAD αφορά γυναίκες και συχνά αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή λίγο μετά τον τοκετό. Λόγω του απρόβλεπτου χαρακτήρα της, η SCAD συνήθως διαγιγνώσκεται μόνο μετά από κάποιο άλλο ιατρικό συμβάν, όπως ένα έμφραγμα. Οι θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για την πρόληψη θρόμβων αίματος, τοποθέτηση stent για τη διατήρηση της βατότητας της προσβεβλημένης αρτηρίας ή, σε σπάνιες περιπτώσεις, χειρουργική επέμβαση παράκαμψης στεφανιαίων αρτηριών για την αποκατάσταση της ροής του αίματος.
Τα μικροπλαστικά μπορεί να «τρέφουν» καθημερινά τα καρδιακά νοσήματα – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
«Η διάγνωση SCAD μπορεί να είναι τρομακτική, ειδικά αν την ανακαλύψατε μετά από ένα επείγον περιστατικό. Είναι σημαντικό να μιλάτε για αυτά τα συναισθήματα, είτε με ένα έμπιστο αγαπημένο πρόσωπο, τον ιατρό σας σας, έναν νοσηλευτή με εξειδίκευση σε καρδιακή αποκατάσταση, έναν κλινικό ψυχολόγο ή σύμβουλο. Αν αισθάνεστε πιο άνετα να ζητήσετε βοήθεια διαδικτυακά, υπάρχουν πολλές υπηρεσίες που μπορούν να σας βοηθήσουν», γράφουν στο British Heart Foundation, σύμφωνα με το Mirrir.
Πηγές: Mirror, MDPI, PubMed, PubMed, ScienceDirect, Frontiers, ScienceDirect