Τα πρησμένα δάχτυλα είναι ένα σύμπτωμα που μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά ή σταδιακά και συχνά προκαλεί ανησυχία. Ποιες καθημερινές συνήθειες ή ιατρικές παθήσεις μπορεί να κρύβονται πίσω από το πρήξιμο στα χέρια σας;
Πρησμένα πόδια: Πότε μπορεί να δείχνει πρόβλημα στην καρδιά και στο συκώτι
Τι μπορεί να προκαλεί τα πρησμένα δάχτυλα – Με ποιες παθήσεις μπορεί να σχετίζονται
Τα πρησμένα δάχτυλα μπορούν να προκληιούν για διάφορους λόγους – από μεταβολικές και αυτοάνοσες παθήσεις έως προβλήματα τενόντων και σπάνια αγγειακά ζητήματα. Έρευνες δείχνουν ότι η φλεγμονή, οι αλλαγές στην κυκλοφορία του αίματος και το στρες στους ιστούς παίζουν ρόλο, επηρεάζοντας άνδρες και γυναίκες με διαφορετικούς τρόπους.
Παράγοντες κινδύνου για πρησμένα δάχτυλα σε άνδρες και γυναίκες
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Hand Swelling and Other Non–Raynaud Phenomenon Symptoms as the Initial Presentation of Systemic Sclerosis», ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών με πρώιμη συστηματική σκλήρυνση εμφάνισε αρχικά πρησμένα χέρια, αντί για φαινόμενο Raynaud. Αυτοί οι ασθενείς παρουσίασαν διακριτές κλινικές συσχετίσεις, όπως πιο εκτεταμένη προσβολή του δέρματος και συγκεκριμένα προφίλ αυτοαντισωμάτων.
- Τα υψηλά λιπίδια στο αίμα (υπερλιπιδαιμία) συνδέονται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο για εκτινασσόμενο δάχτυλο, μια πάθηση που προκαλεί πρήξιμο, πόνο και δυσκαμψία στα δάχτυλα. Μελέτες έδειξαν ότι ο κίνδυνος μπορεί να είναι περίπου τέσσερις φορές μεγαλύτερος, ιδιαίτερα στους άνδρες.
- Τα αυτοάνοσα νοσήματα, όπως η συστηματική σκλήρυνση, συχνά προκαλούν πρώιμο πρήξιμο και αφράτη όψη των δαχτύλων, μερικές φορές πριν εμφανιστούν άλλα γνωστά συμπτώματα. Το πρήξιμο αυτό σχετίζεται με φλεγμονή και αλλαγές στους ιστούς των χεριών.
- Προϋπάρχοντα προβλήματα σε τένοντες ή νεύρα μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα πρηξίματος των δαχτύλων, ειδικά μετά από χειρουργική επέμβαση ή σωματική καταπόνηση. Έρευνες δείχνουν ότι άτομα με τέτοια ιστορικά προβλήματα εμφανίζουν συχνότερα επιπλοκές που σχετίζονται με οίδημα.
- Το σύνδρομο Achenbach, μια σπάνια πάθηση, προκαλεί αιφνίδιο και επώδυνο πρήξιμο των δαχτύλων με αποχρωματισμό. Εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας και συνήθως χωρίς εμφανή αιτία, γεγονός που υποδηλώνει την εμπλοκή εύθραυστων αιμοφόρων αγγείων.
Τι μπορεί να προκαλεί τα πρησμένα δάχτυλα
Κατακράτηση υγρών
Το πρήξιμο εμφανίζεται όταν σωματικά υγρά συγκεντρώνονται στους ιστούς ή στις αρθρώσεις. Μερικές φορές μπορεί να πρηστεί μόνο το μικρό δάχτυλο. Άλλες φορές μπορεί να δυσκολεύεστε να βάλετε ή να βγάλετε τα δαχτυλίδια σας. Ένα αλμυρό γεύμα μπορεί να είναι ένας λόγος και συνήθως δεν αποτελεί αιτία ανησυχίας. Άλλες φορές όμως, τα πρησμένα δάχτυλα και χέρια μπορεί να αποτελούν ένδειξη ενός προβλήματος υγείας που χρειάζεται προσοχή.
Άσκηση και ζέστη
Η καρδιά, οι πνεύμονες και οι μύες χρειάζονται οξυγόνο κατά τη διάρκεια της άσκησης. Έτσι, περισσότερο αίμα κατευθύνεται σε αυτά τα σημεία και λιγότερο στα χέρια. Τα μικρά αιμοφόρα αγγεία αντιδρούν σε αυτή την αλλαγή και διαστέλλονται, προκαλώντας πρήξιμο στα δάχτυλα. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και όταν το σώμα ζεσταίνεται σε υψηλές θερμοκρασίες. Για να δροσιστεί, τα αιμοφόρα αγγεία στο δέρμα διαστέλλονται ώστε να αποβληθεί η θερμότητα. Αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.
Πρήξιμο στο πρόσωπο: Γιατί συμβαίνει; Ποια τρόφιμα το προκαλούν;
Τραυματισμός
Μπορεί να έχετε υποστεί ρήξη συνδέσμου ή διάστρεμμα στο δάχτυλο. Ή να έχετε τραυματίσει τένοντα, να έχετε εξάρθρωση ή ακόμη και κάταγμα. Αν ο τραυματισμός δεν είναι σοβαρός, ο πάγος, η ξεκούραση και τα παυσίπονα χωρίς συνταγή μπορεί να αρκούν. Επισκεφθείτε γιατρό αν δεν μπορείτε να ισιώσετε το δάχτυλό σας, αν έχετε πυρετό ή έντονο πόνο.
Λοιμώξεις
Τρεις λοιμώξεις που μπορούν να προκαλέσουν πρησμένα δάχτυλα είναι:
- Herpetic whitlow – λοίμωξη από έρπη που προκαλεί μικρές, πρησμένες και αιμορραγικές φουσκάλες στα δάχτυλα
- Παρωνυχία – λοίμωξη στη βάση του νυχιού που προκαλείται από βακτήρια ή μύκητες
- Felon – επώδυνη λοίμωξη με πύον στο άκρο του δαχτύλου
Αρθρίτιδα
Η ρευματοειδής αρθρίτιδα (RA) προσβάλλει τον υμένα των αρθρώσεων και προκαλεί πρήξιμο, πόνο και δυσκαμψία. Τα συμπτώματα συχνά εμφανίζονται πρώτα στις αρθρώσεις των χεριών. Συνήθως προσβάλλει και τα δύο χέρια. Η ψωριασική αρθρίτιδα μπορεί να επηρεάσει άτομα με ψωρίαση και συχνά προκαλεί πρήξιμο τύπου «λουκάνικου» στα δάχτυλα των χεριών και των ποδιών. Και οι δύο μορφές αρθρίτιδας είναι σοβαρές και χωρίς θεραπεία μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στις αρθρώσεις και άλλα προβλήματα στον οργανισμό.
Ουρική αρθρίτιδα
Αυτή η «ασθένεια των πλουσίων» στο παρελθόν αφορούσε κυρίως όσους μπορούσαν να καταναλώνουν πολύ κρέας, θαλασσινά και αλκοόλ. Σήμερα, η ουρική αρθρίτιδα μπορεί να εμφανιστεί σε άτομα όλων των κοινωνικών τάξεων. Προκαλεί έντονο πόνο και πρήξιμο, συνήθως στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού. Μπορεί όμως να προσβάλει οποιαδήποτε άρθρωση, ακόμη και τα δάχτυλα των χεριών. Οφείλεται σε αυξημένο ουρικό οξύ στο αίμα, το οποίο σχηματίζει κρυστάλλους στην άρθρωση. Τα φάρμακα μπορούν να ανακουφίσουν τον πόνο και να προλάβουν νέες κρίσεις.
Φάρμακα
Ορισμένα συχνά φάρμακα που μπορούν να προκαλέσουν πρήξιμο στα δάχτυλα είναι:
- Παυσίπονα χωρίς συνταγή, όπως ασπιρίνη, ιβουπροφαίνη και ναπροξένη
- Στεροειδή
- Ορισμένα φάρμακα για τον διαβήτη ή την υπέρταση
- Φάρμακα για νευροπαθητικό πόνο, όπως γκαμπαπεντίνη και πρεγκαμπαλίνη
- Ορμονικές θεραπείες με οιστρογόνα ή τεστοστερόνη
Το πρήξιμο που οφείλεται σε φάρμακα συνήθως δεν είναι σοβαρό, αλλά αν ανησυχείτε, συζητήστε το με τον γιατρό σας.
Νεφρική νόσος
Τα νεφρά απομακρύνουν τα άχρηστα προϊόντα και τα περιττά υγρά από το σώμα. Ένα από τα πρώτα σημάδια ότι κάτι δεν πάει καλά είναι το πρήξιμο στα δάχτυλα, στα πόδια και γύρω από τα μάτια. Έχετε μεγαλύτερο κίνδυνο για νεφρική νόσο αν πάσχετε από διαβήτη ή υπέρταση. Ο έλεγχος αυτών των προβλημάτων προστατεύει τα νεφρά ή επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου. Αν τα νεφρά δεν λειτουργούν επαρκώς, μπορεί να χρειαστεί μεταμόσχευση ή αιμοκάθαρση.
Εγκυμοσύνη
Κατά την εγκυμοσύνη είναι συνηθισμένο να εμφανίζονται πρησμένα δάχτυλα, αστράγαλοι και πόδια. Ωστόσο, το αιφνίδιο πρήξιμο, ειδικά στα χέρια και στο πρόσωπο, μπορεί να αποτελεί ένδειξη προεκλαμψίας. Πρόκειται για επικίνδυνα υψηλή αρτηριακή πίεση που μπορεί να εμφανιστεί στο δεύτερο μισό της εγκυμοσύνης. Σπανιότερα εμφανίζεται μετά τον τοκετό και ονομάζεται επιλόχεια προεκλαμψία. Το πρόβλημα επηρεάζει τα νεφρά και προκαλεί οίδημα. Μπορεί επίσης να υπάρχουν έντονος πονοκέφαλος, πόνος στην κοιλιά και διαταραχές όρασης.
Δρεπανοκυτταρική νόσος
Τα φυσιολογικά ερυθρά αιμοσφαίρια μοιάζουν με ντόνατ και είναι εύκαμπτα. Στη δρεπανοκυτταρική νόσο, τα κύτταρα είναι άκαμπτα και έχουν σχήμα ημισελήνου. Αυτά μπλοκάρουν τα μικρά αιμοφόρα αγγεία και εμποδίζουν τη ροή του αίματος. Στα χέρια και τα πόδια αυτό προκαλεί επώδυνο πρήξιμο. Άλλα προβλήματα περιλαμβάνουν λοιμώξεις, αναιμία, εγκεφαλικό επεισόδιο και τύφλωση. Η δρεπανοκυτταρική νόσος είναι δια βίου πάθηση.
Λεμφοίδημα
Το λεμφοίδημα εμφανίζεται όταν το υγρό του λεμφικού συστήματος δεν παροχετεύεται σωστά. Συχνά αποτελεί παρενέργεια θεραπειών για καρκίνο. Γυναίκες με καρκίνο του μαστού συχνά αφαιρούν λεμφαδένες από τη μασχάλη για έλεγχο. Αυτό διαταράσσει τη ροή της λέμφου και μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο στα χέρια και στα δάχτυλα. Η ακτινοθεραπεία μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα. Το λεμφοίδημα μπορεί να εμφανιστεί οποιαδήποτε στιγμή μετά τη θεραπεία. Δεν θεραπεύεται, αλλά μπορεί να αντιμετωπιστεί.
Νόσος Raynaud
Η νόσος Raynaud είναι μια σπάνια πάθηση που επηρεάζει τα αιμοφόρα αγγεία στα δάχτυλα των χεριών και των ποδιών. Τα αγγεία στενεύουν όταν κρυώνετε ή βρίσκεστε σε στρες. Η μειωμένη ροή αίματος κάνει τα δάχτυλα παγωμένα και επώδυνα. Μπορεί να γίνουν λευκά ή μπλε. Όταν τα αγγεία ανοίγουν ξανά και το αίμα επιστρέφει, τα δάχτυλα μπορεί να πάλλονται και να πρήζονται. Σε σοβαρές περιπτώσεις, η έλλειψη αίματος μπορεί να προκαλέσει πληγές ή ακόμη και νέκρωση ιστών.
Πρησμένοι αστράγαλοι και πόδια: Ποια μπορεί να είναι τα αίτια και πότε να απευθυνθείτε σε ειδικό
Σκληρόδερμα
Πρόκειται για νόσο του ανοσοποιητικού συστήματος που ωθεί τον οργανισμό να παράγει υπερβολική ποσότητα κολλαγόνου. Αυτό παχαίνει και σκληραίνει το δέρμα και μπορεί να επηρεάσει και άλλα όργανα. Τα χέρια μπορεί να γίνουν άκαμπτα και τα δάχτυλα να πρηστούν σαν «λουκάνικα». Σε ορισμένα άτομα τα συμπτώματα είναι ήπια. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να προκληθεί βλάβη σε όργανα. Το σκληρόδερμα δεν υποχωρεί, αλλά μπορεί να αντιμετωπιστεί.
Πηγές: WebMD, PubMed, ResearchGate, ScienceDirect, SageJournals, ACR