Το σκάλισμα της μύτης μπορεί να φαίνεται ακίνδυνο, όμως ερευνητές εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για μια πιθανή σύνδεση με το Αλτσχάιμερ. Αναδυόμενες μελέτες δείχνουν ότι αυτή η καθημερινή συνήθεια θα μπορούσε να βοηθήσει επιβλαβή βακτήρια να φτάσουν πιο γρήγορα στον εγκέφαλο, ενεργοποιώντας μακροχρόνιες διεργασίες που συνδέονται με αυτή την ανίατη πάθηση.
Πρώιμη άνοια: Τα 2 σημάδια που εμφανίζονται συχνά πριν από την απώλεια μνήμης
Το σκάλισμα της μύτης δεν είναι απλώς μια κακή συνήθεια – Πώς μπορεί να συνδέεται με το Αλτσχάιμερ;
Το σκάλισμα της μύτης μπορεί να προσφέρει στιγμιαία ανακούφιση, όμως ειδικοί προειδοποιούν ότι θα μπορούσε να έχει συνέπειες αργότερα στη ζωή. Αν και οι περισσότεροι το κάνουν κρυφά επειδή τους μάλωνε η μαμά τους όταν το έκαναν ως παιδιά αποδεικνύεται πως οι μαμάδες ανά τον κόσμο είχαν δίκιο. Το σκάλισμα της μύτης μπορεί να βοηθήσει στην ενεργοποίηση του Chlamydia pneumoniae, ενός τύπου βακτηρίου που μπορεί να προκαλέσει λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC).
«Τα βακτήρια προκαλούν νόσο καταστρέφοντας την επένδυση του αναπνευστικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων του λαιμού, της τραχείας και των πνευμόνων», σημειώνει το CDC, προσθέτοντας ότι, αν και συνήθως προκαλεί λοιμώξεις του αυτιού, των ιγμορείων και πονόλαιμο, μπορεί επίσης να οδηγήσει σε πιο σοβαρές ασθένειες όπως βρογχίτιδα, λαρυγγίτιδα και πνευμονία – ενώ έρευνες έχουν ακόμη υποδείξει μια πιθανή σύνδεση με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Οι επιπτώσεις του σκαλίσματος της μύτης στη σωματική υγεία
Σύμφωνα με μελέτη του 2024 με τίτλο “Is nose picking associated with Alzheimer’s disease?”, οι συγγραφείς συζητούν μια πιθανή σύνδεση ανάμεσα στο σκάλισμα της μύτης και τη νόσο Αλτσχάιμερ, βασισμένη σε βιολογικούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να επιτρέψουν σε επιβλαβείς παράγοντες από τη μύτη να φτάσουν στον εγκέφαλο. Η μελέτη τονίζει ότι πρόκειται για μια υπόθεση βασισμένη σε συσχετισμούς και όχι για απόδειξη αιτιότητας, και ζητά περαιτέρω έρευνα για να διευκρινιστεί αν μια τέτοια σύνδεση υπάρχει στους ανθρώπους. Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι το συχνό σκάλισμα της μύτης μπορεί να έχει πραγματικές επιπτώσεις στη σωματική υγεία, κυρίως διευκολύνοντας την είσοδο μικροβίων στον οργανισμό.
Πρωτοποριακή θεραπεία για το Αλτσχάιμερ: Φως και ήχος μπορεί να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου
Τι δείχνουν οι μελέτες:
- Υψηλότερος κίνδυνος ιογενών λοιμώξεων: Μελέτη κοόρτης του 2023 στο PLOS ONE διαπίστωσε ότι οι επαγγελματίες υγείας που ανέφεραν ότι σκάβουν τη μύτη τους είχαν περισσότερες πιθανότητες να νοσήσουν από COVID-19 σε σύγκριση με όσους δεν το έκαναν. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτό συμβαίνει επειδή τα χέρια μπορούν να μεταφέρουν ιούς απευθείας στη μύτη, όπου συχνά ξεκινούν οι λοιμώξεις.
- Πιθανή οδός για να φτάσουν βακτήρια στον εγκέφαλο (μελέτη σε ζώα): Μελέτη του 2022 στο Scientific Reports έδειξε ότι ένα αναπνευστικό βακτήριο (Chlamydia pneumoniae) μπόρεσε να μετακινηθεί από τη μύτη στον εγκέφαλο σε ποντίκια, ειδικά όταν ο ρινικός βλεννογόνος ήταν κατεστραμμένος. Η λοίμωξη προκάλεσε αλλαγές που συνδέονται με διεργασίες σχετικές με τη νόσο Αλτσχάιμερ στον εγκέφαλο.
Το σκάλισμα της μύτης θα μπορούσε να δώσει στα βακτήρια άμεση πρόσβαση στον εγκέφαλο
Το 2022, το Griffith University στην Αυστραλία διεξήγαγε μελέτη χρησιμοποιώντας ποντίκια. Η έρευνα διαπίστωσε ότι το σκάλισμα της μύτης μπορεί να οδηγήσει το Chlamydia pneumoniae να μετακινηθεί στο οσφρητικό νεύρο στη μύτη των ποντικιών. Στη συνέχεια, αυτό το βακτήριο ταξιδεύει προς τον εγκέφαλο. Μόλις βρεθούν στον εγκέφαλο, ορισμένα βακτήρια μπορούν να διεγείρουν την εναπόθεση της πρωτεΐνης αμυλοειδές βήτα, η οποία ενδέχεται να οδηγήσει στην ανάπτυξη της νόσου Αλτσχάιμερ.
Το αμυλοειδές βήτα εμπλέκεται στον σχηματισμό πλακών στον εγκέφαλο, οι οποίες θεωρείται ότι βρίσκονται στη βάση των συμπτωμάτων της νόσου Αλτσχάιμερ. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν απώλεια μνήμης, γλωσσικά προβλήματα και απρόβλεπτη συμπεριφορά. «Είμαστε οι πρώτοι που δείξαμε ότι το Chlamydia pneumoniae μπορεί να ανέβει απευθείας από τη μύτη στον εγκέφαλο, όπου μπορεί να προκαλέσει παθολογίες που μοιάζουν με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Είδαμε αυτό να συμβαίνει σε ένα μοντέλο ποντικού, και τα στοιχεία είναι δυνητικά τρομακτικά και για τους ανθρώπους», δήλωσε ο Αυστραλός νευροεπιστήμονας James St John σύμφωνα με το Unilad.
Ωστόσο, δεν πρόκειται σίγουρα για κάτι άμεσο, όπως εξήγησε. «Πιστεύουμε επίσης ότι μπορεί να είναι μια μακρά, αργή διαδικασία. Δεν θεωρούμε ότι το γεγονός ότι το βακτήριο φτάνει στον εγκέφαλο σημαίνει ότι θα εμφανίσετε άνοια την επόμενη εβδομάδα. Αντίθετα, πιστεύουμε ότι τα βακτήρια ενεργοποιούν μια αργή εξέλιξη παθολογιών που μπορεί να χρειαστούν δεκαετίες πριν εμφανιστούν συμπτώματα».
Μπορεί η καλύτερη υγιεινή των χεριών να μειώσει τον κίνδυνο Αλτσχάιμερ;
Μια άλλη ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στην National Library of Medicine το 2023 εξέτασε περαιτέρω τη θεωρία ότι η νευροφλεγμονή στη νόσο Αλτσχάιμερ μπορεί να προκαλείται εν μέρει από παθογόνους οργανισμούς που εισέρχονται στον εγκέφαλο μέσω του οσφρητικού συστήματος, μέσω του σκαλίσματος της μύτης. «Η κατανόηση του πιθανού ρόλου της εισόδου παθογόνων μέσω της όσφρησης στη νευροφλεγμονή που σχετίζεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ ανοίγει νέους δρόμους για την πρόληψη», ανέφεραν ερευνητές στη μελέτη.
Θαύμα για τη θεραπεία του Αλτσχάιμερ: Οι επιστήμονες είναι κοντά στην αντιστροφή της νόσου
«Μεταξύ όλων των οδών εισόδου, η βελτίωση της υγιεινής των χεριών θα μπορούσε να είναι ένα εύκολο προληπτικό βήμα, όπως μάθαμε από την πανδημία COVID-19. Ένα από τα μαθήματα που αντλήθηκαν από την COVID-19 είναι η αξία της υγιεινής των χεριών μέσω συχνού πλυσίματος και της χρήσης αντισηπτικών, και προτείνουμε αυτές οι καθημερινές πρακτικές υγιεινής να είναι υποχρεωτικές διαδικασίες ρουτίνας για τον ανίατο σκαφτιά της μύτης», κατέληξαν.