Νέα έρευνα δείχνει ότι ένα σημείο του σώματος μπορεί να παίζει ρόλο στην προστασία της υγείας του εγκεφάλου. Επιστήμονες διαπιστώνουν ότι βακτήρια σε αυτό το σημείο του σώματος μπορούν να ταξιδέψουν, να προκαλέσουν φλεγμονή και ενδεχομένως να αυξήσουν τον κίνδυνο για νόσο Πάρκινσον. Τι συμπεραίνει νέα μελέτη.
Πάρκινσον: Ο χορός μπορεί να καθυστερήσει την εξέλιξη της νόσου – Πόσα λεπτά αρκούν
Μικρόβια σε αυτό το μέρος του σώματος μπορούν να επηρεάσουν τον κίνδυνο για Πάρκινσον
Κορεάτες ερευνητές υποστηρίζουν ότι κοινό βακτήριο που υπάρχει μέσα στο σώμα μπορεί να έχει συνέπειες για την υγεία του εγκεφάλου. Η νόσος Πάρκινσον, μια προοδευτική νευρολογική διαταραχή που επηρεάζει εκατομμύρια, χαρακτηρίζεται από τρόμο, δυσκαμψία και επιβράδυνση της κίνησης, σύμφωνα με το Parkinson’s Foundation. Αν και η ακριβής αιτία παραμένει ασαφής στις περισσότερες περιπτώσεις, αναδυόμενες έρευνες επισημαίνουν τον άξονα εντέρου–εγκεφάλου ως βασικό παράγοντα, εγείροντας νέες ανησυχίες ότι ένα βακτήριο γνωστό κυρίως για την πρόκληση τερηδόνας μπορεί να κάνει περισσότερα από το να βλάπτει το χαμόγελο και ενδέχεται να παίζει ρόλο στην ανάπτυξη της νόσου Πάρκινσον.
Πώς το στοματικό μικροβίωμα επηρεάζει τον κίνδυνο άνοιας και άλλων νευροεκφυλιστικών νόσων
Σύμφωνα με δημοσίευση του 2025 με τίτλο “The Oral–Brain Axis in Alzheimer’s Disease: From Microbial Dysbiosis to Neurodegeneration”, οι αλλαγές στα βακτήρια του στόματος που συνδέονται με κακή στοματική υγεία σχετίζονται με φλεγμονή και βιολογικές διεργασίες που εμπλέκονται στη νόσο Αλτσχάιμερ. Η μελέτη εξηγεί ότι επιβλαβή στοματικά μικρόβια και τα παραπροϊόντα τους μπορεί να συμβάλλουν στη φλεγμονή του εγκεφάλου και τη νευροεκφύλιση, ενώ τονίζει ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα για να επιβεβαιωθεί άμεση σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Άλλες πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι το στοματικό μικροβίωμα – τα βακτήρια που ζουν στο στόμα – μπορεί να επηρεάζει τον κίνδυνο για άνοια και άλλες νευροεκφυλιστικές νόσους, κυρίως μέσω της φλεγμονής και των ανοσολογικών αποκρίσεων που επηρεάζουν τον εγκέφαλο. Οι αλλαγές στα βακτήρια του στόματος που συνδέονται με ουλίτιδα φαίνεται να είναι πιο συχνές σε άτομα με γνωστική έκπτωση και οι ερευνητές διερευνούν αν η σύνδεση στόματος–εγκεφάλου θα μπορούσε να εξηγήσει μέρος του κινδύνου για άνοια.
Τι δείχνει η πρόσφατη έρευνα:
- Η ανισορροπία στα βακτήρια του στόματος (στοματική δυσβίωση) συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης και άνοιας, συμπεριλαμβανομένης της νόσου Αλτσχάιμερ.
- Επιβλαβή βακτήρια του στόματος και οι τοξίνες τους μπορούν να προάγουν χρόνια φλεγμονή, η οποία ενδέχεται να συμβάλλει στη φλεγμονή του εγκεφάλου που εμπλέκεται στη νευροεκφύλιση.
- Τα βακτήρια του στόματος μπορεί να επηρεάζουν έμμεσα τον εγκέφαλο εισερχόμενα στην κυκλοφορία του αίματος ή επηρεάζοντας το μικροβίωμα του εντέρου, αυξάνοντας τη συστηματική φλεγμονή.
- Συγκεκριμένα μοτίβα στοματικών βακτηρίων συνδέονται με χειρότερη γνωστική απόδοση σε ηλικιωμένους, γεγονός που υποδηλώνει ότι το στοματικό μικροβίωμα θα μπορούσε να λειτουργεί ως πρώιμος δείκτης υγείας του εγκεφάλου.
- Γενετικές μελέτες υποστηρίζουν μια πιθανή αιτιώδη σχέση μεταξύ συγκεκριμένων χαρακτηριστικών του στοματικού μικροβιώματος και του κινδύνου για τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Νόσος Πάρκινσον: Το λιγότερο γνωστό σύμπτωμα που μπορεί να εμφανιστεί στη μύτη
Βακτήρια που προκαλούν τερηδόνα μπορεί να ταξιδεύουν από το στόμα στον εγκέφαλο
Η μελέτη του 2025, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο στο Nature Communications από ερευνητές κυρίως του Pohang University of Science & Technology στη Νότια Κορέα, διαπίστωσε ότι το Streptococcus mutans – ένα βακτήριο γνωστό κυρίως για την πρόκληση τερηδόνας – μπορεί να ταξιδεύει από το στόμα στο έντερο, όπου παράγει ενώσεις που ενδέχεται να βλάπτουν εγκεφαλικά κύτταρα που εμπλέκονται στην κίνηση και τον συντονισμό.
Η βάση αυτής της έρευνας προέκυψε μετά από άλλη μελέτη που επιβεβαίωσε, μέσω ανάλυσης δειγμάτων κοπράνων, ότι άτομα με Πάρκινσον είχαν υψηλότερα επίπεδα S. mutans στο μικροβίωμα του εντέρου τους σε σύγκριση με υγιείς. Αυτό το στοματικό μικρόβιο μπορεί στη συνέχεια να παράγει ένα ένζυμο με μεταβολικό παραπροϊόν γνωστό ως προπιονικό ιμιδαζόλιο (αγγ. imidazole propionate – ImP). Το προπιονικό ιμιδαζόλιο, με τη σειρά του, «ταξιδεύει μέσα στο σώμα, φτάνει στον εγκέφαλο και συμβάλλει στην απώλεια των νευρώνων που παράγουν ντοπαμίνη», σύμφωνα με δελτίο Τύπου.
Οι επιστήμονες, με στόχο την καλύτερη κατανόηση αυτής της σύνδεσης, διεξήγαγαν πειράματα σε ποντίκια, τα οποία έδειξαν ότι όταν το S. mutans ή «γενετικά τροποποιημένο E. coli» εισήχθησαν απευθείας στο έντερό τους, τα επίπεδα του προπιονικού ιμιδαζολίου στο αίμα και στον εγκέφαλο αυξήθηκαν. Τα ζώα ανέπτυξαν στη συνέχεια βασικά χαρακτηριστικά της νόσου Πάρκινσον, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας νευρώνων που παράγουν ντοπαμίνη, αυξημένης φλεγμονής στον εγκέφαλο, κινητικής δυσλειτουργίας και συσσώρευσης της άλφα-συνουκλεΐνης, μιας πρωτεΐνης που συνδέεται με την εξέλιξη της νόσου Πάρκινσον.
«Η μελέτη μας παρέχει μια κατανόηση του μηχανισμού για το πώς τα μικρόβια του στόματος που βρίσκονται στο έντερο μπορούν να επηρεάσουν τον εγκέφαλο και να συμβάλουν στην ανάπτυξη της νόσου Πάρκινσον», δήλωσε η επίκουρη καθηγήτρια μοριακής ιατρικής Ara Koh, συν-συγγραφέας της μελέτης, σύμφωνα με το The Healthy. «Αναδεικνύει τη δυνατότητα στόχευσης του μικροβιώματος του εντέρου ως θεραπευτική στρατηγική, προσφέροντας μια νέα κατεύθυνση για τη θεραπεία της νόσου Πάρκινσον».
Μπορεί το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών να είναι σύμπτωμα της νόσου Πάρκινσον; Τι λέει νέα μελέτη
Σημαντικό είναι ότι οι ερευνητές πραγματοποίησαν επιπλέον πειράματα στα ποντίκια, τα οποία έδειξαν ότι τα συμπτώματα τύπου Πάρκινσον εξαρτώνταν από την «ενεργοποίηση ενός συμπλέγματος πρωτεϊνικής σηματοδότησης που ονομάζεται mTORC1». Διαπίστωσαν ότι όταν τα ποντίκια υποβλήθηκαν σε θεραπεία με φάρμακο που ανέστειλε το mTORC1, τα συμπτώματά τους βελτιώθηκαν.
Πηγές: The Healthy, Nature Communications, PMC, PMC, PMC, PMC, MDPI