Οι στατίνες συνταγογραφούνται συνήθως για την προστασία της καρδιάς σας εάν έχετε αυξημένη χοληστερίνη ή ιστορικό καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού επεισοδίου. Ωστόςο, η διακοπή τους με δική σας πρωτοβουλία μπορεί να είναι επικίνδυνη. Τι μπορεί να συμβεί στο σώμα όταν διακόπτονται τα φάρμακα για τη χοληστερίνη.
Χοληστερίνη: Ποιο είναι το λάθος που μπορεί να κάνουν όσοι παίρνουν στατίνες – Τι λένε ειδικοί
Γιατί συνταγογραφούνται οι στατίνες – Τι συμβαίνει όταν κάποιος τις διακόπτει
Εάν έχετε αυξημένη χοληστερίνη ή έχετε νοσηλευτεί για καρδιακή προσβολή, ο γιατρός σας πιθανότατα σας συνταγογράφησε μια στατίνη (όπως ατορβαστατίνη, λοβαστατίνη ή ροσουβαστατίνη) για να βοηθήσει στην προστασία της καρδιάς σας. Αυτά τα φάρμακα μειώνουν την «κακή», LDL χοληστερόλη, μπλοκάροντας ένα ένζυμο στο ήπαρ, μειώνοντας έτσι τη συσσώρευση πλάκας που μπορεί να οδηγήσει σε έμφραγμα, εγκεφαλικό ή καρδιακή νόσο.
Ενώ πολλοί πιστεύουν ότι η χοληστερίνη προέρχεται κυρίως από τις τροφές, το σώμα σας είναι στην πραγματικότητα εκείνο που παράγει το 75% της χοληστερίνης, γεγονός που καθιστά τις στατίνες ιδιαίτερα σημαντικές. Παρόλα αυτά, πολλοί ασθενείς σταματούν να τις παίρνουν χωρίς ιατρική συμβουλή.
«Συμβαίνει συχνά. Οι άνθρωποι διακόπτουν τις στατίνες μόνοι τους και δεν το λένε στους ιατρούς τους. Όμως, η διακοπή αυτών των φαρμάκων χωρίς την καθοδήγηση ειδικού είναι επικίνδυνη και μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών καρδιακών επεισοδίων», αναφέρει η Αμερικανίδα καρδιολόγος του Clevleand Clinic, Dr. Leslie Cho.
Στατίνες και παρενέργειες: Τι δείχνει νέα μεγάλη μελέτη για τους πραγματικούς κινδύνους
Τι συμβαίνει όταν κάποιος σταματά να παίρνει στατίνες
Σύμφωνα με μελέτη του 2024 με τίτλο «Discontinuation versus continuation of statins: a systematic review», κλινική δοκιμή σε άτομα με περιορισμένο προσδόκιμο ζωής δεν διαπίστωσε σαφή διαφορά στους θανάτους ή στα καρδιακά επεισόδια βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, οι περισσότερες άλλες μελέτες που εξετάστηκαν έδειξαν ότι η διακοπή των στατινών μπορεί να συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο θανάτου και καρδιαγγειακών προβλημάτων.
Άλλες έρευνες σε ηλικιωμένους συμπεραίνουν ότι η διακοπή μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιακών προβλημάτων σε σύγκριση με τη συνέχιση της θεραπείας. Μεγάλες μελέτες παρατήρησης διαπίστωσαν υψηλότερα ποσοστά εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου, νοσηλειών για καρδιακή ανεπάρκεια, ακόμη και θανάτου σε άτομα που διέκοψαν τις στατίνες, ειδικά σε όσους είναι άνω των 75 ετών ή διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο.
Μελέτες συμπέραναν ότι:
- Περισσότερα σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια μετά τη διακοπή σε ενήλικες ≥75 ετών.
- Αυξημένες εισαγωγές για καρδιακή ανεπάρκεια και θνησιμότητα από κάθε αίτια.
- Συστηματική ανασκόπηση συνδέει τη διακοπή με υψηλότερη θνησιμότητα σε μη τερματικούς ασθενείς.
Τι επιπτώσεις έχει η διακοπή των στατινών
Μόλις σταματήσετε τις στατίνες, το σώμα σας επιστρέφει στην παραγωγή χοληστερίνης. «Αν σταματήσετε το φάρμακο, η χοληστερίνη σας θα ανέβει ξανά, και αυτό σημαίνει ότι έχετε αυξημένο κίνδυνο για πολύ σοβαρές επιπλοκές», προειδοποιεί η Dr. Cho σύμφωνα με το Cleveland Clinic.
H διακοπή αυξάνει την πιθανότητα για:
- Έμφραγμα.
- Εγκεφαλικό επεισόδιο.
- Παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο (TIA ή «μίνι εγκεφαλικό»).
- Ανεύρυσμα θωρακικής αορτής (διόγκωση της αορτής που μπορεί να σπάσει).
- Καρδιακή ανεπάρκεια.
Όσοι παίρνουν στατίνη αφού έχουν ήδη υποστεί ένα επεισόδιο (έμφραγμα, εγκεφαλικό ή χειρουργική επέμβαση καρδιάς) διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο.
Στατίνες: Επιστήμονες ανακαλύπτουν πότε μπορεί να προκαλούν πόνο στους μύες – Πώς αντιμετωπίζεται
Μπορώ να σταματήσω τις στατίνες αν αλλάξω τη διατροφή μου;
Κάποιοι μπορούν να μειώσουν την LDL τους με αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η υγιεινή διατροφή, η άσκηση και η διακοπή του καπνίσματος. Ωστόσο, η γενετική παίζει τεράστιο ρόλο. Ορισμένoi απλώς παράγουν περισσότερη χοληστερίνη από άλλα.
«Για τους περισσότερους ανθρώπους με υψηλή χοληστερίνη, το σώμα τους παράγει πολύ περισσότερη από όση χρειάζονται. Ακόμα και με αλλαγή διατροφής, οι αριθμοί δεν αλλάζουν πολύ. Σε αυτές τις περιπτώσεις, στρεφόμαστε στα φάρμακα», διευκρινίζει η Dr. Cho.
Χρειάζομαι στατίνες αν η χοληστερίνη μου είναι πλέον φυσιολογική;
Είναι δελεαστικό να σκεφτείτε τη διακοπή αν οι εξετάσεις σας βγουν καλές. Όμως, πιθανότατα η χοληστερίνη είναι υπό έλεγχο λόγω των στατινών.
Οι στατίνες δεν είναι σαν τα αντιβιοτικά που τα παίρνει κανείς για λίγες μέρες μέχρι να φύγει η λοίμωξη. Οι στατίνες συνεχίζουν να εργάζονται καθημερινά για να καταπολεμούν τη φλεγμονή και να εμποδίζουν το σώμα να παράγει υπερβολική χοληστερίνη. Αν τις σταματήσετε, τα επίπεδα θα επιστρέψουν πολύ σύντομα εκεί που ήταν (ή ακόμα και υψηλότερα).
Διαβήτης: Πότε μπορεί η μειωμένη χοληστερίνη να αυξήσει τον κίνδυνο – Τι ρόλο παίζουν οι στατίνες
Γιατί οι άνθρωποι σταματούν τις στατίνες;
Μελέτες εκτιμούν ότι το 20% των ασθενών διακόπτει τη θεραπεία. Οι κύριοι λόγοι είναι:
- Η επιθυμία για λιγότερα φάρμακα: Πολλοί θεωρούν «προσωπική αποτυχία» το να χρειάζονται φάρμακα. Η Dr. Cho τονίζει: «Στόχος μου είναι να σας αποτρέψω από το να πάθετε έμφραγμα ή εγκεφαλικό. Ο στόχος δεν είναι τα λιγότερα φάρμακα, αλλά η πρόληψη σοβαρών συνεπειών».
- Αποφυγή παρενεργειών: Κάποιοι βιώνουν μυϊκούς πόνους, πόνους στις αρθρώσεις ή ναυτία.
Συμβουλή: Αντί να διακόψετε το φάρμακο λόγω παρενεργειών, μιλήστε με τον γιατρό σας. Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι στατινών και διαφορετικές δόσεις που μπορούν να δοκιμαστούν για να εξαλειφθούν αυτά τα συμπτώματα.