Επιστήμονες του University of Oxford προετοιμάζονται να ξεκινήσουν την πρώτη δοκιμή σε ανθρώπους ενός εμβολίου που έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει από το σπάνιο στέλεχος Bundibugyo του Έμπολα, το οποίο τροφοδοτεί μια συνεχιζόμενη επιδημία στην Αφρική και εξαπλώνεται στην Ευρώπη.
Εμβόλια mRNA για τον COVID: Πόσο ασφαλή είναι; Μεγάλη έρευνα σε δισεκατομμύρια δόσεις απαντά
Έμπολα: Πρώτη δοκιμή σε ανθρώπους για εμβόλιο κατά του στελέχους Bundibugyo ξεκινάει στο Ηνωμένο Βασίλειο από το Univeristy of Oxford
Η επιδημία, με επίκεντρο τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα, έχει προκαλέσει περίπου 645 θανάτους και σχεδόν 1.800 επιβεβαιωμένα κρούσματα, συμπεριλαμβανομένου ενός στη Γαλλία, ενώ οι υγειονομικές αρχές προειδοποιούν ότι ο πραγματικός απολογισμός μπορεί να είναι υψηλότερος σε περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις και έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.
Το πειραματικό εμβόλιο, το οποίο στοχεύει ένα στέλεχος για το οποίο δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο και έχει ποσοστό θνησιμότητας έως και 50%, θα δοκιμαστεί σε 50 εθελοντές στο Ηνωμένο Βασίλειο ηλικίας 18 έως 55 ετών, μόλις οκτώ εβδομάδες μετά την έναρξη της ανάπτυξής του.
Ποια η αποτελεσματικότητα των εμβολίων που βασίζονται σε ιούς για να καταπολεμήσουν άλλους ιούς
Τα εμβόλια φορέα ιού χρησιμοποιούν έναν τροποποιημένο ιό για να μεταφέρουν γενετικό υλικό από έναν άλλο ιό και να προκαλέσουν ανοσολογική απόκριση. Αυτή η τεχνολογία έχει εξελιχθεί σε σημαντική πλατφόρμα εμβολίων και έχει χρησιμοποιηθεί τόσο σε εγκεκριμένα όσο και σε πειραματικά εμβόλια κατά λοιμωδών νοσημάτων.
Κοινό εμβόλιο μειώνει τον κίνδυνο για άνοια κατά 24% – Ποιοι να το κάνουν
- Τα εμβόλια φορέα ιού χρησιμοποιούν έναν ακίνδυνο ή τροποποιημένο ιό για να μεταφέρουν αντιγόνα από έναν άλλο ιό.
- Το εμβόλιο κατά του Έμπολα rVSV-ZEBOV (Ervebo) χρησιμοποιεί τον ιό φυσαλιδώδους στοματίτιδας (VSV), ο οποίος έχει τροποποιηθεί γενετικά ώστε να μεταφέρει μια βασική πρωτεΐνη του Zaire ebolavirus.
- Κλινικές δοκιμές καθώς και μελέτη του 2024 με τίτλο “Effectiveness of rVSV-ZEBOV vaccination during the 2018–20 Ebola virus” έδειξαν πολύ υψηλή προστασία έναντι του Zaire ebolavirus, με ορισμένες αναλύσεις να αναφέρουν αποτελεσματικότητα που πλησιάζει το 100%.
- Το rVSV-ZEBOV έχει λάβει άδεια για την πρόληψη της νόσου που προκαλείται από τον Zaire ebolavirus.
- Η προστασία που παρέχει το εμβόλιο είναι ειδική για τον Zaire ebolavirus και δεν θεωρείται επαρκής για άλλα είδη Έμπολα, όπως οι ιοί Sudan ή Bundibugyo.
- Οι πλατφόρμες εμβολίων φορέα ιού έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί σε εμβόλια κατά της COVID-19 και διερευνώνται για άλλες λοιμώδεις νόσους.
Ξεκινά η δοκιμή του εμβολίου κατά του στελέχους Bundibugyo
Οι ερευνητές στο University of Oxford προετοιμάζονται να ξεκινήσουν μια δοκιμή Φάσης 1 ενός νέου εμβολίου που έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει από το σπάνιο στέλεχος Bundibugyo του Έμπολα.
Η μελέτη θα περιλαμβάνει αρχικά 50 εθελοντές στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίοι θα παρακολουθούνται για έως και έναν χρόνο, αν και οι ερευνητές αναμένουν ότι τυχόν σημαντικές παρενέργειες ή ενδείξεις αποτελεσματικότητας θα εμφανιστούν μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Η Dr Katrina Pollock, κύρια ερευνήτρια της δοκιμής, δήλωσε σύμφωνα με το BBC ότι οι δοκιμές εμβολίων πρώιμου σταδίου διεξάγονται τακτικά ώστε οι επιστήμονες να είναι έτοιμοι να ανταποκριθούν γρήγορα όταν εμφανίζονται επιδημίες.
Το εμβόλιο, που κατασκευάζεται από πολυεθνική εταιρεία βιοτεχνολογίας και βιοφαρμακευτικών προϊόντων στην Ινδία, χρησιμοποιεί έναν ακίνδυνο ιό για να μεταφέρει ένα μικρό, εργαστηριακά παρασκευασμένο τμήμα γενετικού υλικού βασισμένο στο στέλεχος Bundibugyo. Δεν περιέχει τον ίδιο τον ιό Έμπολα.
Αντίθετα, δίνει εντολή στον οργανισμό να παράγει μια πρωτεΐνη που ενεργοποιεί ανοσολογική απόκριση, βοηθώντας το σώμα να δημιουργήσει αντισώματα ικανά να αναγνωρίζουν και να καταπολεμούν τον Έμπολα. Το εμβόλιο έλαβε έγκριση από τον βρετανικό Οργανισμό Ρύθμισης Φαρμάκων και Προϊόντων Υγείας (MHRA) μετά από επιτυχείς δοκιμές σε ποντίκια και μακάκους πιθήκους.
Οι ερευνητές ελπίζουν επίσης να επεκτείνουν τις δοκιμές στην Ουγκάντα, η οποία συνορεύει με τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και έχει αναφέρει περίπου 20 επιβεβαιωμένα κρούσματα.
Ασφάλεια, ανταγωνιστικά προγράμματα εμβολίων και ανησυχίες για την εξάπλωση του Έμπολα
Το εμβόλιο βασίζεται σε τεχνολογία παρόμοια με εκείνη που χρησιμοποιήθηκε στο εμβόλιο Oxford/AstraZeneca κατά της COVID-19, το οποίο αναπτύχθηκε μέσα σε μόλις 10 μήνες. Οι ερευνητές τονίζουν ότι το επιταχυνόμενο χρονοδιάγραμμα δεν έχει επηρεάσει τα πρότυπα ασφαλείας.
Ακολουθούνται όλες οι καθιερωμένες διαδικασίες δοκιμών, με πολλαπλές ομάδες να εργάζονται ταυτόχρονα ώστε να επιταχυνθεί η ανάπτυξη, δήλωσε ο Βρετανός Alex Sampson, ειδικός στα εμβόλια και μέλος της ομάδας του Oxford, σύμφωνα με το BBC. Οι σοβαρές παρενέργειες θεωρούνται πολύ σπάνιες και ότι όλοι οι πιθανοί κίνδυνοι θα εξηγηθούν με σαφήνεια στους εθελοντές, πρόσθεσε η Dr Pollock.
Σημείωσε επίσης ότι το εμβόλιο AstraZeneca κατά της COVID-19 χορηγήθηκε με ασφάλεια σε εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.
Την ίδια στιγμή, τρία ακόμη υποψήφια εμβόλια για το στέλεχος Bundibugyo βρίσκονται υπό ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένου ενός εμβολίου mRNA.
Το στέλεχος Bundibugyo εντοπίστηκε για πρώτη φορά στη δυτική Ουγκάντα το 2007 και επανεμφανίστηκε στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό το 2012, αν και και οι δύο επιδημίες ήταν σχετικά περιορισμένες.
Ο ιός μεταδίδεται μέσω άμεσης επαφής με αίμα ή σωματικά υγρά μολυσμένων ατόμων ή με μολυσμένες επιφάνειες, ενώ οι άνθρωποι μπορεί να φέρουν τον ιό έως και 21 ημέρες πριν εμφανιστούν συμπτώματα.
Οι ανησυχίες σχετικά με την ετοιμότητα αντιμετώπισης έχουν αυξηθεί καθώς η τρέχουσα επιδημία έχει φτάσει στην Ευρώπη, με ένα επιβεβαιωμένο κρούσμα στη Γαλλία και ένα ύποπτο περιστατικό στη Γλασκώβη που αργότερα βρέθηκε αρνητικό.
Πηγές: Daily Mail, Nature, PMC, PMC, ScienceDirect, MSD Manual, PMC