Η διατροφή των πρώτων χρόνων ζωής φαίνεται να χαράζει βαθιά «ίχνη» στον εγκέφαλο των παιδιών, επηρεάζοντας μακροπρόθεσμα τη ρύθμιση της όρεξης. Νέα μελέτη δείχνει ότι τα πολλά λιπαρά και η ζάχαρη στην παιδική ηλικία μπορεί να προκαλέσουν μόνιμες αλλαγές, ακόμη κι αν αργότερα το βάρος επανέλθει.
Διατροφή παιδιών: Τα 8 συστατικά που πρέπει να τρώνε για να γίνουν έξυπνα
Παιδική διατροφή και υποθάλαμος: Οι μακροχρόνιες συνέπειες
Η σημασία της παιδικής διατροφής για τη μελλοντική υγεία είναι πλέον ξεκάθαρη σε μεγάλο εύρος επιστημονικών μελετών.
Η διατροφή που λαμβάνει ένα παιδί στις κρίσιμες πρώτες μέρες και μήνες της ζωής του δεν καθορίζει μόνο την άμεση ανάπτυξη και υγεία του, αλλά διαμορφώνει επίσης τον τρόπο με τον οποίο το σώμα και ο εγκέφαλος λειτουργούν καθ’ όλη τη διάρκεια της ενήλικης ζωής.
Η επιστήμη επιβεβαιώνει με διάφορες μελέτες τα παραπάνω. Για παράδειγμα, μια επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of Population Therapeutics and Clinical Pharmacology, έδειξε πως η ικανοποιητική πρόσληψη θρεπτικών συστατικών κατά τη διάρκεια της πρώιμης παιδικής ηλικίας σχετίζεται με καλύτερους δείκτες ανάπτυξης, υψηλότερους βαθμούς γνωστικής λειτουργίας και μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας, διαβήτη και καρδιαγγειακών παθήσεων στην ενηλικίωση.
Τώρα μαθαίνουμε ότι η συχνή κατανάλωση τροφών πλούσιων σε λιπαρά και ζάχαρη στα πρώτα στάδια της ζωής φαίνεται να επηρεάζει καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος ρυθμίζει την πείνα και την ενεργειακή ισορροπία.
Σύμφωνα με νέα έρευνα του UCC, ακόμη κι όταν η ανθυγιεινή διατροφή σταματήσει και το σωματικό βάρος επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα, οι εγκεφαλικές μεταβολές μπορεί να παραμένουν.
Οι αλλαγές εντοπίζονται στον υποθάλαμο, βασική περιοχή για τον έλεγχο της όρεξης, και συνδέονται με επίμονες ανθυγιεινές διατροφικές συμπεριφορές μέχρι και την ενήλικη ζωή.
Το σύγχρονο διατροφικό περιβάλλον των παιδιών
Τα παιδιά σήμερα μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον όπου τα τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη και λιπαρά είναι άμεσα διαθέσιμα και έντονα προωθούμενα.
Από κοινωνικές εκδηλώσεις και σχολικές δραστηριότητες μέχρι επιβραβεύσεις για «καλή συμπεριφορά», οι επιλογές αυτές έχουν ενσωματωθεί στην καθημερινότητα.
Η συστηματική έκθεση σε ενεργειακά πυκνές αλλά φτωχές σε θρεπτικά συστατικά τροφές φαίνεται να διαμορφώνει διατροφικές προτιμήσεις που παγιώνονται με τα χρόνια.
Τι έδειξε η μελέτη για τις μόνιμες αλλαγές
Σε προκλινικό μοντέλο με ποντίκια, η πρώιμη κατανάλωση διατροφής πλούσιας σε λιπαρά και ζάχαρη οδήγησε σε:
- Επίμονες μεταβολές στη διατροφική συμπεριφορά κατά την ενήλικη ζωή
- Διαρκείς διαταραχές στον υποθάλαμο
- Αλλαγές στα εγκεφαλικά μονοπάτια που ρυθμίζουν την όρεξη
- Αυξημένη προδιάθεση για ανθυγιεινές επιλογές τροφής
- Οι επιπτώσεις αυτές παρέμειναν ακόμη και μετά τη διακοπή της ανθυγιεινής διατροφής, υποδηλώνοντας έναν «κρυφό» κίνδυνο για μελλοντική παχυσαρκία.
Μεσογειακή διατροφή: Τα οφέλη της στα παιδιά που αποτρέπουν ασθένειες των ενηλίκων
Μικροβίωμα εντέρου: Μια ελπιδοφόρα παρέμβαση
Η έρευνα αναδεικνύει και μια θετική προοπτική: Τη στοχευμένη ενίσχυση του μικροβιώματος.
Η χορήγηση του προβιοτικού στελέχους Bifidobacterium longum APC1472 συνέβαλε στη βελτίωση της διατροφικής συμπεριφοράς, με περιορισμένες μεταβολές στη συνολική σύνθεση του μικροβιώματος, στοιχείο που υποδηλώνει στοχευμένη δράση.
Παράλληλα, ο συνδυασμός πρεβιοτικών ινών FOS και GOS προκάλεσε ευρύτερες αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου, ενισχύοντας την υγιή επικοινωνία μεταξύ εντέρου και εγκεφάλου.
«Αυτό που τρώμε νωρίς στη ζωή έχει πραγματικά σημασία»
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι αυτό που τρώμε νωρίς στη ζωή έχει πραγματικά σημασία», δήλωσε η Dr Cristina Cuesta-Martí, πρώτη συγγραφέας της μελέτης. «Η πρώιμη διατροφική έκθεση μπορεί να αφήσει κρυφές, μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στη διατροφική συμπεριφορά που δεν είναι άμεσα ορατές μόνο μέσω του βάρους».
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες στα πρώτα χρόνια μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο παχυσαρκίας αργότερα, λόγω των επίμονων αλλαγών στα εγκεφαλικά κυκλώματα.
Παιδίατροι αποκαλύπτουν τις τροφές που δεν θα έδιναν ποτέ στα παιδιά τους
Παρέμβαση από τη γέννηση για υγιή ενήλικη ζωή
Η Dr Harriet Schellekens, επικεφαλής ερευνήτρια της μελέτης, πρόσθεσε: «Το σημαντικό είναι ότι τα ευρήματά μας δείχνουν πως η στόχευση του μικροβιώματος του εντέρου μπορεί να μετριάσει τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις μιας ανθυγιεινής διατροφής στην πρώιμη ζωή στη μετέπειτα διατροφική συμπεριφορά. Η υποστήριξη του μικροβιώματος του εντέρου από τη γέννηση βοηθά στη διατήρηση πιο υγιών διατροφικών συμπεριφορών αργότερα στη ζωή».
Ο Professor John F. Cryan, Αντιπρόεδρος Έρευνας & Καινοτομίας στο UCC και συνεργάτης στη μελέτη, δήλωσε: «Μελέτες όπως αυτή αποτελούν παράδειγμα του πώς η βασική έρευνα μπορεί να οδηγήσει σε πιθανές καινοτόμες λύσεις για μεγάλες κοινωνικές προκλήσεις. Αποκαλύπτοντας πώς η διατροφή στην πρώιμη ζωή διαμορφώνει τα εγκεφαλικά μονοπάτια που εμπλέκονται στη ρύθμιση της λήψης τροφής, αυτή η εργασία ανοίγει νέες ευκαιρίες για παρεμβάσεις βασισμένες στο μικροβίωμα».