Όταν οι έφηβοι αρχίζουν να ρωτούν για τα ραντεβού, πολλοί γονείς ανησυχούν για το πότε είναι η κατάλληλη στιγμή και ποιοι κανόνες πρέπει να τεθούν. Ωστόσο, ειδικοί τονίζουν ότι αυτό το στάδιο είναι ένα φυσιολογικό κομμάτι της ανάπτυξης και όχι κάτι που πρέπει να κατασταλεί. Τι συμβουλεύει παιδοψυχολόγος;
Τι είναι το «σύνδρομο popcorn brain» – Απειλεί νέους που κάθονται ώρα μπροστά από οθόνες
Πότε είναι έτοιμοι οι έφηβοι για ραντεβού; Τι πρέπει να προσέξουν οι γονείς, σύμφωνα με ψυχολόγο
Όταν οι έφηβοι αρχίζουν να δείχνουν ενδιαφέρον για τις ρομαντικές σχέσεις, πολλοί γονείς ανησυχούν ενστικτωδώς και αναρωτιούνται «πότε είναι ΟΚ να επιτρέψω στο παιδί μου να αρχίσει να βγαίνει ραντεβού;». Παιδοψυχολόγος εξηγεί ότι αυτή η φάση αποτελεί ένα φυσιολογικό κομμάτι της ανάπτυξης και ότι η βιαστική επιβολή αυστηρών κανόνων μπορεί να προκαλέσει περισσότερο κακό παρά καλό. Αντίθετα, οι γονείς ενθαρρύνονται να δημιουργήσουν ένα ανοιχτό περιβάλλον βασισμένο στην εμπιστοσύνη, όπου οι έφηβοι νιώθουν ασφαλείς να μοιραστούν τις εμπειρίες τους. Αυτό μειώνει τη μυστικοπάθεια και ενισχύει τη σχέση.
Τα εφηβικά ραντεβού είναι «το σημείο όπου οι νέοι αρχίζουν να εξερευνούν την ταυτότητά τους, να εξασκούν συναισθηματικές δεξιότητες και να μαθαίνουν για την οικειότητα και τα όρια», εξηγεί η Αυστραλή παιδοψυχολόγος Dr. Victoria Shepherd, PhD, σύμφωνα με το Parade και προσθέτει ότι η ετοιμότητα έχει σημασία – οι έφηβοι θα πρέπει να μπορούν να διεκδικούν τα όριά τους, να δείχνουν ανεξαρτησία και να έχουν ενσυναίσθηση για τους άλλους.
«Οι γονείς δεν χρειάζεται να ελέγχουν την εμπειρία των ραντεβού (και ίσως να ωφεληθούν αν παρατηρήσουν την παρόρμησή τους για έλεγχο). Αντίθετα, ενθαρρύνονται να δημιουργήσουν μια μη επικριτική, υποστηρικτική παρουσία, ώστε οι έφηβοι να νιώθουν ασφαλείς να απευθύνονται σε αυτούς, ειδικά όταν τα πράγματα περιπλέκονται (και θα περιπλακούν)». Παράλληλα, συμβουλεύει τους γονείς να αλλάξουν προσέγγιση. «Αντί για αυτό, μείνετε περίεργοι. Κάντε περισσότερες ερωτήσεις από όσες συμβουλές δίνετε».
Γιατί κάποιοι άνθρωποι αρχίζουν να βγαίνουν ραντεβού νωρίς και άλλοι αργότερα;
Οι άνθρωποι δεν αρχίζουν να βγαίνουν ραντεβού στην ίδια ηλικία, γιατί ο χρόνος των ρομαντικών σχέσεων επηρεάζεται από έναν συνδυασμό κοινωνικών εμπειριών, οικογενειακού περιβάλλοντος, προσωπικότητας και συνθηκών ζωής. Μακροχρόνιες μελέτες δείχνουν ότι το να ξεκινά κάποιος νωρίτερα ή αργότερα δεν είναι «τυχαίο» ούτε ένδειξη ελαττώματος – συχνά αντικατοπτρίζει το πόσο άνετα νιώθει κοινωνικά, πόση υποστήριξη είχε μεγαλώνοντας και πώς εξελίσσεται η ζωή του με την πάροδο του χρόνου.
Η έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι τείνουν να ξεκινούν νωρίτερα όταν έχουν:
- Ισχυρές σχέσεις με συνομηλίκους και καλές κοινωνικές δεξιότητες, που δημιουργούν περισσότερες ευκαιρίες και αυτοπεποίθηση για ρομαντική αλληλεπίδραση, σύμφωνα με μελέτη του 2023 με τίτλο «Romantic Relationships from Adolescence to Established Adulthood».
- Υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον, το οποίο συνδέεται με νωρίτερη και πιο σταθερή ρομαντική εμπλοκή.
- Θετικές πρώιμες κοινωνικές εμπειρίες, οι οποίες προβλέπουν νωρίτερα και πιο υγιή ρομαντικά μοτίβα στην ενήλικη ζωή.
Οι άνθρωποι τείνουν να ξεκινούν αργότερα όταν έχουν:
- Λιγότερες κοινωνικές επαφές ή κοινωνικές δυσκολίες στην εφηβεία, που μειώνουν τις ευκαιρίες για σχέσεις.
- Οικογενειακές συγκρούσεις ή χαμηλότερη γονική υποστήριξη, που συνδέονται με καθυστερημένη ή λιγότερο σταθερή ρομαντική εμπλοκή.
- Διαφορετικές πορείες ζωής, όπως παρατεταμένη εκπαίδευση ή καθυστερημένη ανεξαρτησία, που συχνά μεταθέτουν χρονικά τα ραντεβού.
Σκολίωση στους εφήβους: Πότε πρέπει να κάνουν χειρουργείο και ποια η αποθεραπεία
Γιατί οι έφηβοι θέλουν να αρχίσουν να βγαίνουν ραντεβού;
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους οι έφηβοι θέλουν να αρχίσουν να βγαίνουν ραντεβού, αλλά από αναπτυξιακή σκοπιά, η Dr. Shepherd επισημαίνει κάποιους από τους πιο βασικούς. «Τα ραντεβού καλύπτουν βασικές συναισθηματικές και κοινωνικές ανάγκες των εφήβων – σύνδεση, αίσθηση του ανήκειν, διαμόρφωση ταυτότητας και την επιθυμία να νιώθουν ότι τους βλέπουν και τους εκτιμούν», εξηγεί. «Καθώς οι έφηβοι γίνονται πιο ανεξάρτητοι από τις οικογένειές τους (ένα ακόμη φυσιολογικό στάδιο ανάπτυξης), οι ρομαντικές σχέσεις μπορεί να μοιάζουν με μια τελετουργική μετάβαση για να εξερευνήσουν ποιοι είναι και πώς σχετίζονται με τους άλλους».
Επιπλέον, τα ραντεβού βοηθούν τους εφήβους να χτίσουν και να εξασκήσουν δεξιότητες επικοινωνίας, οι οποίες θα είναι κρίσιμες στην ενήλικη ζωή. Αποτελούν επίσης μια ευκαιρία να μάθουν να επιλύουν προβλήματα, να συμβιβάζονται και να διαχειρίζονται συγκρούσεις. Τέλος, μπορούν να τους βοηθήσουν να μάθουν περισσότερα για τον εαυτό τους, αναγνωρίζοντας τις ανάγκες τους μέσα σε μια σχέση και τη δική τους προσωπική «γλώσσα αγάπης» – τον τρόπο με τον οποίο δίνουν και λαμβάνουν αγάπη. Αυτό θα τους βοηθήσει να δημιουργήσουν ισχυρότερους δεσμούς και πιο υγιείς σχέσεις ως ενήλικες.
Πότε μπορούν οι γονείς να επιτρέπουν στα παιδιά του να αρχίσουν να βγαίνουν ραντεβού
Δεν υπάρχει μία «σωστή» απάντηση για το πότε πρέπει ένας έφηβος να αρχίσει να βγαίνει ραντεβού, καθώς κάθε παιδί είναι διαφορετικό. Ωστόσο, η ειδικός λέει ότι υπάρχουν ορισμένα σημάδια. «Εξαρτάται περισσότερο από τη συναισθηματική ωριμότητα παρά από την ηλικία», τονίζει. «Είναι πιο χρήσιμο να αναρωτηθούμε αν διαθέτουν τις δεξιότητες για να διαχειριστούν τα ραντεβού με ασφάλεια και σεβασμό. Οι γονείς μπορούν να αξιολογήσουν αν ο έφηβός τους μπορεί να αντέχει τη δυσφορία, να διεκδικεί όρια, να επικοινωνεί ανοιχτά και να ζητά βοήθεια όταν χρειάζεται. Όταν αυτές οι δεξιότητες αναπτύσσονται – ιδανικά με κάποια καθοδήγηση – τα ραντεβού γίνονται εμπειρία ανάπτυξης και όχι απλώς ρίσκο».
7 σημάδια ότι το παιδί σας είναι μάλλον έτοιμο να αρχίσει να βγαίνει ραντεβού, σύμφωνα με ειδικό
1. Μπορεί να διεκδικεί και να σέβεται τα όρια
Η Dr. Shepherd λέει ότι αυτό είναι ένα βασικό σημάδι ετοιμότητας. Τα παιδιά με ισχυρά όρια λένε όχι χωρίς ενοχές ή πίεση και σέβονται τα όρια των άλλων. Αν το παιδί σας γνωρίζει πώς να διεκδικεί τα όριά του και να σέβεται εκείνα των άλλων, δείχνει ότι διαθέτει ισχυρές δεξιότητες επικοινωνίας και δεν θα πιεστεί σε μια δυσάρεστη κατάσταση.
2. Ρυθμίζει τα συναισθήματά του χωρίς ακραίες συμπεριφορές
Αν το παιδί σας μπορεί να αυτορρυθμίζεται και να διατηρεί ψυχραιμία όταν τα πράγματα δεν πηγαίνουν όπως θέλει, αυτό είναι ένα ισχυρό σημάδι ετοιμότητας. «Για παράδειγμα, δεν παρασύρεται σε παρορμητικότητα ούτε κλείνεται στον εαυτό του σε δύσκολες στιγμές».
3. Μπορεί να αντέξει την απόρριψη ή την απογοήτευση
Η απόρριψη και η απογοήτευση είναι κομμάτια της ζωής. Αν το παιδί σας τα διαχειρίζεται με ωριμότητα, τα ραντεβού είναι πιθανό να είναι κάτι που μπορεί να χειριστεί. «Μπορεί να νιώσει πληγωμένο, χωρίς να καταστροφολογεί ή να αντιδρά επιθετικά».
4. Επικοινωνεί καθαρά και άμεσα
Αν ήδη μπορεί να εκφράζει τις επιθυμίες, τις ανάγκες και τα συναισθήματά του, βρίσκεται σε καλή θέση για να αρχίσει να βγαίνει ραντεβού. Η επικοινωνία είναι σημαντική τόσο με τον σύντροφο όσο και με εσάς.
5. Δείχνει ενσυναίσθηση και σεβασμό για τις εμπειρίες των άλλων
Αυτό δεν είναι απλώς σημάδι ετοιμότητας για ραντεβού, αλλά ένδειξη υψηλής συναισθηματικής νοημοσύνης. «Μπορεί να δει την οπτική του άλλου, ακόμη κι όταν είναι αναστατωμένο».
6. Ζητά βοήθεια όταν χρειάζεται
Αν γνωρίζει πότε πρέπει να απευθυνθεί σε έναν ενήλικα όταν κάτι δεν πάει καλά, αυτό αποτελεί καλό σημάδι. «Είναι πρόθυμο να μιλήσει σε έναν έμπιστο ενήλικα όταν κάτι του φαίνεται λάθος».
7. Έχει εσωτερικό κίνητρο να βγει ραντεβού
«Δεν το κάνει απλώς επειδή ‘όλοι οι άλλοι το κάνουν’ ή για να αποφύγει τη μοναξιά». Αυτό δείχνει ότι το παιδί σας νιώθει έτοιμο από μόνο του και όχι λόγω πίεσης. Ποιες συζητήσεις πρέπει να κάνουν οι γονείς με τα παιδιά πριν αρχίσουν τα ραντεβού; Η Dr. Shepherd τονίζει τη σημασία της δημιουργίας ενός υγιούς πλαισίου επικοινωνίας.
«Οι γονείς ενθαρρύνονται να δημιουργούν χώρο για συνεργατικές συζητήσεις ανάπτυξης δεξιοτήτων και όχι διαλέξεις με κανόνες. Όσο περισσότερο αντιμετωπίζετε αυτές τις συζητήσεις ως μέρος της συναισθηματικής εκπαίδευσης, τόσο πιο πιθανό είναι οι έφηβοι να σκεφτούν αντί να επαναστατήσουν».
Βασικά θέματα:
- Όρια – Ποια είναι τα δικά σας και πώς τα επικοινωνείτε;
- Συναίνεση – Πώς μοιάζει και πώς ακούγεται η ενθουσιώδης συναίνεση;
- Συναισθήματα – Πώς διαχειρίζεστε ζήλια, απόρριψη ή σύγκρουση;
- Αξίες – Τι έχει μεγαλύτερη σημασία για εσάς στις σχέσεις;
- Ασφάλεια – Σε ποιον θα μιλούσατε αν κάτι σας έκανε να νιώσετε άβολα;
Σοκαριστικά στοιχεία: Ένα στα επτά παιδιά στην Ευρώπη αντιμετωπίζει ψυχική διαταραχή
Τι πρέπει να αποφεύγουν οι γονείς όταν μιλούν στους εφήβους για τα ραντεβού;
Η Dr. Shepherd επισημαίνει ορισμένες προσεγγίσεις που καλό είναι να αποφεύγονται:
- Μηνύματα ντροπής ή φόβου – «Σχόλια όπως ‘θέλει μόνο ένα πράγμα’ ή ‘είσαι πολύ μικρός για να ξέρεις τι είναι αγάπη’ ακυρώνουν τις εμπειρίες των εφήβων και μπορούν να κλείσουν την επικοινωνία».
- Υπερβολική ταύτιση – «Η σύγκριση με τη δική σας εμπειρία μπορεί να τους κάνει να νιώσουν ότι κρίνονται ή δεν ακούγονται».
- Τελεσίγραφα – «Φράσεις όπως ‘θα βγεις ραντεβού όταν γίνεις 19’ δεν αφήνουν χώρο για συζήτηση και μπορεί να ωθήσουν τους εφήβους να κρύβουν σχέσεις ή πληροφορίες».