Κάποιες καθημερινές συνήθειες που ορισμένοι μπορεί να θεωρήσουν ενοχλητικές παρερμηνεύονται συχνά ως «χούγια». Ωστόσο, δύο αναδεικνύονται ως σημάδια ότι κάποιος είναι υπερβολικά ευφυής. Ποιες είναι;
Ο εγκέφαλός μας ξεπερνά ακόμα σε εξυπνάδα το ΑΙ – Ποιο είναι αυτό στο οποίο είμαστε καλύτεροι
Οι ευφυείς μπορεί να έχουν διαφορές στις συνήθειές του – Πώς επηρεάζεται η συμπεριφορά από το πόσο έξυπνος είναι κάποιος;
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο An inquiry into the relationship between intelligence and prosocial behaviour: Evidence from Swedish population registers, η υψηλότερη γενική ευφυΐα συνδέεται σταθερά με μεγαλύτερη συμμετοχή σε φιλοκοινωνικές συμπεριφορές, όπως η ψήφος, η φιλανθρωπική προσφορά και οι φιλικές προς το περιβάλλον επιλογές. Η μελέτη δείχνει ότι αυτή η σχέση παραμένει ισχυρή ακόμη και όταν λαμβάνονται υπόψη το οικογενειακό υπόβαθρο, η εκπαίδευση και άλλοι πιθανοί συγχυτικοί παράγοντες.
Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η ευφυΐα επηρεάζει τη συμπεριφορά, αλλά όχι με άμεσο ή απλοϊκό τρόπο. Η γενική ευφυΐα όσο και η συναισθηματική νοημοσύνη αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι δρουν, επηρεάζοντας τη συλλογιστική, τον αυτοέλεγχο και το πόσο καλά κατανοούν τους άλλους. Αυτοί οι παράγοντες επηρεάζουν με τη σειρά τους την καθημερινή κοινωνική συμπεριφορά.
- Η υψηλότερη γενική ευφυΐα συνδέεται με περισσότερη φιλοκοινωνική συμπεριφορά, όπως η συμμετοχή στις εκλογές, οι δωρεές σε φιλανθρωπικούς σκοπούς και οι περιβαλλοντικά υπεύθυνες επιλογές, ακόμη και όταν λαμβάνονται υπόψη το εισόδημα και η εκπαίδευση.
- Η συναισθηματική νοημοσύνη σχετίζεται με χαμηλότερα επίπεδα επιθετικότητας στους εφήβους, πράγμα που σημαίνει ότι οι νέοι που κατανοούν και διαχειρίζονται καλύτερα τα συναισθήματά τους είναι λιγότερο πιθανό να επιδεικνύουν επιθετική συμπεριφορά.
- Η ισχυρότερη συναισθηματική νοημοσύνη βοηθά στη μείωση παρορμητικών και επικίνδυνων συμπεριφορών, βελτιώνοντας τη λήψη αποφάσεων και τον συναισθηματικό αυτοέλεγχο.
- Η σχέση μεταξύ ευφυΐας και συμπεριφοράς μπορεί να είναι έμμεση, με τα συναισθήματα να παίζουν μεσολαβητικό ρόλο, ιδιαίτερα στα παιδιά και τους εφήβους.
- Η συμπεριφορά διαμορφώνεται από την αλληλεπίδραση μεταξύ ευφυΐας, προσοχής και προσωπικότητας και όχι μόνο από την ευφυΐα.
- Οι συμπεριφορές ζωής σε βάθος χρόνου εξηγούνται καλύτερα όταν η ευφυΐα λειτουργεί μαζί με τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, επηρεάζοντας την εκπαίδευση, την εργασία και την ευεξία με την πάροδο του χρόνου.
6 χόμπι που απολαμβάνουν μόνο οι υπερβολικά ευφυείς – Εσείς πόσα από αυτά κάνετε;
Οι 2 ενοχλητικές συνήθειες που έχουν συνήθως όσοι είναι υπερβολικά ευφυείς
1. Ονειροπολούν
Η ονειροπόληση συχνά θεωρείται απροσεξία ή κακή συμπεριφορά, όμως έρευνα δείχνει ότι μπορεί να υποστηρίζει τη δημιουργικότητα και την ευέλικτη σκέψη. Μελέτη του 2025 σε πάνω από 1.300 ενήλικες διαπίστωσε ότι η σκόπιμη ονειροπόληση προέβλεπε υψηλότερη δημιουργική απόδοση, υποστηριζόμενη από ισχυρότερες συνδέσεις μεταξύ εγκεφαλικών δικτύων που σχετίζονται με τον έλεγχο και τη φαντασία.
Άλλες έρευνες δείχνουν ότι τα άτομα που ονειροπολούν πιο εύκολα μπορούν να εναλλάσσονται καλύτερα μεταξύ εργασιών και ότι η λεγόμενη «αδρανής» σκέψη συχνά οργανώνει πληροφορίες σχετικές με στόχους και υποστηρίζει τη μνήμη. Με λίγα λόγια, όταν ισορροπεί με καλή συγκέντρωση, η ονειροπόληση μπορεί να αντανακλά έναν ενεργό και προσαρμοστικό νου και όχι απροσεξία.
2. Μιλούν στον εαυτό τους
Το να μιλάει κανείς στον εαυτό του -είτε φωναχτά είτε από μέσα του- μπορεί να φαίνεται παράξενο, όμως η ψυχολογία τη συνδέει με τον αυτοέλεγχο και τη σαφέστερη σκέψη. Μελέτη του 2023 στο Behavioral Sciences διαπίστωσε ότι τα άτομα που χρησιμοποιούσαν πιο συχνά εσωτερικό λόγο ανέφεραν καλύτερο αυτοέλεγχο και πιο ξεκάθαρη αίσθηση ταυτότητας. Αντί να αποτελεί ένδειξη υψηλότερης ευφυΐας, η αυτο-ομιλία φαίνεται να λειτουργεί ως γνωστικό υποστήριγμα – βοηθά στην οργάνωση ιδεών, στον σχεδιασμό ενεργειών και στη μείωση της «νοητικής ακαταστασίας». Όταν χρησιμοποιείται εποικοδομητικά και με μέτρο, μπορεί να μετατρέψει σκόρπιες σκέψεις σε δομημένα σχέδια, ενώ η υπερβολική ή αρνητική αυτο-ομιλία μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.
Τα έξυπνα παιδιά ζουν περισσότερο, λέει νέα μελέτη – Ποια η σύνδεση ανάμεσα σε ευφυΐα και μακροζωία
Τι να κάνετε αν έχετε αυτές τις «ενοχλητικές» συνήθειες
Αν έχετε μία ή και τις δύο από αυτές τις «ενοχλητικές» συνήθειες, πρέπει πάντα να θυμάστε ότι δεν κάνετε κάτι λάθος. Και οι δύο είναι εξαιρετικά συνηθισμένες και απολύτως φυσιολογικές. Ωστόσο, παρά τα οφέλη τους, δεν αποτελούν απαραίτητα εγγυημένους δείκτες ιδιοφυΐας.
Στην πραγματικότητα, οι σχέσεις μεταξύ αυτών των συνηθειών και των παραγωγικών συμπεριφορών που συνδέονται με αυτές είναι συμφραζόμενες και εξαρτώνται από τις συνθήκες. Αυτό σημαίνει ότι μυαλά που περιπλανώνται με σκοπό, αυτο-ομιλία που χρησιμοποιείται για σχεδιασμό και όχι για μηρυκασμό, καθώς και ξεκούραση που ισορροπεί με την προσπάθεια, συσχετίζονται πιο έντονα με ενισχυμένη σκέψη ή δημιουργικότητα.
Αντίθετα, όταν αυτές οι συμπεριφορές οδηγούν σε χρόνια διάσπαση προσοχής, άγχος ή αποδιοργάνωση, μπορεί να γίνουν προβληματικές. Όταν όμως χρησιμοποιούνται συνειδητά και με μέτρο, μπορούν πράγματι να αποτελέσουν πολύτιμα εργαλεία. Ακολουθούν τρία βήματα για να τις αξιοποιήσετε προσαρμοστικά:
- Παρατηρήστε το πλαίσιο όπου συμβαίνει. Δώστε προσοχή στο πότε και πού αρχίζετε συνήθως να ονειροπολείτε ή να μιλάτε στον εαυτό σας. Ονειροπολείτε κατά τη διάρκεια μονότονων εργασιών; Μιλάτε στον εαυτό σας όταν προσπαθείτε να συγκεντρωθείτε σε κάτι κρίσιμο; Δοκιμάστε να δώσετε στον εαυτό σας πρώτα 10 λεπτά «αδράνειας» και μετά επιστρέψτε στην εργασία.
- Χρησιμοποιήστε συνειδητά τον εσωτερικό λόγο. Όταν σχεδιάζετε ή επεξεργάζεστε ιδέες, μιλήστε στον εαυτό σας σιωπηλά ή χαμηλόφωνα, σαν να καθοδηγείτε τον εαυτό σας. Αυτή η δομή μπορεί να βοηθήσει στη διαμόρφωση καθαρότερης σκέψης.
- Επιτρέψτε στο μυαλό σας να ξεκουραστεί. Προγραμματίστε μικρά διαλείμματα για στοχασμό. Μερικές φορές, οι καλύτερες ιδέες έρχονται όταν ο εγκέφαλος έχει χώρο και ελευθερία να περιπλανηθεί.
8 τύποι ψιλοκουβέντας που δεν μπορούν να ανεχθούν με τίποτα οι ευφυείς
Όταν εξιδανικεύουμε τη συγκέντρωση, την πειθαρχία και τη σιωπή μέσα στο μυαλό, παραβλέπουμε τις δυνάμεις του ανθρώπινου εγκεφάλου πέρα από την απλή προσήλωση. Την επόμενη φορά που θα πιάσετε το μυαλό σας να περιπλανιέται, θα ακούσετε έναν απαλό ψίθυρο αυτο-ομιλίας ή θα παρατηρήσετε το βλέμμα σας να χάνεται έξω από το παράθυρο, μην το κρίνετε αμέσως ως τεμπελιά ή έλλειψη ελέγχου.
Πηγές: Forbes, Oxford Academic, ResearchGate, ScienceDirect, Authorea, SN Link, ResearchGate