Τα χόμπι μπορούν να ενισχύσουν τη λειτουργία του εγκεφάλου, να μας φέρουν πιο κοντά με άλλους ανθρώπους και να δώσουν ρυθμό στην καθημερινότητά μας. Ποια προτείνουν ειδικοί ψυχικής υγείας ανάλογα με την προσωπικότητα μας.
Χόμπι: Ποια ταιριάζουν σε κάθε τύπο προσωπικότητας, σύμφωνα με ειδικούς
«Όταν κατανοούμε καλύτερα τον εαυτό μας, τα χαρακτηριστικά και τις προτιμήσεις μας, μπορούμε να κάνουμε πιο εύκολα επιλογές σε πολλούς τομείς, από την εκπαίδευση και την εργασία μέχρι την προσωπική μας ζωή», εξηγεί η Καναδή κλινική ψυχολόγος και συγγραφέας Monica Vermani, σύμφωνα με το Martha Stewart.
Το πιο σημαντικό είναι να γνωρίσετε καλύτερα τον εαυτό σας, τονίζει η Αμερικανίδα σύμβουλος προσωπικής ανάπτυξης Regina Bonds. Οι πέντε βασικές διαστάσεις της προσωπικότητας, εξηγεί, μπορούν να σας βοηθήσουν να αναγνωρίσετε τα δυνατά και τα αδύναμα σημεία σας και να κατανοήσετε καλύτερα τι αναζητάτε στη ζωή.
Τι δείχνουν πρόσφατες έρευνες για τα χόμπι και την ψυχική υγεία
Έρευνες των τελευταίων ετών δείχνουν ότι τα χόμπι συνδέονται με καλύτερη ψυχική υγεία, ενώ η προσωπικότητα φαίνεται να επηρεάζει το πόσο απολαμβάνουμε διαφορετικές δραστηριότητες.
Είναι το μπλε το αγαπημένο σας χρώμα; Τι δείχνει για την προσωπικότητα και την ευφυΐα σας
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2025 με τίτλο “Exploring the Impact of Hobbies on Mental Health and Well-Being: A Scoping Review”, η ενασχόληση με χόμπι συνδέεται με λιγότερα συμπτώματα κατάθλιψης, άγχους και στρες, καλύτερη ποιότητα ζωής και πιο δυνατές κοινωνικές σχέσεις.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο “Association of employment and hobbies with depressive symptoms: A cross-sectional study”, οι ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας που είχαν χόμπι εμφάνιζαν μικρότερη πιθανότητα καταθλιπτικών συμπτωμάτων, με τον συνδυασμό χόμπι και μερικής απασχόλησης να παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο “Personality traits can predict which exercise intensities we enjoy most, and the magnitude of stress reduction experienced following a training program”, τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας μπορούν να προβλέψουν ποιες μορφές άσκησης απολαμβάνουμε περισσότερο και πόσο μειώνεται το στρες μας έπειτα από ένα πρόγραμμα προπόνησης.
Big five: Οι 5 τύποι προσωπικότητας
Στην ψυχολογία, η προσωπικότητα περιγράφεται συχνά μέσα από πέντε βασικές διαστάσεις, γνωστές ως Big Five, που συνοψίζονται στο ακρωνύμιο OCEAN:
- την ανοιχτότητα στην εμπειρία,
- την ευσυνειδησία,
- την εξωστρέφεια,
- τη συνεργατικότητα και
- τον νευρωτισμό.
«Καθεμία από τις πέντε διαστάσεις εκτείνεται σε ένα συνεχές ανάμεσα σε δύο αντίθετα άκρα», σημειώνει η Vermani. Οι περισσότεροι βρίσκονται κάπου ανάμεσα στα δύο άκρα, ενώ ορισμένα χαρακτηριστικά τους μπορεί να αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου.
1. Ανοιχτότητα
Οι άνθρωποι με υψηλή ανοιχτότητα στην εμπειρία χαρακτηρίζονται από περιέργεια και διάθεση για εξερεύνηση. «Έχουν δημιουργική φαντασία, είναι ανοιχτοί σε νέες εμπειρίες, αγαπούν τις προκλήσεις και δεν φοβούνται να πάρουν ρίσκα», περιγράφει η Bonds.
Αντίθετα, όσοι έχουν χαμηλή ανοιχτότητα είναι συνήθως πιο επιφυλακτικοί απέναντι σε κάτι διαφορετικό και προτιμούν τις γνώριμες, δοκιμασμένες επιλογές.
2. Συνειδητότητα
Οι άνθρωποι με υψηλή ευσυνειδησία είναι συνήθως οργανωτικοί, υπεύθυνοι και προσεκτικοί στις αποφάσεις τους. «Δίνουν σημασία στην παραμικρή λεπτομέρεια και απολαμβάνουν την οργάνωση και τις καθημερινές τους συνήθειες. Τους αρέσει να προγραμματίζουν τις δραστηριότητές τους και να τηρούν τα χρονοδιαγράμματα», προσθέτει η ειδικός.
Όσοι έχουν χαμηλότερη ευσυνειδησία προτιμούν συχνά μεγαλύτερη ευελιξία, δυσκολεύονται να ακολουθήσουν ένα αυστηρό πρόγραμμα, μπορεί να χάνουν τα πράγματά τους πιο συχνά και έχουν μεγαλύτερη τάση για αναβλητικότητα.
3. Εξωστρέφεια
Όσοι αντλούν ενέργεια από την επαφή με άλλους ανθρώπους είναι πιθανότατα εξωστρεφείς. «Η παρουσία τους σε μεγάλες παρέες και κοινωνικές συγκεντρώσεις τούς δίνει ζωντάνια και ενέργεια», λέει η Bonds, επισημαίνοντας ότι συνήθως εκφράζονται ανοιχτά και απολαμβάνουν τις νέες γνωριμίες.
Αντίθετα, όσοι έχουν χαμηλή εξωστρέφεια προτιμούν συχνά πιο ήσυχες δραστηριότητες και χρειάζονται προσωπικό χρόνο για να ανακτήσουν την ενέργειά τους, ιδιαίτερα μετά από έντονες κοινωνικές συναναστροφές.
4. Συνεννοησιμότητα
Οι άνθρωποι με υψηλή συνεργατικότητα είναι συνήθως συνεργάσιμοι, πρόθυμοι να βοηθήσουν και να δείξουν κατανόηση στους άλλους. «Είναι γενικά καλοσυνάτοι, αξιόπιστοι, αλτρουιστές, ευαίσθητοι και τρυφεροί», εξηγεί η ειδικός.
Στο άλλο άκρο, όσοι έχουν χαμηλή συνεργατικότητα μπορεί να δίνουν μεγαλύτερη προτεραιότητα στα προσωπικά τους συμφέροντα, να είναι πιο ανταγωνιστικοί και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να προσπαθούν να χειραγωγήσουν τους άλλους για να πετύχουν τους στόχους τους.
5. Νευρωτισμός
Οι άνθρωποι με υψηλό νευρωτισμό τείνουν να βιώνουν πιο συχνά άγχος, ανασφάλεια και αρνητικά συναισθήματα. Μπορεί να εμφανίζουν έντονες αλλαγές στη διάθεση, ευερεθιστότητα και μεγαλύτερη ευαισθησία στο στρες.
«Αυτή η διάσταση περιλαμβάνει ολόκληρο το φάσμα, από τους ανθρώπους που είναι συναισθηματικά σταθεροί μέχρι εκείνους που βιώνουν έντονη συναισθηματική αναστάτωση», εξηγεί η ειδικός.
Όταν το χαρακτηριστικό είναι ιδιαίτερα έντονο, μπορεί να δυσκολεύει την ανάκαμψη έπειτα από στρεσογόνες εμπειρίες και να αυξάνει την ανάγκη για υποστήριξη και αυτοφροντίδα. Αντίθετα, όσοι έχουν χαμηλότερο νευρωτισμό συνήθως διαχειρίζονται πιο αποτελεσματικά το στρες.
Ποια χόμπι προτείνουν οι ειδικοί για κάθε τύπο προσωπικότητας
Οι διαστάσεις της προσωπικότητας είναι ευρείες και οι περισσότεροι συνδυάζουν διαφορετικά χαρακτηριστικά. «Δεν είναι καλό να βάζουμε ετικέτες στους ανθρώπους και να τους περιορίζουμε σε συγκεκριμένες κατηγορίες. Είναι όμως σημαντικό να γνωρίζουμε καλύτερα τον εαυτό μας», λέει η Bonds.
Πώς σας αρέσει να φλερτάρετε; Έρευνα αποκαλύπτει τι μπορεί να σημαίνει για την προσωπικότητα σας
Προτείνει να χρησιμοποιήσετε ένα τεστ προσωπικότητας ως εργαλείο αυτογνωσίας και να συνεχίσετε να ανακαλύπτετε τις ανάγκες και τις προτιμήσεις σας σε κάθε στάδιο της ζωής.
Αφού αναγνωρίσετε τα χαρακτηριστικά που σας εκφράζουν περισσότερο, με τη βοήθεια δωρεάν εργαλείων όπως το τεστ της Truity, μπορείτε να δοκιμάσετε κάποιο από τα παρακάτω χόμπι.
1. Ανοιχτότητα: Δημιουργικά χόμπι
- Επισκεφθείτε μουσεία,
- Κάντε πεζοπορία στη φύση,
- Διαβάστε ένα μυθιστόρημα,
- Πηγαίνετε σε λούνα παρκ,
- Ασχοληθείτε με τις τέχνες και τις χειροτεχνίες,
- Ταξιδέψτε σε κοντινούς προορισμούς ή στο εξωτερικό,
- Ξεκινήστε τη φωτογραφία,
- Δοκιμάστε πρωτότυπα μαθήματα μαγειρικής και ζαχαροπλαστικής.
2. Συνειδητότητα: Χόμπι με στόχο και αποτέλεσμα
- Ασχοληθείτε με τη συγγραφή,
- Δημιουργήστε έναν κήπο,
- Παίξτε σκάκι ή παιχνίδια στρατηγικής,
- Κάντε εθελοντισμό,
- Υποστηρίξτε οργανώσεις που βοηθούν ανθρώπους να αποκτήσουν στέγη,
- Παρακολουθήστε οργανωμένα μαθήματα μαγειρικής με συγκεκριμένους στόχους,
- Συμμετέχετε σε διαγωνισμούς γνώσεων,
- Δοκιμάστε δωμάτια απόδρασης (escape rooms).
6 χαρακτηριστικά προσωπικότητας που συνδέονται με μακροζωία, σύμφωνα με ειδικούς
3. Εξωστρέφεια: Κοινωνικά χόμπι
- Γραφτείτε σε ομαδικά μαθήματα γυμναστικής, όπως Zumba, ή σε σχολή χορού,
- Παρακολουθήστε ομαδικά μαθήματα ζωγραφικής ή κεραμικής,
- Οργανώστε βραδιές με επιτραπέζια παιχνίδια,
- Πηγαίνετε σε συναυλίες και φεστιβάλ,
- Γραφτείτε σε λέσχη συζητήσεων ή δημόσιας ομιλίας,
- Παρακολουθήστε μαθήματα θεατρικού αυτοσχεδιασμού,
- Πάρτε μέρος σε κοινωνικές εκδηλώσεις και συναντήσεις γνωριμιών,
- Τραγουδήστε σε χορωδία ή μουσικό συγκρότημα.
4. Συνεννοησιμότητα: Χόμπι που βοηθούν τους άλλους
- Κάντε εθελοντισμό σε μια φιλανθρωπική οργάνωση,
- Οργανώστε μια λέσχη ανάγνωσης,
- Γράψτε και διαβάστε ποίηση για κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο,
- Υποστηρίξτε ένα τοπικό καταφύγιο ζώων,
- Δημιουργήστε έναν κοινοτικό κήπο στη γειτονιά σας,
- Οργανώστε συλλογή τροφίμων για ανθρώπους που έχουν ανάγκη,
- Σχεδιάστε εποχιακές εκδηλώσεις και γιορτές για την κοινότητά σας,
- Συμμετάσχετε σε ένα ομαδικό άθλημα.
5. Νευρωτισμός: Χαλαρωτικά και ατομικά χόμπι
- Προπονηθείτε σταδιακά για έναν μαραθώνιο,
- Ξεκινήστε ένα προσωπικό blog,
- Φροντίστε φυτά εσωτερικού χώρου,
- Μάθετε μια νέα γλώσσα,
- Συμμετάσχετε σε μια ομάδα υποστήριξης,
- Δοκιμάστε τον διαλογισμό,
- Πηγαίνετε για ψάρεμα,
- Λύστε παζλ και σταυρόλεξα.
Πηγές: Martha Stewart, PubMed, PubMed, Frontiers in Psychology
