Αυτή η λέξη μπορεί να κάνει τα παιδιά πιο πρόθυμα να συνεργαστούν, σύμφωνα με έρευνα που επικαλείται καθηγητής του Wharton. Η τεχνική βασίζεται στην επιθυμία μας να έχουμε θετική εικόνα για τον εαυτό μας και ενδέχεται να λειτουργεί και στους ενήλικες. Πώς να αξιοποιήσετε αυτή τη συμπεριφορά.
Πώς μπορεί να κάνει τα παιδιά πιο συνεργάσιμα αυτή η μία λέξη
Ο Jonah Berger, καθηγητής μάρκετινγκ στη Σχολή Wharton του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια και συγγραφέας, περιγράφει την τεχνική ως μετατροπή των πράξεων σε ταυτότητες.
Όλοι θέλουμε να έχουμε θετική εικόνα για τον εαυτό μας. Μια κατάλληλη λέξη μπορεί να δώσει στους άλλους την ευκαιρία να επιβεβαιώσουν αυτή την εικόνα μέσα από τη συμπεριφορά τους.
Τι δείχνουν πρόσφατες έρευνες για τις λέξεις που περιγράφουν ταυτότητες
Μελέτες των τελευταίων ετών παρουσιάζουν ανάμεικτα ευρήματα. Ορισμένες υποστηρίζουν ότι η ενίσχυση μιας θετικής ταυτότητας μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά, ενώ άλλες αμφισβητούν το μέγεθος και τη σταθερότητα αυτής της επίδρασης.
- Σύμφωνα με τη μετα-ανάλυση του 2024 με τίτλο “The Grammar of Persuasion: A Meta-Analytic Review Disconfirming the Role of Nouns as Linguistic Cues of Subsequent Behavior”, η οποία συγκέντρωσε 28 μελέτες επανάληψης με 13.376 συμμετέχοντες, η επίδραση ουσιαστικών όπως η λέξη «βοηθός» στη συμπεριφορά ήταν μικρή και τα αποτελέσματα δεν ήταν σταθερά.
- Σύμφωνα με τη μετα-ανάλυση του 2025 με τίτλο “Intervention effects on physical activity identity: a systematic review and meta-analysis”, η οποία περιέλαβε 4.939 ενήλικες, παρεμβάσεις που ενίσχυαν την ταυτότητα του σωματικά δραστήριου ατόμου συνδέθηκαν με αλλαγές τόσο στην αυτοαντίληψη όσο και στη σωματική δραστηριότητα.
- Σύμφωνα με τη συστηματική ανασκόπηση του 2026 με τίτλο “The effect of identity-related interventions on physical activity- and smoking-related identities and behavior: a mixed-methods systematic review”, σχεδόν οι μισές από τις 20 μελέτες κατέγραψαν σημαντικά θετικά αποτελέσματα στην ταυτότητα ή στη συμπεριφορά, ενώ οι υπόλοιπες δεν διαπίστωσαν αντίστοιχες διαφορές. Τα ευρήματα δείχνουν ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να προσδιοριστεί ποιες παρεμβάσεις είναι πιο αποτελεσματικές.
7 διακριτικά σημάδια που «φωνάζουν» ότι ένας γάμος καταρρέει
Το πείραμα στο νηπιαγωγείο του Στάνφορντ
Ο Berger βασίζει το παράδειγμά του σε μια μελέτη του 2014, στην οποία συμμετείχαν 149 παιδιά ηλικίας 3 έως 6 ετών. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε προσχολικό περιβάλλον, μεταξύ άλλων στο νηπιαγωγείο του Πανεπιστημίου Στάνφορντ. Οι ερευνητές δημιούργησαν ευκαιρίες ώστε τα παιδιά να βοηθήσουν στην τακτοποίηση ενός χώρου και χρησιμοποίησαν διαφορετικές διατυπώσεις για να ζητήσουν τη συμμετοχή τους.
Στην πρώτη ομάδα, τα παιδιά ρωτήθηκαν αν ήθελαν να βοηθήσουν στην τακτοποίηση. Στη δεύτερη, αν ήθελαν να γίνουν «βοηθοί» και να αναλάβουν την ίδια εργασία.
Σύμφωνα με τον Berger, τα παιδιά που άκουσαν τη δεύτερη διατύπωση ήταν περίπου 30% πιο πιθανό να προσφέρουν τη βοήθειά τους. Η ερμηνεία που δίνει είναι ότι η προοπτική να αποκτήσουν τη θετική ταυτότητα του «βοηθού» μπορεί να ενίσχυσε την προθυμία τους να συνεργαστούν.
Πώς μετατρέπετε τις πράξεις σε ταυτότητες
«Όλα εξαρτώνται από τη διαφορά ανάμεσα στις πράξεις και στις ταυτότητες. Όλοι θέλουμε να βλέπουμε τον εαυτό μας ως έξυπνο, ικανό και αποτελεσματικό σε διάφορους τομείς», εξηγεί ο Berger, σύμφωνα με το Big Think.
«Αντί να πούμε ότι κάποιος εργάζεται σκληρά, μπορούμε να τον περιγράψουμε ως “εργατικό άνθρωπο”, κάνοντας αυτό το χαρακτηριστικό να φαίνεται πιο σταθερό και διαρκές. Αντί να ζητήσουμε από τους ανθρώπους να αναλάβουν περισσότερες πρωτοβουλίες, μπορούμε να τους ρωτήσουμε αν θέλουν να γίνουν “ηγέτες”. Αντί να τους ζητήσουμε να καινοτομήσουν, μπορούμε να τους ρωτήσουμε αν θέλουν να γίνουν “καινοτόμοι”. Μετατρέποντας τις πράξεις σε ταυτότητες, μπορούμε να αυξήσουμε την πιθανότητα να υιοθετήσουν τις επιθυμητές συμπεριφορές», προσθέτει ο Berger στο Big Think.
«Όταν παρουσιάζουμε τις πράξεις ως ευκαιρίες να επιβεβαιώσουμε την ταυτότητα που επιθυμούμε, αυξάνουμε την πιθανότητα να τις πραγματοποιήσουμε», λέει ο Berger στο CNBC Make It.
«Αν η ψήφος γίνει μια ευκαιρία να δείξω στον εαυτό μου και στους άλλους ότι είμαι “ψηφοφόρος“, είναι πιθανότερο να πάω να ψηφίσω», αναφέρει ως παράδειγμα.
6 ατάκες που λένε τα παιδιά όταν έχουν ένταση και αστάθεια στο σπίτι
Δουλεύει και ανάποδα
Η ίδια λογική μπορεί να ισχύει και για τους αρνητικούς χαρακτηρισμούς, τους οποίους οι περισσότεροι θέλουν να αποφύγουν.
«Το να κλέβεις είναι κακό, αλλά το να είσαι “κλέφτης” είναι χειρότερο. Το να χάνεις είναι κακό, αλλά το να είσαι “αποτυχημένος” είναι χειρότερο», επισημαίνει ο Berger στο Big Think.
Η τεχνική μπορεί να εφαρμοστεί και στον τρόπο με τον οποίο περιγράφουμε τον εαυτό μας. Το να λέμε ότι μας αρέσει το μαγείρεμα εκφράζει μια προτίμηση. Το να λέμε, όμως, «είμαι μάγειρας» συνδέει αυτή τη δραστηριότητα με την ταυτότητά μας.
«Είμαι δρομέας. Είμαι άριστος μαθητής. Στα μικρά παιδιά λέμε ότι δεν διαβάζουν απλώς, αλλά είναι “αναγνώστες”», αναφέρει ο Berger στο Big Think.
«Κάνεις όλα αυτά επειδή είναι μέρος της ταυτότητάς σου», εξηγεί.
Ο Berger τονίζει ότι η επιλογή των λέξεων έχει σημασία και χρειάζεται προσοχή. «Πιστεύουμε ότι οι μεμονωμένες λέξεις δεν έχουν μεγάλη σημασία. Αυτό είναι λάθος», επισημαίνει στο CNBC Make It.
«Μπορεί να έχουμε εξαιρετικές ιδέες, αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι άλλοι θα μας ακούσουν», καταλήγει.
Πηγές: Upworthy, SWPS University of Social Sciences and Humanities, University of Victoria, Universiteit Leiden
