Site icon Όλο Υγεία

Ψυχοθεραπεία: Πού βοηθάει, ποια είδη υπάρχουν και πώς να επιλέξουμε ειδικό

Ψυχοθεραπεία: Πού βοηθάει, ποια είδη υπάρχουν και πώς να επιλέξουμε ειδικό

Η ψυχοθεραπεία είναι μια θεραπευτική μέθοδος μέσω συζήτησης, όπου μιλάτε με έναν εκπαιδευμένο επαγγελματία για να κατανοήσετε καλύτερα και να αλλάξετε δύσκολες σκέψεις, συναισθήματα και συμπεριφορές.

Άγχος και στρες στην καθημερινότητα: Αίτια, επιπτώσεις στην υγεία και τρόποι διαχείρισης

Τι είναι η ψυχοθεραπεία και πώς μπορεί να βοηθήσει;

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνη της ή σε συνδυασμό με φαρμακευτική αγωγή και μπορεί να σας βοηθήσει να διαχειριστείτε ιατρικές παθήσεις όπως η κατάθλιψη, το άγχος και το στρες, καθώς και δύσκολα γεγονότα ζωής όπως το τραύμα ή η απώλεια.

Αν και η ψυχοθεραπεία και η συμβουλευτική χρησιμοποιούνται συχνά με την ίδια έννοια, διαφέρουν ως προς το εύρος. Η συμβουλευτική είναι συνήθως βραχυπρόθεσμη και επικεντρώνεται σε συγκεκριμένα προβλήματα, ενώ η ψυχοθεραπεία τείνει να είναι πιο μακροπρόθεσμη και να αντιμετωπίζει πιο σύνθετα ή πολλαπλά ζητήματα.

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να υποστηρίξει ένα ευρύ φάσμα ιατρικών παθήσεων ψυχικής υγείας και καθημερινών προκλήσεων.

Διαταραχές:

YouTube video player

Παράγοντες στρες:

Υπουργείο Υγείας: Δωρεάν εξετάσεις για τον έγκαιρο εντοπισμό ψυχικών διαταραχών στα παιδιά

Ποιος είναι καλύτερος στην ψυχοθεραπεία;

Δεν υπάρχουν ισχυρά στοιχεία ότι ένας τύπος επαγγελματία ψυχικής υγείας είναι «καλύτερος» στην ψυχοθεραπεία. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι ο ίδιος ο θεραπευτής και η σύνδεσή σας μαζί του/της.

Σύμφωνα με άρθρο του 2025 με τίτλο «Factors of treatment success in psychotherapy: a within-therapist analysis», τα αποτελέσματα διαφέρουν μεταξύ ασθενών που αντιμετωπίζονται από τον ίδιο θεραπευτή. Η επιτυχία εξαρτάται από την κλινικά σημαντική αλλαγή των συμπτωμάτων, δείχνοντας ότι τα αποτελέσματα καθορίζονται περισσότερο από τις ατομικές περιπτώσεις παρά από τον θεραπευτή.

Η έρευνα δείχνει ότι η θεραπεία είναι αποτελεσματική για ζητήματα όπως η κατάθλιψη και το άγχος, ανεξάρτητα από το ποιος την παρέχει, και ο σημαντικότερος παράγοντας επιτυχίας είναι να νιώθετε ότι σας κατανοούν, ότι είστε ασφαλείς και ότι σας υποστηρίζουν.

Επιλέξτε έναν θεραπευτή με τον οποίο νιώθετε άνετα και που κατανοεί τις ανάγκες σας.

Οφέλη της ψυχοθεραπείας

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να είναι χρήσιμη για ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων. Έχει αποδειχθεί ότι βοηθά στην ανακούφιση τουλάχιστον ορισμένων συμπτωμάτων στο ~75% των ανθρώπων που συμμετέχουν. Έχει δείξει ότι βοηθά τους ανθρώπους να:

Ποια πάθηση στον θυρεοειδή αυξάνει 10 φορές τον κίνδυνο για ψυχοπάθεια – Νέα μελέτη

Η ψυχοθεραπεία μπορεί επίσης να βοηθήσει στην καθημερινή λειτουργικότητα, όπως:

Είδη ψυχοθεραπείας

Η θεραπεία μπορεί να δοθεί σε διάφορες μορφές, όπως:

Προσεγγίσεις ψυχοθεραπείας

Υπάρχουν διάφορες προσεγγίσεις που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι ειδικοί ψυχικής υγείας για να παρέχουν θεραπεία. Αφού μιλήσει μαζί σας για το ό,τι σας προβληματίζει, ο θεραπευτής σας θα αποφασίσει ποια προσέγγιση θα χρησιμοποιήσει. Οι διαφορετικές προσεγγίσεις περιλαμβάνουν:

YouTube video player

Ψυχοδυναμική θεραπεία

Βασίζεται στην υπόθεση ότι τα συναισθηματικά σας προβλήματα είναι αποτέλεσμα άλυτων συγκρούσεων (συνήθως ασυνείδητων), που συχνά προέρχονται από την παιδική ηλικία. Ο στόχος αυτού του τύπου θεραπείας είναι να σας βοηθήσει να κατανοήσετε τις πεποιθήσεις και τα συναισθήματά σας ώστε να αλλάξετε ανθυγιεινά μοτίβα. Η ψυχοδυναμική θεραπεία διαρκεί για αρκετούς μήνες, αν και μπορεί να διαρκέσει περισσότερο, ακόμη και χρόνια.

Σας ενοχλεί ο ήχος όταν κάποιος τρώει ή μασάει τσίχλα; Πότε η μισοφωνία αυξάνει τον κίνδυνο για ψυχική νόσο κατά 65%

Διαπροσωπική θεραπεία

Αυτή η θεραπεία επικεντρώνεται στις συμπεριφορές και στις αλληλεπιδράσεις σας με την οικογένεια και τους φίλους σας. Ο στόχος είναι να βελτιώσει τις δεξιότητες επικοινωνίας σας και να αυξήσει την αυτοεκτίμησή σας σε σύντομο χρονικό διάστημα. Συνήθως διαρκεί 3-4 μήνες και λειτουργεί καλά για την κατάθλιψη που προκαλείται από πένθος, συγκρούσεις σχέσεων, σημαντικά γεγονότα ζωής και κοινωνική απομόνωση.

Γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT)

Η CBT σας βοηθά να εντοπίσετε και να αλλάξετε λανθασμένες αντιλήψεις που μπορεί να έχετε για τον εαυτό σας και τον κόσμο γύρω σας. Ο θεραπευτής στρέφει την προσοχή σας σε ανθυγιεινές υποθέσεις και σας βοηθά να μάθετε νέους τρόπους σκέψης και πιο αποτελεσματικές δεξιότητες αντιμετώπισης. Η CBT μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία καταστάσεων όπως η κατάθλιψη, το άγχος και το τραύμα. Είναι επίσης μία από τις πιο συχνές θεραπείες για τις διατροφικές διαταραχές, όπου βοηθά να εστιάζετε λιγότερο στο σχήμα του σώματος και μειώνει την ανάγκη χρήσης ακραίων μέτρων για τον έλεγχο του βάρους.

Η CBT μπορεί να είναι επιλογή για εσάς εάν:

Θεραπεία αποδοχής και δέσμευσης (ACT)

Η ACT σας διδάσκει πώς να κατανοείτε τι νιώθετε κάθε στιγμή και να διαχειρίζεστε τη συμπεριφορά σας με βάση τις αξίες σας. Σε αντίθεση με την CBT, όπου μαθαίνετε να αλλάζετε ανθυγιεινά μοτίβα σκέψης, η ACT σας βοηθά να κατανοήσετε και να αποδεχτείτε τα συναισθήματά σας και στη συνέχεια να δεσμευτείτε σε μια θετική αλλαγή συμπεριφοράς. Αντί να καταστέλλετε ή να αγνοείτε δυσάρεστες εμπειρίες, ο στόχος είναι να γίνετε πιο «ψυχολογικά ευέλικτοι», ώστε να μπορείτε να προσαρμόζεστε σε αυτές τις καταστάσεις. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ζητήματα όπως το πένθος, η ασθένεια και το άγχος.

Πολιτιστική συνταγογράφηση: Οι γιατροί συνταγογραφούν πολιτιστικές δράσεις-Το κόστος καλύπτεται από τον ΕΟΠΥΥ

Διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία (DBT)

Η DBT είναι ένας τύπος γνωσιακής-συμπεριφορικής θεραπείας που χρησιμοποιείται για άτομα υψηλού κινδύνου και δύσκολα στη θεραπεία. Ο όρος «διαλεκτική» προέρχεται από την ιδέα ότι η συνύπαρξη δύο αντιθέτων στη θεραπεία – αποδοχή και αλλαγή – οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα από τη χρήση του καθενός ξεχωριστά. Η DBT σας βοηθά να αλλάξετε ανθυγιεινές συμπεριφορές, όπως το ψέμα και τον αυτοτραυματισμό, μέσω καθημερινών ημερολογίων, ατομικής και ομαδικής θεραπείας και τηλεφωνικής καθοδήγησης.

Η DBT σχεδιάστηκε αρχικά για τη θεραπεία ατόμων με αυτοκτονική συμπεριφορά και οριακή διαταραχή προσωπικότητας. Ωστόσο, έχει προσαρμοστεί και για άλλα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων των διατροφικών διαταραχών και της διαταραχής μετατραυματικού στρες (PTSD).

Η ολοκληρωμένη DBT εστιάζει σε τέσσερις τρόπους ενίσχυσης δεξιοτήτων ζωής:

  1.  Ανοχή στη δυσφορία: Βίωση έντονων συναισθημάτων όπως ο θυμός χωρίς παρορμητική αντίδραση ή καταφυγή σε αυτοτραυματισμό ή χρήση ουσιών
  2.  Ρύθμιση συναισθημάτων: Αναγνώριση, ονομασία και προσαρμογή συναισθημάτων
  3.  Ενσυνειδητότητα: Μεγαλύτερη επίγνωση του εαυτού και των άλλων και εστίαση στην παρούσα στιγμή
  4.  Διαπροσωπική αποτελεσματικότητα: Διαχείριση συγκρούσεων και διεκδικητική επικοινωνία

Υποστηρικτική θεραπεία

Ο θεραπευτής σας καθοδηγεί σε τρόπους αξιοποίησης των συναισθηματικών σας πόρων για την αντιμετώπιση ιατρικών παθήσεων ψυχικής υγείας. Αυτή η προσέγγιση βοηθά στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης, στη μείωση του άγχους και στη βελτίωση των κοινωνικών και των δεξιοτήτων αντιμετώπισης.

Σχιζοφρένεια: Ισραηλινοί επιστήμονες ανέπτυξαν πρωτοποριακή θεραπεία με εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση

Ανθρωπιστική θεραπεία

Αυτή η θεραπεία δεν επικεντρώνεται στα συμπτώματα ή στα προβλήματα. Αντίθετα, βασίζεται στην ιδέα ότι η αυτοανακάλυψη θα σας βοηθήσει να φτάσετε στο πλήρες δυναμικό σας, να σπάσετε παλιά μοτίβα και να βελτιώσετε τη σχέση σας με τον κόσμο γύρω σας. Μπορεί να είναι βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη, ανάλογα με τις ανάγκες σας. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία αρκετών ιατρικών παθήσεων ψυχικής υγείας, συμπεριλαμβανομένων του άγχους, της κατάθλιψης και της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής (OCD).

Αισθησιοκινητική θεραπεία

Αυτός ο τύπος θεραπείας χρησιμοποιείται κυρίως όταν έχετε ζητήματα δεσμού ή τραύμα. Η αισθησιοκινητική θεραπεία χρησιμοποιεί τη σύνδεση μεταξύ των σωματικών αντιδράσεων και των συναισθηματικών ζητημάτων για να αλλάξει ανθυγιεινά ψυχολογικά μοτίβα και πεποιθήσεις.

Ψυχοθεραπεία παιδιού-γονέα

Αυτός ο τύπος θεραπείας χρησιμοποιείται για παιδιά από τη γέννηση έως την ηλικία των 6 ετών που έχουν τραύμα ή διαγνωσμένη πάθηση ψυχικής υγείας. Ένας γονέας ή φροντιστής συμμετέχει πάντα στις συνεδρίες. Βασίζεται στην ιδέα ότι, εάν ενισχυθεί ο δεσμός μεταξύ του παιδιού και του ενήλικα, θα βελτιωθεί η ψυχική υγεία, η συμπεριφορά και η κοινωνική λειτουργικότητα του παιδιού.

Άλλα είδη θεραπείας

Διαφορετικές ή συμπληρωματικές μορφές θεραπείας μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνες τους ή σε συνδυασμό με την κλασική ψυχοθεραπεία.

Πολιτιστική συνταγογράφηση: Όταν ο πολιτισμός γίνεται πράξη φροντίδας!

Συμβουλές για αποτελεσματική ψυχοθεραπεία

Η αποτελεσματική θεραπεία εξαρτάται από την ενεργή συμμετοχή σας. Απαιτεί χρόνο, προσπάθεια και συνέπεια. Έχετε υπόψη σας τις παρακάτω συμβουλές καθώς ξεκινάτε τη θεραπεία σας:

Κάντε τις «εργασίες» μεταξύ των συνεδριών, καθώς μπορεί να σας βοηθήσουν να εφαρμόσετε όσα μαθαίνετε στην καθημερινότητά σας. Αν ο θεραπευτής σας ζητήσει να γράψετε σκέψεις ή να κάνετε δραστηριότητες εκτός συνεδριών, προσπαθήστε να το τηρήσετε.

Πώς να βρείτε τον κατάλληλο θεραπευτή

Είναι σημαντικό να σας αρέσει και να νιώθετε άνετα με τον θεραπευτή σας. Μπορείτε να βρείτε έναν ψυχοθεραπευτή ζητώντας συστάσεις από οικογένεια και φίλους ή ελέγχοντας με το ταμείο σας ποιοι καλύπτονται από το πρόγραμμά σας.

Μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον επαγγελματία τηλεφωνικά, μέσω βίντεο ή δια ζώσης μέχρι να βρείτε την κατάλληλη επιλογή. Ίσως θελήσετε να κλείσετε αρχικά ραντεβού με πάνω από έναν θεραπευτές για να επιλέξετε αυτόν που προτιμάτε.

Γιατί τρώμε όταν δεν πεινάμε; Πώς γίνεται «καταφύγιο» η συναισθηματική υπερφαγία

Πριν επιλέξετε θεραπευτή, μπορείτε να ρωτήσετε:

Αν αναζητάτε έναν θεραπευτή με έμφαση στη διαφορετικότητα, μπορείτε να βεβαιωθείτε ότι θα κατανοήσει τις ιδιαίτερες ανάγκες σας κάνοντας ερωτήσεις όπως:

Γνωστό μοντέλο αποκαλύπτει πώς είναι να ζει με αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας – Ποια είναι τα σημάδια

Τι να περιμένετε κατά τη διάρκεια της ψυχοθεραπείας

Οι περισσότερες συνεδρίες διαρκούν 45-60 λεπτά και βασίζονται σε καθοδηγούμενη συζήτηση. Ο θεραπευτής μπορεί να σας κάνει πολλές ερωτήσεις, ιδιαίτερα στην αρχή. Μπορεί επίσης να σας ζητήσει να συμπληρώσετε έντυπα στην πρώτη επίσκεψη για να κατανοήσει τι νιώθετε και τι επιδιώκετε από τη θεραπεία. Μπορεί να ενδιαφέρεται για το ιστορικό, τις εμπειρίες, τα συναισθήματα και τις ανησυχίες σας.

Είναι σημαντικό να συμφωνήσετε και οι δύο στους στόχους της θεραπείας. Ο θεραπευτής μπορεί να προτείνει περισσότερες συνεδρίες. Ορισμένοι θεραπευτές μπορεί να σας παραπέμψουν και σε άλλον ειδικό.

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας, μπορεί να βρεθείτε να κλαίτε, να νιώθετε εξάντληση ή να έχετε έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις. Αυτό είναι φυσιολογικό, καθώς επεξεργάζεστε δύσκολα συναισθήματα. Ο θεραπευτής δεν είναι εκεί για να σας κρίνει, οπότε μπορείτε να ανοιχτείτε και να σας βοηθήσει να διαχειριστείτε αυτά τα συναισθήματα.

Η θεραπεία είναι επίσης εμπιστευτική με ελάχιστες εξαιρέσεις. Δεν μπορεί να αποκαλύψει όσα έχετε πει, εκτός αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τη δική σας ασφάλεια ή άλλων. Μπορείτε να συζητήσετε οποιαδήποτε ανησυχία σχετικά με την εμπιστευτικότητα.

Ο θεραπευτής μπορεί να σας αναθέσει «εργασίες», όπως η τήρηση ημερολογίου, η δοκιμή νέων εμπειριών ή η δημιουργία σχεδίου για τη διαχείριση κάποιου συμπτώματος. Αν κάτι δεν σας κάνει να νιώθετε άνετα, ενημερώστε τον. Οι «εργασίες» είναι ένας τρόπος να εφαρμόζετε τα όσα μαθαίνετε.

Πόσος χρόνος χρειάζεται για να δείτε αποτελέσματα;

Ο χρόνος που θα αφιερώσετε στη θεραπεία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Έρευνες δείχνουν ότι ακόμη και 12 εβδομαδιαίες συνεδρίες μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση πολλών συμπτωμάτων. Είναι σύνηθες να χρειάζονται περίπου 6 μήνες για πλήρη ανακούφιση των συμπτωμάτων και εκμάθηση δεξιοτήτων για τη μελλοντική διαχείριση των προβλημάτων.

Αν τα ζητήματα είναι πιο σύνθετα, μπορεί να χρειαστεί ένας χρόνος ή παραπάνω για να δείτε βελτίωση. Μερικοί επιστρέφουν στη θεραπεία κατά διαστήματα καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους για να διατηρούν την πρόοδό τους και να βρίσκονται σε ισορροπία.

29χρονη αποκαλύπτει τα συμπτώματα που είχε χρόνια πριν το ψυχωσικό επεισόδιο: «Έπαθα κρίση στο αεροδρόμιο και με συνέλαβαν»

Η διάρκεια της θεραπείας εξαρτάται από:

Πηγές: WebMD, PMC, PubMed, Taylor & Francis, Taylor & Francis, PMC, PMC

Όλο Υγεία

Exit mobile version