Η συνεχής λειτουργία της θέρμανσης δεν σημαίνει απαραίτητα μικρότερους λογαριασμούς. Ο Martin Lewis και ειδικοί στην ενεργειακή απόδοση εξηγούν πότε συμφέρει να την κλείνετε, τι αλλάζει ανάλογα με το σπίτι και γιατί οι αντλίες θερμότητας αποτελούν διαφορετική περίπτωση.
Θέρμανση όλη μέρα ή με διακοπές; Τι συμφέρει περισσότερο
Το ερώτημα επανέρχεται κάθε χειμώνα: είναι οικονομικότερο να αφήνετε τη θέρμανση ανοιχτή από το πρωί μέχρι το βράδυ ή να την ενεργοποιείτε μόνο τις ώρες που βρίσκεστε στο σπίτι; Ο γνωστός Βρετανός ειδικός σε οικονομικά ζητήματα Martin Lewis έδωσε την απάντησή του, επισημαίνοντας ότι η σωστή επιλογή εξαρτάται από περισσότερους παράγοντες απ’ όσους φαντάζεστε.
Με τις προβλέψεις να κάνουν λόγο συνεχώς για αυξήσεις στους λογαριασμούς ενέργειας, η εξοικονόμηση στη θέρμανση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Στην εκπομπή The Martin Lewis Money Show Live του ITV1, στις 10 Νοεμβρίου, ο Martin Lewis κλήθηκε να απαντήσει σε ένα από τα συχνότερα ερωτήματα των νοικοκυριών: αν η συνεχής λειτουργία της θέρμανσης κοστίζει λιγότερο από τη χρήση της μόνο όταν είναι απαραίτητη.
Αναφερόμενος στις οδηγίες του Energy Saving Trust, εξήγησε ότι για όσους εργάζονται εκτός σπιτιού υπάρχει ένα ενδεικτικό πρόγραμμα λειτουργίας.
Όπως δήλωσε:
«Αυτό που θα έλεγα αρχικά είναι ότι το προεπιλεγμένο πρόγραμμα του Energy Saving Trust προβλέπει να έχετε τη θέρμανσή σας ανοιχτή από τις 7 μμ έως τις 9 το πρωί. Αυτό αφορά ανθρώπους που φεύγουν από το σπίτι για να εργαστούν όλη μέρα, όχι εκείνους που παραμένουν στο σπίτι όλη την ημέρα».
«Έχετε τη θέρμανσή σας ανοιχτή μέχρι τις 9 το πρωί και στη συνέχεια την ενεργοποιείτε ξανά από τις 4 το απόγευμα έως τις 11 το βράδυ. Αυτό θα πρέπει να διατηρεί τη θερμοκρασία της δομής του σπιτιού σας και, γενικά, ο κανόνας είναι ότι παρέχετε θερμότητα στο σπίτι σας μόνο όταν τη χρειάζεστε. Έπειτα, δεν ενεργοποιείτε τη θέρμανση όταν δεν τη χρειάζεστε και την ανοίγετε ξανά όταν τη χρειαστείτε».
Ωστόσο, ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι αυτή η προσέγγιση δεν αποτελεί καθολική λύση.
«Και τώρα φτάνουμε στα μεγάλα “αλλά”. Αυτή είναι κατά κάποιον τρόπο μια εύκολη βασική προσέγγιση, αλλά τα πράγματα είναι πολύ πιο περίπλοκα».
Γιατί το σπίτι σας μπορεί να αλλάξει εντελώς την απάντηση
Ο καθηγητής Richard Fitton, τεχνικός διευθυντής του Energy House Leads, εξήγησε ότι δεν υπάρχει μία μέθοδος θέρμανσης που να είναι εξίσου αποδοτική σε όλα τα κτίρια.
Οι καιρικές συνθήκες, τα υλικά κατασκευής και η δυνατότητα ενός σπιτιού να αποθηκεύει θερμότητα επηρεάζουν σημαντικά το αποτέλεσμα.
Ο καθηγητής παραδέχτηκε:
«Θα είμαι ο απογοητευτικός άνθρωπος που θα πει “Δεν γνωρίζω την απάντηση”. Επειδή πραγματικά εξαρτάται. Εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, από τον καιρό, από τον τύπο του κτιρίου και από το αν έχετε ένα μεγάλο, βαρύ σπίτι με υψηλή θερμική μάζα».
«Αν έχετε ένα πολύ ελαφρύ ή σύγχρονο σπίτι, κατασκευασμένο για παράδειγμα με ξύλινο σκελετό, αυτό θα ζεσταθεί πολύ γρήγορα, αλλά δεν θα διατηρήσει απαραίτητα τη θερμότητα».
Η διαφορά βρίσκεται στη θερμική μάζα. Ορισμένα κτίρια συγκρατούν τη θερμότητα για περισσότερο χρόνο, ενώ άλλα ζεσταίνονται γρήγορα αλλά ενδέχεται να χάνουν εξίσου γρήγορα τη θερμοκρασία τους.
Όταν ο Martin Lewis τον ρώτησε «Άρα, στην πρώτη περίπτωση, αφήνετε τη θέρμανση ανοιχτή σε χαμηλή θερμοκρασία όλη μέρα;», ο καθηγητής απάντησε:
«Μπορούν να λειτουργήσουν με διαφορετικούς τρόπους, αλλά νομίζω ότι αυτή είναι πιθανότατα μια ευκολότερη πρόκληση για το συγκεκριμένο σπίτι».
Ποια είναι η ιδανική θερμοκρασία για να κοιμηθείτε καλύτερα – Προστατεύει και την καρδιά
Λέβητας ή αντλία θερμότητας; Η βασική διαφορά στην κατανάλωση
Το σύστημα που χρησιμοποιείτε για να θερμάνετε το σπίτι σας είναι καθοριστικό για το αν συμφέρει η συνεχής λειτουργία.
Σύμφωνα με το Energy Saving Trust, οι δύο βασικές περιπτώσεις διαφέρουν:
- Σπίτι με λέβητα: Η ενεργοποίηση της θέρμανσης μόνο όταν χρειάζεται είναι γενικά οικονομικότερη από τη συνεχή λειτουργία.
- Σπίτι με αντλία θερμότητας: Η διατήρηση της θέρμανσης σε λειτουργία καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να περιορίσει το κόστος.
- Σπίτι με σύγχρονο λέβητα: Η λειτουργία σε χαμηλή, σταθερή θερμοκρασία μπορεί υπό ορισμένες συνθήκες να βελτιώσει την απόδοση.
- Σπίτι με μεγάλη θερμική μάζα: Η δυνατότητα αποθήκευσης θερμότητας επηρεάζει το ποιο πρόγραμμα λειτουργίας είναι καταλληλότερο.
Για τα νοικοκυριά που διαθέτουν λέβητα, το Energy Saving Trust είναι σαφές:
«Αν έχετε λέβητα, τότε όχι – το να διατηρείτε τη θέρμανσή σας συνεχώς ανοιχτή θα καταναλώνει περισσότερη ενέργεια και θα σας κοστίζει περισσότερα χρήματα. Είναι πιο ενεργειακά αποδοτικό και καλύτερο για τους λογαριασμούς σας να ενεργοποιείται ο λέβητάς σας όταν τον χρειάζεστε».
Αντίθετα, για τις αντλίες θερμότητας, η σύσταση είναι διαφορετική.
«Αλλά αν έχετε αντλία θερμότητας, τότε μπορείτε να εξοικονομήσετε χρήματα αφήνοντας τη θέρμανση ανοιχτή όλη μέρα. Δείτε τις συμβουλές μας για το πώς μπορείτε να βελτιώσετε την απόδοση της αντλίας θερμότητάς σας».
Η μέθοδος των 18-19°C που μπορεί να βελτιώσει την απόδοση
Μια ακόμη επιλογή που εξετάζει το MoneySavingExpert (MSE) του Martin Lewis είναι η μέθοδος «low and slow», δηλαδή η θέρμανση σε χαμηλή και σταθερή θερμοκρασία.
Η συγκεκριμένη πρακτική συνδέεται κυρίως με σύγχρονους λέβητες, οι οποίοι μπορούν να λειτουργούν αποδοτικότερα υπό κατάλληλες συνθήκες.
Αντί να ενεργοποιείται και να απενεργοποιείται επανειλημμένα η θέρμανση, η θερμοκρασία ρυθμίζεται στους 18°C ή 19°C και διατηρείται σταθερή.
Με αυτόν τον τρόπο, ο λέβητας μπορεί να αξιοποιεί θερμότητα που διαφορετικά θα χανόταν, βελτιώνοντας την ενεργειακή του απόδοση.
Ωστόσο, το MSE αναγνωρίζει ότι υπάρχουν επιχειρήματα τόσο «υπέρ όσο και κατά» της συγκεκριμένης προσέγγισης.
Επομένως, η μεγαλύτερη αποδοτικότητα του λέβητα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η συνεχής λειτουργία θα μειώσει τον συνολικό λογαριασμό σε κάθε κατοικία.
Πάντως, μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Building and Environment έδειξε ότι η διακοπτόμενη θέρμανση εξοικονόμησε μόλις 5% ενέργεια σε κατοικία στη Βρετανία, σε σύγκριση με τη συνεχή λειτουργία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι καθοριστικό ρόλο παίζει το πόσο γρήγορα ζεσταίνεται ξανά το σπίτι μετά την απενεργοποίηση της θέρμανσης.
Πώς θα διαπιστώσετε ποιος τρόπος θέρμανσης είναι οικονομικότερος για εσάς
Αντί να ακολουθείτε γενικές συμβουλές, ο Richard Fitton προτείνει να συγκρίνετε την πραγματική κατανάλωση ενέργειας στο δικό σας σπίτι.
Όπως ανέφερε:
«Όμως η απλή απάντηση είναι ότι περισσότερο από το 60% των ανθρώπων διαθέτει έξυπνους μετρητές. Μπορείτε κυριολεκτικά να κάνετε το δικό σας πείραμα. Αφήστε με χωρίς δουλειά, πραγματοποιήστε το δικό σας επιστημονικό πείραμα και δείτε τι λειτουργεί καλύτερα για εσάς. Θα έλεγα ότι, αν επιλέγατε μια τυπική χειμερινή εβδομάδα, ίσως κάποια στιγμή μέσα στον Δεκέμβριο, αυτό θα απαντούσε στο ερώτημά σας».
Η λογική είναι να δοκιμάσετε δύο διαφορετικούς τρόπους λειτουργίας και να εξετάσετε ποιος οδηγεί σε χαμηλότερη κατανάλωση.
Το MSE δίνει την ακόλουθη οδηγία:
«Επομένως, ίσως η καλύτερη συμβουλή είναι να δοκιμάσετε ένα πείραμα. Δοκιμάστε για μερικές ημέρες ή για μία εβδομάδα να έχετε τη θέρμανσή σας συνεχώς ανοιχτή σε χαμηλή ρύθμιση και στη συνέχεια δοκιμάστε να ενεργοποιείτε τη θέρμανση μόνο όταν τη χρειάζεστε, για το ίδιο χρονικό διάστημα, και συγκρίνετε την κατανάλωση ενέργειας. Καταγράψτε τις ενδείξεις του μετρητή στην αρχή και στο τέλος κάθε περιόδου και συγκρίνετέ τες».
Η σύγκριση μπορεί να σας βοηθήσει να διαπιστώσετε αν το σπίτι σας καταναλώνει λιγότερη ενέργεια με σταθερή θέρμανση ή με διακοπτόμενη λειτουργία.
Το κόλπο για να μην μπάζουν τα παράθυρα και κρυώνετε τον χειμώνα
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι δεν υπάρχει μία απάντηση για όλα τα νοικοκυριά. Ο τύπος της κατοικίας, η θερμική της συμπεριφορά και το σύστημα θέρμανσης καθορίζουν ποια επιλογή μπορεί να είναι πιο συμφέρουσα.