Ο ιαματικός σπόρος της Ανατολής είναι ένας μικρός, αρωματικός καρπός που χρησιμοποιείται ευρέως στην ινδική κουζίνα και την παραδοσιακή ιατρική. Παράλληλα, επιστημονικές έρευνες αναδεικνύουν τη διατροφική του αξία, τα πιθανά οφέλη τπυ για την υγεία καθώς και την προοπτική που έχει για τοπικές εφαρμογές.
Κινόα: Το δημητριακό που μπορεί να ενισχύσει την καρδιά και να αποκαταστήσει τους μύες
Ποιος είναι ο ιαματικός σπόρος της Ανατολής και ποια τα οφέλη του για την υγεία
Οι σπόροι carom προέρχονται από το βότανο ajwain, γνωστό επιστημονικά ως Trachyspermum ammi, και χρησιμοποιούνται ευρέως στην ινδική κουζίνα. Αν και συνήθως αποκαλούνται σπόροι, στην πραγματικότητα είναι ο καρπός του φυτού. Είναι μικροί και πράσινοι έως καφέ στο χρώμα, έχουν έντονη, πικρή γεύση παρόμοια με το θυμάρι και μοιάζουν με σπόρους κύμινου. Πωλούνται συνήθως ολόκληροι, αλλά μπορούν επίσης να αλεστούν σε σκόνη και να χρησιμοποιηθούν ως μπαχαρικό. Είναι πλούσιοι σε φυτικές ίνες, αντιοξειδωτικά, βιταμίνες και μέταλλα και θεωρούνται ιδιαίτερα θρεπτικοί. Έχουν χρησιμοποιηθεί εδώ και καιρό στην παραδοσιακή ινδική ιατρική και συνδέονται με αρκετά πιθανά οφέλη για την υγεία.
Τοπικές εφαρμογές εκχυλισμάτων σπόρων Carom
Σύμφωνα με μελέτη του 2020 με τίτλο «Production of thymol rich extracts from ajwain (Carum copticum L.) and thyme (Thymus vulgaris L.) using supercritical CO₂», η εκχύλιση με υπερκρίσιμο CO₂ παρήγαγε εκχυλίσματα με σημαντικά υψηλότερη συγκέντρωση θυμόλης σε σύγκριση με τα αιθέρια έλαια που προέκυψαν από υδροαπόσταξη. Η μέθοδος, ιδιαίτερα σε υψηλότερη πίεση, αύξησε την απόδοση θυμόλης τόσο στα δείγματα ajwain όσο και στα δείγματα θυμαριού.
Άλλες πρόσφατες μελέτες δείχνουν αυξανόμενο ενδιαφέρον για τις τοπικές χρήσεις των εκχυλισμάτων σπόρων carom για εφαρμογές στο δέρμα και την ανακούφιση από τον πόνο.
Ο σπόρος των τελετουργικών των Μάγια που μπορεί να ρίξει το σάκχαρο και να βελτιώσει την επιδερμίδα
- Ανακούφιση από τον πόνο: Τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη του 2025 διαπίστωσε ότι το τοπικό έλαιο ajwain μείωσε τον πόνο κατά τη διάρκεια τοπικής αναισθησίας σε παιδιά, δείχνοντας δυναμική ως φυτική εναλλακτική στο σπρέι λιδοκαΐνης.
- Θεραπεία ακμής: Τζελ αιθέριου ελαίου ajwain 1% που εφαρμόστηκε δύο φορές ημερησίως για οκτώ εβδομάδες μείωσε σημαντικά τις βλάβες ακμής, την ερυθρότητα του δέρματος και την υπερβολική λιπαρότητα, σύμφωνα με έρευνα του 2024.
- Απολεπιστική κρέμα: Κρέμα με βάση το ajwain έδειξε ήπια αντιμικροβιακή δράση, καλή σταθερότητα και καμία δερματική ερεθιστικότητα στις δοκιμές, σύμφωνα με μελέτη του 2025.
Διατροφική αξία των σπόρων Carom
Μέγεθος μερίδας: 1 κουταλιά της σούπας (5g)
- Θερμίδες: 21 kcal
- Συνολικά λιπαρά: 1g – 1% της ΣΗΠ
- Κορεσμένα λιπαρά: 0g
- Τρανς λιπαρά: 0g
- Συνολικοί υδατάνθρακες: 2g – 1% της ΣΗΠ
- Καθαροί υδατάνθρακες: 1g
- Φυτικές ίνες: 1g – 4% της ΣΗΠ
- Συνολικά σάκχαρα: 0g
- Προστιθέμενα σάκχαρα: 0g
- Πρωτεΐνη: 1g – 2% της ΣΗΠ
- Χοληστερίνη: 0mg
- Νάτριο: 8mg
- Ασβέστιο: 88mg – 7% της ΣΗΠ
- Σίδηρος: 2mg – 11% της ΣΗΠ
- Κάλιο: 0mg
Σπόροι Carom: Οφέλη για την υγεία
1. Καταπολεμούν βακτήρια και μύκητες
Οι σπόροι carom έχουν ισχυρές αντιβακτηριακές και αντιμυκητιακές ιδιότητες. Αυτό πιθανότατα αποδίδεται σε δύο από τις δραστικές ενώσεις τους, τη θυμόλη και την καρβακρόλη, οι οποίες έχει αποδειχθεί ότι αναστέλλουν την ανάπτυξη βακτηρίων και μυκήτων. Μελέτες σε δοκιμαστικούς σωλήνες δείχνουν ότι αυτές οι ενώσεις μπορεί να καταπολεμούν δυνητικά επιβλαβή βακτήρια όπως Escherichia coli (E. coli) και Salmonella – υπεύθυνα για τροφική δηλητηρίαση και άλλες ιατρικές παθήσεις.
Μελέτη σε δοκιμαστικό σωλήνα παρατήρησε ότι οι σπόροι carom ήταν πιο αποτελεσματικοί έναντι πολυανθεκτικών στελεχών βακτηρίων και μυκήτων, συμπεριλαμβανομένων των Candida albicans, Candida krusei και Streptococcus mutans, σε σύγκριση με άλλους διαλύτες. Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να εξεταστεί πώς οι σπόροι μπορεί να επηρεάζουν την ανάπτυξη βακτηρίων και μυκήτων στους ανθρώπους.
2. Βελτιώνουν τα επίπεδα χοληστερίνης
Έρευνες σε ζώα δείχνουν ότι οι σπόροι carom μπορεί να μειώνουν τη χοληστερίνη και τα τριγλυκερίδια. Τα υψηλά επίπεδα χοληστερίνης και τριγλυκεριδίων αποτελούν παράγοντες κινδύνου για καρδιοπάθεια. Σε μελέτη σε κουνέλια, η σκόνη σπόρων carom μείωσε τη συνολική χοληστερίνη, την LDL (κακή) χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια.
Ομοίως, μελέτη σε αρουραίους διαπίστωσε ότι το εκχύλισμα σπόρων carom ήταν αποτελεσματικό στη μείωση της ολικής χοληστερόλης, των τριγλυκεριδίων και της LDL (κακής) χοληστερόλης, ενώ παράλληλα αύξησε τα επίπεδα της καρδιοπροστατευτικής HDL (καλής) χοληστερόλης.
Ωστόσο, και στις δύο μελέτες, η σκόνη σπόρων carom αποδείχθηκε αποτελεσματική στη θεραπεία υψηλών επιπέδων χοληστερίνης μόνο όταν χρησιμοποιήθηκε σε υψηλές δόσεις που δεν λαμβάνονται μέσω μιας φυσιολογικής διατροφής. Απαιτούνται περισσότερες μελέτες για να αξιολογηθεί πώς οι σπόροι μπορεί να επηρεάζουν τα επίπεδα χοληστερόλης στους ανθρώπους.
Το μπαχαρικό του King Tut που μπορεί να μειώσει τη χοληστερίνη και την αρτηριακή πίεση
3. Μπορεί να μειώσουν την αρτηριακή πίεση
Η υψηλή αρτηριακή πίεση, ή υπέρταση, είναι μια συχνή ιατρική πάθηση που αυξάνει τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και εγκεφαλικού. Η παραδοσιακή θεραπεία περιλαμβάνει τη χρήση φαρμάκων όπως οι αποκλειστές διαύλων ασβεστίου. Αυτοί οι αποκλειστές εμποδίζουν το ασβέστιο να εισέλθει στα κύτταρα της καρδιάς και χαλαρώνουν και διαστέλλουν τα αιμοφόρα αγγεία, οδηγώντας σε χαμηλότερη αρτηριακή πίεση.
Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι η θυμόλη – ένα βασικό συστατικό των σπόρων carom – μπορεί να έχει δράση αποκλειστών διαύλων ασβεστίου και να συμβάλλει στη μείωση των επιπέδων αρτηριακής πίεσης. Για παράδειγμα, μελέτες δείχνουν ότι το εκχύλισμα σπόρων carom μειώνει τα επίπεδα αρτηριακής πίεσης σε αρουραίους. Ωστόσο, η έρευνα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των σπόρων carom στη μείωση της αρτηριακής πίεσης παραμένει περιορισμένη. Απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να κατανοηθεί πώς οι σπόροι μπορεί να επηρεάζουν την αρτηριακή πίεση στους ανθρώπους.
4. Καταπολεμούν τα πεπτικά έλκη και ανακουφίζουν από τη δυσπεψία
Οι σπόροι carom χρησιμοποιούνται συχνά ως σπιτική θεραπεία για προβλήματα στο στομάχι στην Αγιουρβεδική ιατρική. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι το εκχύλισμα σπόρων carom μπορεί να καταπολεμά τα πεπτικά έλκη, τα οποία είναι πληγές του οισοφάγου, του στομάχου ή του λεπτού εντέρου. Για παράδειγμα, μελέτη δύο εβδομάδων σε αρουραίους παρατήρησε ότι η θεραπεία με εκχύλισμα σπόρων carom βελτίωσε τα έλκη στομάχου που προκλήθηκαν από ιβουπροφαίνη.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι η επίδραση του εκχυλίσματος ήταν συγκρίσιμη με εκείνη ενός κοινού φαρμάκου που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία πεπτικών ελκών. Το εκχύλισμα σπόρων carom μπορεί επίσης να βοηθήσει στην πρόληψη και αντιμετώπιση των αερίων και της χρόνιας δυσπεψίας. Η δυσπεψία χαρακτηρίζεται ως επίμονος πόνος και δυσφορία στο άνω μέρος του στομάχου. Η καθυστερημένη γαστρική κένωση θεωρείται μία από τις πιθανές αιτίες της δυσπεψίας.
Ενδιαφέρον είναι ότι το μπαχαρικό σπόρων carom έχει δείξει ότι επιταχύνει τη διαδικασία διέλευσης της τροφής από το στομάχι σε αρουραίους, γεγονός που μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση της δυσπεψίας. Ωστόσο, αυτό δεν έχει αποδειχθεί σε μελέτες σε ανθρώπους.
5. Μπορεί να προλαμβάνουν τον βήχα και να βελτιώνουν τη ροή του αέρα
Ορισμένα στοιχεία δείχνουν ότι οι σπόροι carom μπορεί να προσφέρουν ανακούφιση από τον βήχα. Αν και η έρευνα είναι περιορισμένη, μελέτη σε ινδικά χοιρίδια διαπίστωσε ότι οι σπόροι carom παρήγαγαν αντιβηχικό αποτέλεσμα μεγαλύτερο από εκείνο της κωδεΐνης, ενός κοινού φαρμάκου που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του βήχα.
Οι σπόροι carom μπορεί επίσης να βελτιώνουν τη ροή του αέρα προς τους πνεύμονες. Σε μελέτη σε άτομα με άσθμα, η θεραπεία με εκχύλισμα σπόρων carom αύξησε τη ροή του αέρα στους πνεύμονες 30–180 λεπτά μετά τη χορήγηση. Το αποτέλεσμα ήταν συγκρίσιμο με εκείνο της θεοφυλλίνης, ενός κοινού φαρμάκου για το άσθμα. Τελικά, απαιτείται περισσότερη έρευνα για να κατανοηθεί καλύτερα η επίδραση των σπόρων carom στον βήχα και σε άλλα αναπνευστικά συμπτώματα στους ανθρώπους.
6. Έχουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες
Η φλεγμονή μπορεί να είναι καλή ή κακή. Η βραχυπρόθεσμη φλεγμονή είναι ο φυσικός τρόπος του σώματος να προστατεύεται από ασθένεια ή τραυματισμό. Από την άλλη πλευρά, η χρόνια φλεγμονή μπορεί να έχει αρνητικές επιδράσεις στο σώμα και να αυξήσει τον κίνδυνο ορισμένων ασθενειών. Οι σπόροι carom έχει αποδειχθεί ότι έχουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και μπορεί να μειώνουν τη φλεγμονή στο σώμα.
Μελέτη σε αρουραίους έδειξε ότι η λήψη συμπληρωμάτων με εκχύλισμα σπόρων carom είχε σημαντικές αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις. Ομοίως, πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι αρουραίοι με αρθρίτιδα που έλαβαν εκχύλισμα σπόρων carom για 21 ημέρες παρουσίασαν βελτιωμένους φλεγμονώδεις δείκτες, όπως μειωμένα επίπεδα ελαστάσης – ενός ενζύμου που σχετίζεται με τη φλεγμονή. Παρότι απαιτείται περισσότερη έρευνα, οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το εκχύλισμα σπόρων carom μπορεί να έχει δυναμική ως θεραπεία για φλεγμονώδεις ασθένειες.
Είναι ασφαλείς οι σπόροι Carom;
Για τους περισσότερους, οι σπόροι carom είναι ασφαλείς για κατανάλωση. Ωστόσο, οι έγκυες ή θηλάζουσες θα πρέπει να τους αποφεύγουν λόγω πιθανών επικίνδυνων επιδράσεων στην υγεία του εμβρύου, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας γενετικών ανωμαλιών ή ακόμη και αποβολής. Είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον ιατρό σας πριν από τη λήψη σπόρων carom σε μορφή σπόρου, εκχυλίσματος ή σκόνης, ειδικά αν είστε έγκυος ή θηλάζετε. Επιπλέον, έχουν αναφερθεί ανεπίσημες αναφορές ναυτίας μετά την κατανάλωση υψηλών δόσεων σπόρων carom. Για τον λόγο αυτό, οι σπόροι θα πρέπει να καταναλώνονται σε μικρές ποσότητες.
Πηγές: Healthline, My net diary, ScienceDirect, WJPR, IJNNN, ResearchGate