Γνωστοί και ως «σπόροι του παραδείσου», αυτό το ιδιαίτερο μπαχαρικό χρησιμοποιείται παραδοσιακά για την υγεία του στομάχου, την ανακούφιση από τη διάρροια και την ενίσχυση της ενέργειας, ενώ δείχνει ότι μπορεί να βελτιώσει και την απόδοση στην κρεβατοκάμαρα.
Ποιοι είναι οι σπόροι του παραδείσου;
Αν νομίζετε ότι έχετε ακούσει όλα τα «μαγικά» συστατικά που κυκλοφορούν στον χώρο της διατροφής και των συμπληρωμάτων, κρατηθείτε: υπάρχει κι άλλο. Τα grains of paradise ή αλλιώς Aframomum melegueta και αφρικανικό πιπέρι, είναι ένα εξωτικό μπαχαρικό που ανήκει στην οικογένεια του τζίντζερ και ακούγεται σαν να βγήκε από σελίδες παραμυθιού.
Στην πραγματικότητα, όμως, χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες σε κουζίνες και παραδοσιακές θεραπείες, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει τραβήξει την προσοχή της επιστημονικής κοινότητας, αλλά και της βιομηχανίας συμπληρωμάτων.
Το όνομά του, «σπόροι του παραδείσου», δεν αφήνει κανέναν αδιάφορο. Η αλήθεια όμως είναι ότι, παρά τις εντυπωσιακές υποσχέσεις, τα επιστημονικά δεδομένα γύρω από τα πιθανά οφέλη του παραμένουν περιορισμένα.
Μια πιπεράτη γεύση από τον… παράδεισο
Οι σπόροι του παραδείσου προέρχονται από ένα φυτό που φυτρώνει κυρίως στη Δυτική Αφρική. Οι μικροί καστανοκόκκινοι σπόροι του χρησιμοποιούνται ως μπαχαρικό στη μαγειρική, προσφέροντας μια πικάντικη, πιπεράτη γεύση που θυμίζει κάτι ανάμεσα σε πιπέρι, τζίντζερ και κάρδαμο.
Στην παραδοσιακή ιατρική της Αφρικής, τους απέδιδαν ιδιότητες όπως:
- ανακούφιση από πόνους στο στομάχι
- αντιμετώπιση της διάρροιας
- ενίσχυση της σεξουαλικής διάθεσης
Σήμερα, οι σπόροι αυτοί έχουν γίνει δημοφιλείς στη Δύση κυρίως χάρη στην υπόσχεση ότι μπορούν να βοηθήσουν στην καύση λίπους και στην απώλεια βάρους. Κι εδώ ακριβώς ξεκινά το «θολό τοπίο»: οι έρευνες είναι περιορισμένες και τα αποτελέσματα δεν είναι πάντα ξεκάθαρα.
Διατροφική αξία: Τι περιέχουν οι σπόροι του παραδείσου ή αλλιώς το αφρικανικό πιπέρι
Όπως όλα τα μπαχαρικά, οι σπόροι αυτοί δεν καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες ώστε να συμβάλουν σημαντικά στη θρέψη μας. Αυτό που τους κάνει ξεχωριστούς είναι τα φυτοχημικά που περιέχουν, όπως τα gingerols, shogaols και άλλες πικάντικες ενώσεις.
Αυτές οι ουσίες:
- δρουν ως αντιοξειδωτικά
- παρουσιάζουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες
- φαίνεται πως ενισχύουν τη θερμογένεση (δηλαδή την παραγωγή θερμότητας από το σώμα, που μπορεί να βοηθά στην καύση θερμίδων)
Αν και τα δεδομένα είναι περιορισμένα, υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι οι ενώσεις των grains of paradise μπορεί να επηρεάσουν το μεταβολισμό του λίπους, κάτι που εξηγεί γιατί έχουν γίνει «μόδα» στα συμπληρώματα για αδυνάτισμα.
Μία κουταλιά της σούπας αποξηραμένοι σπόροι του παραδείσου (περίπου 3 γραμμάρια) περιέχει:
- Θερμίδες: 12
- Υδατάνθρακες: 2,5 γραμμάρια
- Πρωτεΐνη: 0,5 γραμμάρια
- Λιπαρά: 0,2 γραμμάρια
- Φυτικές ίνες: 0,7 γραμμάρια
- Βιταμίνη C: 1,1 χιλιοστόγραμμα
- Ασβέστιο: 20,6 χιλιοστόγραμμα
- Σίδηρος: 0,8 χιλιοστόγραμμα
Πιθανά οφέλη: Τι λέει η επιστήμη μέχρι στιγμής
Τα μέχρι τώρα ευρήματα, κυρίως από μικρές μελέτες ή εργαστηριακά πειράματα, αναφέρουν:
- Απώλεια βάρους και λιπώδους ιστού: Κάποιες μελέτες σε ζώα και λίγες σε ανθρώπους δείχνουν ότι τα εκχυλίσματα μπορούν να αυξήσουν την καύση θερμίδων και να μειώσουν το σπλαχνικό λίπος
- Αντιφλεγμονώδη δράση: Οι βιοδραστικές ενώσεις φαίνεται να μειώνουν δείκτες φλεγμονής
- Αντιμικροβιακή δράση: Εργαστηριακές έρευνες δείχνουν πως οι σπόροι έχουν την ικανότητα να αναστέλλουν την ανάπτυξη βακτηρίων
- Πιθανά οφέλη για την καρδιά και το σάκχαρο: Έχουν γίνει αναφορές ότι βοηθούν στη ρύθμιση της γλυκόζης και στη βελτίωση της καρδιαγγειακής λειτουργίας, αλλά τα στοιχεία παραμένουν αδύναμα.
Ωστόσο, πρέπει να τονιστεί: καμία από αυτές τις ιδιότητες δεν έχει αποδειχθεί σε μεγάλες, καλά σχεδιασμένες κλινικές μελέτες. Οι ισχυρισμοί λοιπόν πρέπει να αντιμετωπίζονται με προσοχή.
Παρενέργειες και προφυλάξεις
Μέχρι στιγμής, οι έρευνες δείχνουν ότι τα εκχυλίσματα των grains of paradise είναι πιθανώς ασφαλή όταν λαμβάνονται από το στόμα και για σύντομο χρονικό διάστημα. Δεν υπάρχουν, όμως, αρκετά στοιχεία για την ασφάλεια μακροχρόνιας χρήσης.
Πιο συγκεκριμένα:
- Γενικός πληθυσμός: Δεν έχουν αναφερθεί σοβαρές παρενέργειες, ωστόσο η έλλειψη επαρκών μελετών σημαίνει ότι χρειάζεται προσοχή.
- Εγκυμοσύνη και θηλασμός: Δεν υπάρχουν δεδομένα για την ασφάλεια, επομένως οι ειδικοί συνιστούν αποφυγή.
- Άτομα με χρόνια νοσήματα (καρδιοπάθειες, διαβήτη, υπέρταση): Θα πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό τους, καθώς δεν γνωρίζουμε πώς μπορεί να αλληλεπιδράσει το εκχύλισμα με την αγωγή τους.
Συμπέρασμα; Όπως συμβαίνει με τα περισσότερα “εναλλακτικά” συμπληρώματα, η αρχή της προσοχής είναι απαραίτητη.
Δοσολογία: Τι γνωρίζουμε
Αυτή τη στιγμή δεν έχει καθοριστεί επίσημη δοσολογία για τα grains of paradise. Οι μελέτες που έχουν γίνει χρησιμοποίησαν διαφορετικές μορφές και ποσότητες εκχυλίσματος, χωρίς κοινό πρωτόκολλο.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι:
- Η «σωστή» δόση εξαρτάται από την ηλικία, την κατάσταση υγείας και τον σκοπό λήψης
- Τα φυσικά προϊόντα δεν είναι πάντα ασφαλή μόνο και μόνο επειδή είναι «φυτικά»
- Πάντα πρέπει να ακολουθούνται οι οδηγίες της ετικέτας και να ζητείται η συμβουλή ιατρού ή φαρμακοποιού πριν από τη χρήση
Πού χρησιμοποιούνται σήμερα
Πέρα από τη χρήση τους ως μπαχαρικό στη μαγειρική (ιδιαίτερα σε πιάτα της δυτικής Αφρικής και σε μερικές ευρωπαϊκές μπύρες), οι σπόροι του παραδείσου έχουν μπει δυναμικά και στη βιομηχανία συμπληρωμάτων. Θα τους βρείτε:
- σε κάψουλες για απώλεια βάρους,
- σε προπονητικά σκευάσματα,
- σε προϊόντα για “ενίσχυση του μεταβολισμού” ή “θερμογένεση”.
Το κεραμιδί μπαχαρικό που αυξάνει τον μεταβολισμό, βοηθά να χάσετε βάρος και προστατεύει από καρκίνο
Η αυξανόμενη δημοτικότητά τους οφείλεται κυρίως στο marketing και λιγότερο σε τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα.
Πηγές: WebMD, Naked Nutrition, Klarity Health