Η λιπώδης νόσος του ήπατος δεν απαιτεί πάντα φαρμακευτική αγωγή για να βελτιωθεί – και νέα έρευνα δείχνει ότι απλές αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορεί να την αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά. Τι σύμβουλεύουν ειδικοί.
Λιπώδες ήπαρ: Τα συμπτώματα στο πρόσωπο που μπορεί να σχετίζονται με τη νόσο
Το Νο1 πράγμα που θα μπορούσε να αναστρέψει τη λιπώδη νόσο του ήπατος και να ενισχύσει την καρδιά
Νέα διεθνής μελέτη από το University of Haifa δείχνει ότι το να γίνεται η περισσότερη σωματική δραστηριότητα μέσα σε μία ή δύο ημέρες την εβδομάδα μπορεί να προσφέρει ισχυρή προστασία από τη μεταβολικά σχετιζόμενη στεατωτική νόσο του ήπατος και να μειώσει τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και θανάτου, με οφέλη παρόμοια με εκείνα της άσκησης κατανεμημένης σε όλη την εβδομάδα.
Με βάση μακροχρόνια, αντικειμενικά δεδομένα φυσικής δραστηριότητας, τα ευρήματα αμφισβητούν την ιδέα ότι η άσκηση πρέπει να κατανέμεται ισότιμα. «Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι δεν υπάρχει ανάγκη να ασκείται κανείς καθημερινά για να αποκομίσει ουσιαστικά οφέλη για την υγεία», σημείωσε η Ισραηλινή επικεφαλής ερευνήτρια Prof. Shira Zelber-Sagi και πρόσθεσε ότι η επίτευξη τουλάχιστον 150 λεπτών την εβδομάδα μέτριας έως έντονης δραστηριότητας – ακόμη και αν είναι συγκεντρωμένα – μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο νόσου και να υποστηρίξει τη μακροζωία.
Μπορεί η λιπώδης νόσος του ήπατος να αναστραφεί χωρίς φάρμακα;
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Effect of therapeutic lifestyle changes on patients with overweight/obesity and non-alcoholic fatty liver disease: A randomized controlled trial», μια δομημένη παρέμβαση στον τρόπο ζωής οδήγησε σε σημαντικές μειώσεις του σωματικού βάρους, της περιφέρειας κοιλίας, των τριγλυκεριδίων, της LDL χοληστερίνης και του δείκτη λιπώδους ήπατος σε ασθενείς με μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (NAFLD). Η παρέμβαση βελτίωσε επίσης σημαντικά την HDL χοληστερίνη, τον βασικό μεταβολικό ρυθμό και τη μυϊκή μάζα σε σύγκριση με τη συνήθη φροντίδα.
Άλλες έρευνες δείχνουν ότι η NAFLD μπορεί συχνά να βελτιωθεί και, σε πολλές περιπτώσεις, να αναστραφεί χωρίς φαρμακευτική αγωγή, κυρίως μέσω απώλειας βάρους, πιο υγιεινής διατροφής και τακτικής σωματικής δραστηριότητας. Τα αποτελέσματα εξαρτώνται από το πόσο προχωρημένη είναι η νόσος, αλλά οι αλλαγές στον τρόπο ζωής αποδεικνύεται σταθερά ότι βοηθούν.
Βασικά σημεία
- Η απώλεια βάρους είναι ο κύριος παράγοντας:Η απώλεια περίπου 5–10% του σωματικού βάρους συνδέεται με λιγότερο λίπος στο ήπαρ και καλύτερη υγεία του ήπατος.
- Οι διατροφικές αλλαγές κάνουν πραγματική διαφορά: Δίαιτες χαμηλών θερμίδων, μειωμένη πρόσληψη ζάχαρης και δίαιτες με υψηλότερη πρωτεΐνη έχουν δείξει ότι μειώνουν το λίπος στο ήπαρ.
- Η άσκηση βοηθά, ακόμη και μόνη της: Η σωματική δραστηριότητα μπορεί να μειώσει το λίπος στο ήπαρ, με καλύτερα αποτελέσματα όταν συνδυάζεται με διατροφικές αλλαγές.
- Σε πολλές περιπτώσεις δεν απαιτούνται φάρμακα: Κλινικές μελέτες και ανασκοπήσεις δείχνουν ότι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής αποτελούν την πρώτη γραμμή αντιμετώπισης της NAFLD.
Λίπος στο συκώτι: Οι 4 χειρότερες τροφές για το λιπώδες ήπαρ, σύμφωνα με ηπατολόγο
Ποια η σχέση μεταξύ κινδύνου MASLD, προτύπων άσκησης και επιβίωσης
Η μελέτη επικεντρώθηκε στη μεταβολικά σχετιζόμενη στεατωτική νόσο του ήπατος (MASLD), τη συχνότερη ηπατική νόσο παγκοσμίως και βασική αιτία χρόνιας ηπατικής νόσου. Εκτιμάται ότι περίπου το 30% του γενικού πληθυσμού έχει τη νόσο. Η MASLD χαρακτηρίζεται από συσσώρευση λίπους στα ηπατικά κύτταρα και μπορεί να εξελιχθεί σε φλεγμονή, ίνωση, κίρρωση και καρκίνο του ήπατος.
Η νόσος συνδέεται στενά με την παχυσαρκία και ανθυγιεινό τρόπο ζωής, όπως δίαιτες πλούσιες σε ζάχαρη και υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, καθώς και με έλλειψη σωματικής δραστηριότητας. Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 2.490 συμμετέχοντες σε εθνική έρευνα υγείας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι συμμετέχοντες φορούσαν επιταχυνσιόμετρα – συσκευές καταγραφής κίνησης – για επτά συνεχόμενες ημέρες, επιτρέποντας ακριβή μέτρηση τόσο της διάρκειας όσο και της έντασης της σωματικής δραστηριότητας.
Με βάση τα δεδομένα, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες:
- εκείνους που δεν ήταν σωματικά ενεργοί,
- εκείνους που έκαναν πάνω από 150 λεπτά μέτριας έως έντονης δραστηριότητας κατανεμημένης μέσα στην εβδομάδα και
- εκείνους που έφταναν το ίδιο όριο αλλά συγκέντρωναν τουλάχιστον τη μισή δραστηριότητά τους σε μία ή δύο ημέρες.
Μεταξύ των συμμετεχόντων με διάγνωση MASLD, η ενασχόληση με πάνω από 150 λεπτά μέτριας έως έντονης δραστηριότητας την εβδομάδα συνδέθηκε με απότομη μείωση της συνολικής θνησιμότητας και σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου – ακόμη και όταν η δραστηριότητα ήταν συγκεντρωμένη σε μία ή δύο ημέρες. Τα οφέλη για την υγεία ήταν παρόμοια με εκείνα των συμμετεχόντων που ασκούνταν τακτικά σε όλη την εβδομάδα.
Η συχνότητα της MASLD ήταν υψηλότερη στους συμμετέχοντες που δεν ήταν σωματικά ενεργοί, στο 38%. Αντίθετα, το 26% όσων ασκούνταν σε όλη την εβδομάδα διαγνώστηκαν με τη νόσο, έναντι του μόλις 20% όσων συγκέντρωναν το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητάς τους σε μία ή δύο ημέρες.
Το να παραμένετε δραστήριοι έχει μεγαλύτερη σημασία από το πώς θα κατανέμετε τις προπονήσεις σας, καταλήγει η μελέτη
Η Zelber-Sagi ανέφερε ότι τα ευρήματα υποστηρίζουν την ευελιξία στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι προσεγγίζουν την άσκηση. «Η συγκεντρωμένη σωματική δραστηριότητα, αρκεί να είναι επαρκής σε όγκο, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο νόσου, να βελτιώσει την επιβίωση και να μειώσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο σε σύγκριση με την αδράνεια», είπε και πρόσθεσε ότι τα προγράμματα άσκησης θα πρέπει να προσαρμόζονται στις ατομικές ιατρικές παθήσεις και φυσικές δυνατότητες.
Η μελέτη δεν επικεντρώθηκε ειδικά σε άτομα με προχωρημένη ηπατική νόσο, όπως σημαντική ίνωση ή πρώιμη κίρρωση, και ο αριθμός τέτοιων συμμετεχόντων ήταν μικρός. Ως αποτέλεσμα, οι ερευνητές προειδοποίησαν να μην εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα για αυτούς τους πληθυσμούς. Παρ’ όλα αυτά, η Zelber-Sagi τόνισε ότι ακόμη και ασθενείς με πιο προχωρημένη ηπατική νόσο ωφελούνται από κατάλληλα προσαρμοσμένη σωματική δραστηριότητα.
Επειδή τα επίπεδα δραστηριότητας μετρήθηκαν με επιταχυνσιόμετρα, τα ευρήματα αντικατοπτρίζουν κυρίως αερόβια δραστηριότητα μέτριας έως έντονης έντασης. Αν και οι συσκευές καταγράφουν τη συνολική κίνηση, δεν μπορούν να διακρίνουν αξιόπιστα μεταξύ αερόβιας άσκησης και προπόνησης δύναμης. Η Zelber-Sagi ανέφερε ότι οι τρέχουσες συστάσεις παραμένουν αμετάβλητες: τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας αερόβιας δραστηριότητας την εβδομάδα, σε συνδυασμό με μία ή δύο συνεδρίες προπόνησης δύναμης για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας – έναν ιδιαίτερα σημαντικό παράγοντα για άτομα με ηπατική νόσο.
Τόνισε ότι η συγκεντρωμένη δραστηριότητα δεν χρειάζεται να είναι ακραία. «Μπορεί να περιλαμβάνει γρήγορο περπάτημα, ελαφρύ τζόκινγκ, κολύμπι ή pilates», είπε. «Το πιο σημαντικό μήνυμα είναι να αποφεύγεται ο καθιστικός τρόπος ζωής και να επιλέγεται μια δραστηριότητα που οι άνθρωποι μπορούν να απολαμβάνουν και να διατηρούν μακροπρόθεσμα».
Λίπος στο συκώτι: Πότε μπορεί να γίνει επικίνδυνη η λιπώδης νόσος του ήπατος
Παρότι η γενετική μπορεί να παίζει ρόλο στην ανάπτυξη της λιπώδους νόσου του ήπατος, η Zelber-Sagi ανέφερε ότι οι επιλογές τρόπου ζωής έχουν καθοριστική σημασία – ιδιαίτερα σε όσους έχουν γενετική προδιάθεση. «Αυτό δεν είναι μια προκαθορισμένη μοίρα», είπε. «Στην πραγματικότητα, άτομα με γενετική τάση προς τη λιπώδη νόσο του ήπατος μπορεί να ωφεληθούν ακόμη περισσότερο από τις αλλαγές στον τρόπο ζωής. Η τακτική σωματική δραστηριότητα και μια ισορροπημένη διατροφή μπορούν να κάνουν ουσιαστική διαφορά».
Πηγές: Ynet News, PMC, PLOS One, PMC, PMC, PMC, Cochrane, ScienceDirect