Ένας 63χρονος δεν κατάλαβε ότι υπέστη εγκεφαλικό, καθώς εμφάνισε ένα σπάνιο σύμπτωμα που τον μπέρδεψε. Όπως περιγράφει, πίστεψε αρχικά ότι επρόκειτο απλώς για κούραση.
Η Νο1 διατροφή που μειώνει τον κίνδυνο για εγκεφαλικό στις γυναίκες – Τι περιλαμβάνει;
Το σπάνιο σύμπτωμα εγκεφαλικού που δεν άφηνε τον 63χρονο να καταλάβει τη γλώσσα του
Τα εγκεφαλικά επεισόδια συχνά συνδέονται στο μυαλό του κοινού με τα «κλασικά» συμπτώματα: Πτώση προσώπου, αδυναμία στο χέρι, δυσκολία στην ομιλία. Όμως η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και ενίοτε πιο επικίνδυνη. Υπάρχουν σπάνια και λιγότερο γνωστά συμπτώματα, όπως η αιφνίδια αδυναμία κατανόησης του γραπτού λόγου, που μπορεί να μην κινητοποιήσουν άμεσα τον ασθενή. Αυτό δημιουργεί ένα κρίσιμο κενό χρόνου, κατά το οποίο η βλάβη στον εγκέφαλο εξελίσσεται. Η καθυστέρηση στην αναζήτηση ιατρικής βοήθειας αυξάνει τον κίνδυνο μόνιμης αναπηρίας ή ακόμη και θανάτου, μετατρέποντας ένα «περίεργο» σύμπτωμα σε απειλή ζωής.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), το εγκεφαλικό αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες θανάτου και μακροχρόνιας αναπηρίας παγκοσμίως, με την έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα επιβίωσης και αποκατάστασης. Ο οργανισμός επισημαίνει ότι κάθε λεπτό χωρίς θεραπεία οδηγεί σε απώλεια εγκεφαλικών κυττάρων, υπογραμμίζοντας τη σημασία της άμεσης ιατρικής παρέμβασης ακόμη και όταν τα συμπτώματα δεν είναι τα «τυπικά».
Ο Gordon Robb ασχολούνταν με τον κήπο του όταν υπέστη εγκεφαλικό, αλλά δεν είχε καμία ιδέα μέχρι που πήγε στα επείγοντα την επόμενη ημέρα.
Ο 63χρονος που ζει στο Bonnyrigg στο Midlothian της Scotland δεν παρουσίασε κανένα από τα χαρακτηριστικά σημάδια εγκεφαλικού τον Σεπτέμβριο του 2025, αλλά αντίθετα εμφάνισε ένα σύμπτωμα που επηρεάζει μόλις το 1% των ασθενών, έχασε την ικανότητα να διαβάζει.
Όπως δήλωσε: «Ήμουν στον κήπο, μπήκα μέσα για να πιω ένα φλιτζάνι τσάι, να ακούσω λίγη μουσική και να ελέγξω τα emails στο κινητό μου – και ήταν σαν να ήταν σε ξένη γλώσσα. Μπορούσα να τα δω καθαρά, και να δω από ποιον ήταν, αλλά οι λέξεις δεν σήμαιναν τίποτα για μένα. Απλώς υπέθεσα ότι ήμουν κουρασμένος επειδή είχα ξενυχτήσει το προηγούμενο βράδυ. Γνώριζα μερικά από τα κλασικά σημάδια ενός εγκεφαλικού όπως αδυναμία στο πρόσωπο, αδυναμία να σηκώσω τα χέρια ή προβλήματα στην ομιλία, αλλά δεν είχα κανένα από αυτά».
Χωρίς να το γνωρίζει ο κ. Robb, είχε αιμορραγία στον εγκέφαλο, αλλά δίσταζε να αναζητήσει επείγουσα ιατρική φροντίδα επειδή δεν είχε βιώσει κανένα από τα συνηθισμένα συμπτώματα που σχετίζονται με εγκεφαλικά, συμπεριλαμβανομένης της αδυναμίας στο πρόσωπο και στα χέρια ή προβλημάτων στην ομιλία.
Αντίθετα, διαπίστωσε ότι οι λέξεις, συμπεριλαμβανομένων emails, μηνυμάτων για το Ryder Cup και της οθόνης ενός ΑΤΜ, έμοιαζαν σαν να ήταν γραμμένες σε ξένη γλώσσα.
«Όταν φίλοι μού έστελναν μηνύματα εκείνο το βράδυ για το Ryder Cup και δεν μπορούσα να τα διαβάσω, απλώς πήγα για ύπνο νωρίς».
«Την επόμενη ημέρα, αφού δεν μπορούσα να διαβάσω τις οδηγίες σε ένα μηχάνημα ανάληψης μετρητών, αποφάσισα να επισκεφθώ τον γενικό γιατρό μου. Όμως η ξαδέλφη μου, της οποίας ο σύζυγος είχε πεθάνει από αιφνίδιο εγκεφαλικό μόλις τρεις εβδομάδες νωρίτερα, οδήγησε κατευθείαν στο σπίτι μου και επέμεινε να με πάει στα επείγοντα, όπου διαπιστώθηκε ότι είχα υποστεί αιμορραγικό εγκεφαλικό».
Βασικά συμπτώματα εγκεφαλικού
Περίπου 30.000 άνθρωποι παθαίνουν εγκεφαλικό κάθε χρόνο στην Ελλάδα, ενώ περίπου 30 άνθρωποι πεθαίνουν από τη νόσο καθημερινά.
Τα βασικά συμπτώματα ενός εγκεφαλικού μπορούν να απομνημονευθούν με το ακρωνύμιο FAST: Face (πτώση ή αδυναμία χαμόγελου), Arms (αδυναμία ή αδυναμία ανύψωσης ενός χεριού), Speech (μπερδεμένη ή δυσνόητη ομιλία) και Time (κλήση άμεσα των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης).
Ωστόσο, άλλα λιγότερο γνωστά συμπτώματα που πρέπει να προσέχετε είναι η θολή όραση ή η απώλεια όρασης στο ένα ή και στα δύο μάτια, ένας έντονος πονοκέφαλος και το αίσθημα ναυτίας ή ο εμετός.
Η πιο συχνή αιτία είναι οι λιπαρές εναποθέσεις ή ένας θρόμβος αίματος που φράζει τις αρτηρίες που τροφοδοτούν τον εγκέφαλο, γνωστό ως ισχαιμικό εγκεφαλικό.
Αυτό συμβαίνει λόγω καρδιαγγειακής νόσου, όταν τα αιμοφόρα αγγεία στενεύουν ή φράζουν με την πάροδο του χρόνου από πλάκες.
Αυτές αποτελούνται από χοληστερόλη, ασβέστιο και άλλες ουσίες που συσσωρεύονται στα τοιχώματα των αρτηριών σε μια διαδικασία γνωστή ως αθηροσκλήρωση.
Ο άλλος τύπος, όπως αυτός που υπέστη ο κ. Robb, είναι το αιμορραγικό εγκεφαλικό, το οποίο συμβαίνει όταν ένα αιμοφόρο αγγείο σπάει στον εγκέφαλο και αρχίζει να διαρρέει το περιεχόμενό του στο όργανο.
Οι ειδικοί ανέφεραν ότι η δυσκολία αναγνώρισης γραπτών λέξεων από μόνη της, χωρίς άλλα συμπτώματα, επηρεάζει λιγότερο από το 1% των ανθρώπων τη στιγμή που παθαίνουν εγκεφαλικό.
Ο κ. Robb ανέφερε: «Είμαι απίστευτα τυχερός και, ειλικρινά, ένιωθα σαν απατεώνας στη μονάδα εγκεφαλικών επεισοδίων, επειδή δεν διέφερα σε τίποτα από το πώς είμαι συνήθως, εκτός από το ότι ξαφνικά δεν μπορούσα να διαβάσω λέξεις. Αυτό απλώς δείχνει τη σημασία του να δίνετε προσοχή σε ασυνήθιστα συμπτώματα, ακόμη κι αν δεν είναι από αυτά που έχετε ξανακούσει. Αν δεν είχα πάει στο νοσοκομείο και δεν είχα λάβει γρήγορα θεραπεία, θα μπορούσα να κυκλοφορώ με μια ωρολογιακή βόμβα στο κεφάλι μου».
Τα συμπτώματά του βελτιώνονται, αν και τώρα χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να διαβάσει σε σύγκριση με πριν από το εγκεφαλικό, και περιστασιακά δεν μπορεί να βρει τη σωστή λέξη κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης.
Ο κ. Robb συμμετέχει σε μια νέα κλινική δοκιμή που χρηματοδοτείται από το British Heart Foundation και καθοδηγείται από ακαδημαϊκούς στο University of Edinburgh, με στόχο την αποφυγή μελλοντικών εγκεφαλικών.
Ποια ομάδα αίματος αυξάνει τον κίνδυνο πρόωρου εγκεφαλικού, σύμφωνα με μελέτη
Συμμετέχει σε πείραμα για να βοηθήσει κι άλλους
Οι ερευνητές εξετάζουν αν η κλοπιδογρέλη ή η ασπιρίνη, φάρμακα που μειώνουν τον κίνδυνο πήξης του αίματος, μπορούν να αποτρέψουν μελλοντικά εγκεφαλικά, καρδιακές προσβολές και πρόωρους θανάτους σε ανθρώπους που έχουν υποστεί αιμορραγικό εγκεφαλικό.
Ο κ. Robb, παθιασμένος ποδηλάτης και δρομέας, λαμβάνει κλοπιδογρέλη ως μέρος της δοκιμής, υπό την καθοδήγηση του Professor Rustam Al-Shahi Salman στο University of Edinburgh, στην οποία εγγράφηκε ενώ βρισκόταν στο νοσοκομείο.
Ο Professor Salman ανέφερε: «Ήταν δύσκολο να ξεπεραστεί ο ενστικτώδης φόβος ότι αν οι άνθρωποι έχουν υποστεί αιμορραγικό εγκεφαλικό, η λήψη ασπιρίνης ή ενός παρόμοιου φαρμάκου μπορεί να προκαλέσει περισσότερη αιμορραγία. Έτσι, ανακουφιστήκαμε ιδιαίτερα όταν η έρευνά μας έδειξε ότι τέτοια φάρμακα είναι ασφαλή μετά από αιμορραγικό εγκεφαλικό.
Η μελέτη Aspiring θα συγκεντρώσει περαιτέρω στοιχεία για να διαπιστωθεί αν η ασπιρίνη και η κλοπιδογρέλη μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου μελλοντικών εγκεφαλικών και καρδιακών προσβολών και ενδεχομένως να σώσουν τις ζωές ανθρώπων όπως ο Gordon που έχουν υποστεί αιμορραγικό εγκεφαλικό.
Πιστεύω ότι υπάρχουν ακόμη πολλά που πρέπει να γίνουν για να βοηθηθούν αυτοί οι άνθρωποι, των οποίων οι ζωές έχουν ανατραπεί και που μπορεί να ανησυχούν για το μέλλον».
Ο κ. Robb ανέφερε:
«Η συμμετοχή μου σε αυτή τη δοκιμή προσφέρει κάποια διαβεβαίωση ότι αυτό το φάρμακο μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο ενός ακόμη εγκεφαλικού.
Αλλά είναι επίσης σημαντικό να γνωρίζω ότι η συμμετοχή μου θα μπορούσε να βοηθήσει στη βελτίωση της θεραπείας για ανθρώπους σαν εμένα στο μέλλον και να μειώσει την πίεση στο σύστημα υγείας.
Νιώθω εξαιρετικά τυχερός που δεν είχα περισσότερες μακροπρόθεσμες επιπτώσεις από το εγκεφαλικό μου και που μου δόθηκε η ευκαιρία να προσπαθήσω να συμβάλω στη βελτίωση των θεραπειών».