Το αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο συμβαίνει όταν ένα αιμοφόρο αγγείο αιμορραγεί μέσα ή γύρω από τον εγκέφαλο, προκαλώντας βλάβες στα εγκεφαλικά κύτταρα. Οι βλάβες αυτές μπορεί να επηρεάσουν την κίνηση, τη σκέψη, την επικοινωνία αλλά και τη συναισθηματική κατάσταση του ασθενούς.
Το «ύπουλο» σημάδι στο πρόσωπο που προειδοποιεί για έμφραγμα και εγκεφαλικό – Έρευνα του Stanford
Αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο: Τύποι, συμπτώματα και αιτίες
Το αιμορραγικό εγκεφαλικό είναι λιγότερο συχνό από το ισχαιμικό και αντιπροσωπεύει περίπου το 15% των εγκεφαλικών επεισοδίων στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στην Ελλάδα, το αιμορραγικό εγκεφαλικό αντιπροσωπεύει περίπου το 15,4% των πρώτων εγκεφαλικών επεισοδίων, σύμφωνα με την πολυκεντρική ελληνική μελέτη SUN4P.
Οι ασθενείς χρειάζονται απεικονιστικό έλεγχο του εγκεφάλου και επείγουσα θεραπεία. Στη συνέχεια, η φροντίδα περιλαμβάνει μέτρα για τη μείωση του κινδύνου ενός νέου επεισοδίου και αποκατάσταση.
Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι: η ενδοεγκεφαλική αιμορραγία (ICH), κατά την οποία η αιμορραγία συμβαίνει μέσα στον εγκέφαλο, και η υπαραχνοειδής αιμορραγία (SAH), κατά την οποία εμφανίζεται γύρω από τον εγκέφαλο.
Ενδοεγκεφαλική αιμορραγία (ICH)
Η ενδοεγκεφαλική αιμορραγία προκαλείται όταν αίμα διαρρέει από ένα αιμοφόρο αγγείο στον εγκεφαλικό ιστό. Είναι ο πιο συχνός τύπος αιμορραγικού εγκεφαλικού και αντιστοιχεί περίπου στα δύο τρίτα των περιστατικών.
Υπαραχνοειδής αιμορραγία (SAH)
Στην υπαραχνοειδή αιμορραγία, αίμα διαρρέει από ένα αγγείο στην επιφάνεια του εγκεφάλου προς τον υπαραχνοειδή χώρο, δηλαδή την περιοχή γύρω από τον εγκέφαλο που περιέχει προστατευτικό υγρό. Αντιπροσωπεύει περίπου το 5% όλων των εγκεφαλικών επεισοδίων.
Κοινό εμβόλιο μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό και άνοια
Τι δείχνουν οι νεότερες έρευνες για την αρτηριακή πίεση μετά από ενδοεγκεφαλική αιμορραγία;
Τα νεότερα δεδομένα ενισχύουν τη σημασία της ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης, δείχνοντας παράλληλα ότι έχει σημασία πόσο και πότε μειώνεται.
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2026 «Aggressive Versus Conservative Blood Pressure Reduction in Acute Intracerebral Hemorrhage: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials», η επιθετική μείωση της αρτηριακής πίεσης δεν έδειξε σαφές όφελος στη θνησιμότητα ή τη λειτουργική αποκατάσταση σε σύγκριση με πιο συντηρητική αντιμετώπιση.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2026 «Relative reductions in systolic blood pressure and functional outcomes in intracerebral hemorrhage: A pooled analysis of four INTERACT and ATACH-2 individual participant data», η μέτρια μείωση της συστολικής πίεσης συσχετίστηκε με καλύτερη λειτουργική έκβαση, ενώ μεγαλύτερες μειώσεις ενδέχεται να περιορίζουν αυτό το όφελος.
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2026 «Intensive blood pressure lowering after spontaneous intracerebral haemorrhage for secondary stroke prevention (RECAP-ICH): a systematic review and individual participant data meta-analysis», η πιο εντατική μακροχρόνια ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης μείωσε τον κίνδυνο νέου εγκεφαλικού, κυρίως μέσω της πρόληψης νέων εγκεφαλικών αιμορραγιών.
8 τροφές που πρέπει να τρώμε – Μειώνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού, σύμφωνα με ειδικούς
Συμπτώματα του αιμορραγικού εγκεφαλικού
Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το σημείο της αιμορραγίας και μπορεί να περιλαμβάνουν:
- τα προειδοποιητικά σημάδια του FAST, όπως αδυναμία στο πρόσωπο ή στο χέρι και προβλήματα στην ομιλία,
- ξαφνικό, εξαιρετικά έντονο πονοκέφαλο, γνωστό ως «κεραυνοβόλος πονοκέφαλος», ιδιαίτερα στην υπαραχνοειδή αιμορραγία,
- αδυναμία ή μούδιασμα στη μία πλευρά του σώματος,
- προβλήματα όρασης,
- δυσκολίες στην ομιλία ή τη γλώσσα,
- επιληπτικές κρίσεις,
- μειωμένο επίπεδο ή απώλεια συνείδησης.
Η υπαραχνοειδής αιμορραγία μπορεί επίσης να προκαλέσει δυσκαμψία στον αυχένα, ευαισθησία στο φως, ναυτία και έμετο.
Η Sharon Stone θυμάται τη δύσκολη περίοδο μετά το εγκεφαλικό: «Πώς πήρα τη ζωή μου πίσω»
Τι μπορεί να προκαλέσει ενδοεγκεφαλική αιμορραγία
Μία σημαντική αιτία είναι η νόσος των μικρών αγγείων του εγκεφάλου, η οποία προκαλεί βλάβες στα πολύ μικρά αιμοφόρα αγγεία.
Η υψηλή αρτηριακή πίεση μπορεί να συμβάλει στην αρτηριοσκλήρυνση των μικρών, βαθύτερων αρτηριών. Με την πάροδο του χρόνου, τα αγγεία μπορεί να γίνουν πιο άκαμπτα και εύθραυστα, με αποτέλεσμα να είναι πιο ευάλωτα σε αιμορραγία. Η νόσος των μικρών αγγείων συνδέεται επίσης με προβλήματα στη σκέψη, τη διάθεση και τη μνήμη, καθώς και με την άνοια.
Μια άλλη μορφή είναι η εγκεφαλική αμυλοειδική αγγειοπάθεια (CAA). Σε αυτήν, η πρωτεΐνη β-αμυλοειδές συσσωρεύεται στα μικρά αιμοφόρα αγγεία κοντά στην επιφάνεια του εγκεφάλου, καθιστώντας τα περισσότερο ευάλωτα σε αιμορραγία. Είναι συχνή σε άτομα με άνοια, μπορεί όμως να εμφανιστεί και χωρίς αυτήν. Ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου εγκεφαλικής αιμορραγίας.
Πιο σπάνια, η ενδοεγκεφαλική αιμορραγία μπορεί να οφείλεται σε ανωμαλίες των αιμοφόρων αγγείων, όπως οι αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες (AVM) και οι σηραγγώδεις δυσπλασίες ή σηραγγώματα.
Η κοινή διαταραχή στον ύπνο που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για εγκεφαλικό
Τι μπορεί να προκαλέσει υπαραχνοειδή αιμορραγία
Η υπαραχνοειδής αιμορραγία προκαλείται συχνά από ρήξη εγκεφαλικού ανευρύσματος. Το ανεύρυσμα είναι μια διόγκωση ενός αιμοφόρου αγγείου, τα τοιχώματα του οποίου είναι εξασθενημένα και μπορεί να υποστούν ρήξη, προκαλώντας αιμορραγία γύρω από τον εγκέφαλο.
Στα περισσότερα εγκεφαλικά ανευρύσματα δεν εντοπίζεται συγκεκριμένη αιτία. Παράγοντες που μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα εμφάνισής τους είναι η αυτοσωμική επικρατής πολυκυστική νόσος των νεφρών (ADPKD), διαταραχές του συνδετικού ιστού όπως τα σύνδρομα Ehlers-Danlos και Marfan και η στένωση της αορτής.
Το κάπνισμα, η υψηλή αρτηριακή πίεση, η χρήση κοκαΐνης και ένας σοβαρός τραυματισμός στο κεφάλι μπορούν επίσης να αυξήσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης εγκεφαλικού ανευρύσματος.
Πηγές: Stroke Association, Stroke Association, PubMed, PubMed, PubMed