Οι αλλαγές στον τρόπο που περπατά κανείς μπορεί να είναι πρώιμο σημάδι άνοιας, σύμφωνα με ειδικούς. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι μεταβολές στις συνήθειες βάδισης, όπως η ανησυχία ή η περιπλάνηση, μπορεί να αντικατοπτρίζουν υποκείμενες αλλαγές στη λειτουργία του εγκεφάλου και όχι απλή γήρανση.
Αλτσχάιμερ: Το συχνό λάθος που κάνουμε στο δείπνο και αυξάνει κατά 69% τον κίνδυνο
Η άνοια μπορεί να επηρεάσει το περπάτημα – Ποιο είναι το σύμπτωμα που μπορεί να σχετίζεται με τη νόσο
Ένα λιγότερο γνωστό προειδοποιητικό σημάδι της άνοιας μπορεί να εμφανιστεί όταν κάποιος περπατά, καθώς οι ειδικοί αναφέρουν ότι ένα άτομο μπορεί να παρουσιάσει μια αισθητή «αλλαγή». Η άνοια είναι μία νόσος που συνδέεται με τη σταδιακή επιδείνωση της λειτουργίας του εγκεφάλου, με γνωστά σημάδια όπως δυσκολίες στη μνήμη και αλλαγές στη συμπεριφορά, όμως ορισμένα συμπτώματα μπορεί να είναι και σωματικά.
Η Alzheimer’s Society επισημαίνει ότι ορισμένα άτομα με άνοια έχουν την τάση να περιπλανώνται, κάτι που μπορεί να μη δημιουργεί προβλήματα στο σπίτι, αλλά μπορεί να γίνει ανησυχητικό αν βγουν έξω μόνα τους ή χάσουν τον προσανατολισμό τους. «Το περπάτημα είναι καλή άσκηση και μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση από το στρες και την πλήξη. Ωστόσο, ένα άτομο με άνοια μπορεί να περπατά επανειλημμένα μέσα στο σπίτι ή να φεύγει από το σπίτι κατά τη διάρκεια της ημέρας ή της νύχτας. Όταν ένα άτομο με άνοια περπατά συνεχώς, αυτό συχνά αναφέρεται ως “περιπλανώμενο περπάτημα στην άνοια”», εξηγούν ειδικοί από τον οργανισμό, σύμφωνα με το Express.
Μπορεί η νευροεκφυλιστική πάθηση να επηρεάσει κέντρα του εγκεφάλου που ελέγχουν την κίνηση;
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο “Lightening the Load: The Relationship Between Gait and Cognition for Persons Living with Dementia Engaged in a Non-Pharmacological Intervention”, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι αλλαγές στη γνωστική απόδοση συνδέονταν στενά με αλλαγές στην ταχύτητα βάδισης κατά τη διάρκεια διπλής εργασίας σε άτομα που ζουν με τη νόσο. Όταν η γνωστική λειτουργία ενός ατόμου ήταν καλύτερη από το συνηθισμένο επίπεδό του, η ταχύτητα βάδισης υπό γνωστικό φορτίο ήταν επίσης μεγαλύτερη, ενώ όταν η γνωστική λειτουργία μειωνόταν, η ταχύτητα βάδισης επιβραδυνόταν.
Άλλες πρόσφατες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η άνοια μπορεί να επηρεάσει περιοχές του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για την κίνηση, όχι μόνο τη μνήμη και τη σκέψη. Έρευνες που έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά εξηγούν γιατί ορισμένα άτομα με νόσο Αλτσχάιμερ εμφανίζουν προβλήματα στο περπάτημα, δυσκαμψία, τρόμο ή προβλήματα ισορροπίας καθώς η πάθηση εξελίσσεται.
Βασικά ευρήματα από πρόσφατες έρευνες:
- Απεικονιστική μελέτη του 2025 διαπίστωσε ότι τα κινητικά προβλήματα στη νόσο Αλτσχάιμερ συνδέονται με τη συσσώρευση της πρωτεΐνης tau σε εγκεφαλικές περιοχές που σχετίζονται με την κίνηση, όπως ο αισθητικοκινητικός και ο μετωποβρεγματικός φλοιός, ανεξάρτητα από το αμυλοειδές ή τη συνολική συρρίκνωση του εγκεφάλου.
- Ανασκόπηση του 2024 αναφέρει ότι η παθολογία της νόσου Αλτσχάιμερ εξαπλώνεται σε κινητικά δίκτυα, συμπεριλαμβανομένων των βασικών γαγγλίων, του θαλάμου, της παρεγκεφαλίδας και του κινητικού φλοιού, οδηγώντας σε πιο αργή κίνηση και προβλήματα ισορροπίας.
- Κλινική μελέτη του 2025 δείχνει ότι τα κινητικά συμπτώματα αυξάνονται καθώς εξελίσσεται η νόσος, ακόμη και χωρίς την παρουσία της νόσου Πάρκινσον.
Περιπλανώμενο περπάτημα: Το σύμπτωμα που μπορεί να σχετίζεται με τη νόσο
«Ωστόσο, αυτός μπορεί να είναι ένας μη βοηθητικός όρος, επειδή δείχνει ότι το άτομο περπατά χωρίς σκοπό. Στην πραγματικότητα, συχνά υπάρχει ένας λόγος ή μια πεποίθηση πίσω από αυτή τη συμπεριφορά», λένε οι ειδικοί. «Το περπάτημα μπορεί να γίνει πρόβλημα, ειδικά αν το άτομο έχει δυσκολίες στη μνήμη ή δεν μπορεί να βρει τον δρόμο για το σπίτι. Μια αλλαγή στις συνήθειες βάδισης μπορεί επίσης να αποτελεί ένδειξη ότι το άτομο έχει μια ανάγκη που δεν καλύπτεται».
Αν φροντίζετε κάποιον με άνοια, αξίζει να προσπαθήσετε να κατανοήσετε τη λογική πίσω από αυτή τη συμπεριφορά.
«Μπορεί να είναι δύσκολο να καταλάβετε γιατί το άτομο που φροντίζετε περπατά συνεχώς. Διερευνώντας τους λόγους, μπορείτε να το υποστηρίξετε στις ανάγκες του και να το βοηθήσετε να παραμείνει ανεξάρτητο και ασφαλές», συμπληρώνουν.
«Ένα άτομο με τη νόσο μπορεί να ξεκινήσει μια διαδρομή με έναν συγκεκριμένο στόχο στο μυαλό του. Ωστόσο, λόγω απώλειας της βραχυπρόθεσμης μνήμης, μπορεί στη συνέχεια να ξεχάσει πού πήγαινε ή ποια διαδρομή έπρεπε να ακολουθήσει και να χαθεί. Ορισμένα άτομα με άνοια μπορεί επίσης να ξεχάσουν πού έχουν βάλει ένα αντικείμενο και να πιστέψουν ότι κάποιος το έχει πάρει. Στη συνέχεια, το άτομο μπορεί να αρχίσει να περπατά για να το βρει».
Το σημάδι στον ύπνο που μπορεί να σχετίζεται με πρώιμη άνοια
Άλλοι λόγοι για τους οποίους ένα άτομο μπορεί να περπατά συνεχώς περιλαμβάνουν:
- Σύγχυση σχετικά με την ώρα
- Ανακούφιση από πόνο και δυσφορία
- Ανησυχία, διέγερση και άγχος
- Ανακούφιση από την πλήξη
- Έλλειψη σωματικής δραστηριότητας
- Συνέχιση μιας συνήθειας ή ενδιαφέροντος
- Αναζήτηση ενός ατόμου ή κάτι από το παρελθόν
- Αίσθηση ότι έχει χαθεί
Αν εσείς ή κάποιος που γνωρίζετε εμφανίζει σημάδια άνοιας, θα πρέπει να μιλήσετε με έναν γιατρό.