Ένα νέο πειραματικό φάρμακο κατά του καρκίνου που αναπτύχθηκε στην Οξφόρδη έδειξε ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε ασθενείς που είχαν εξαντλήσει άλλες θεραπευτικές επιλογές, συμβάλλοντας στη συρρίκνωση όγκων και στην αποκατάσταση της αποτελεσματικότητας της ανοσοθεραπείας σε έξι δύσκολα αντιμετωπίσιμους τύπους καρκίνου.
Το μέλι βοηθά στην απώλεια βάρους και προστατεύει από τον καρκίνο – Αρκεί να αποφύγετε μια παγίδα
Νέα δοκιμή δείχνει ελπίδα σε ασθενείς που έχουν εξαντλήσει τις θεραπευτικές επιλογές για τον καρκίνο
Το φάρμακο, γνωστό ως GRWD5769, παρουσιάστηκε στην ετήσια συνάντηση της American Society of Clinical Oncology (ASCO) στο Σικάγο. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι λειτουργεί με το να στερεί από τα καρκινικά κύτταρα την ικανότητά τους να κρύβονται από το ανοσοποιητικό σύστημα, ξεπερνώντας ενδεχομένως έναν από τους μεγαλύτερους περιορισμούς της σύγχρονης ανοσοθεραπείας.
Η δοκιμή φάσης 1 περιέλαβε 83 ασθενείς με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, της ουροδόχου κύστης, του ήπατος, του εντέρου, μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα και καρκίνο κεφαλής και τραχήλου σε 28 ογκολογικά κέντρα στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Αυστραλία. Όλοι οι συμμετέχοντες είχαν καρκίνους που είτε δεν ανταποκρίθηκαν σε προηγούμενες θεραπείες είτε σταμάτησαν να ανταποκρίνονται, συμπεριλαμβανομένης της ανοσοθεραπείας.
Θεραπευτικές επιλογές για καρκίνους που δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία
Οι ερευνητές διερευνούν αρκετές νέες στρατηγικές για να βοηθήσουν ασθενείς των οποίων οι καρκίνοι δεν ανταποκρίνονται στην ανοσοθεραπεία. Οι τρέχουσες προσπάθειες επικεντρώνονται στην υπέρβαση της αντοχής στη θεραπεία μέσω νέων ανοσολογικών στόχων, συνδυαστικών θεραπειών, παρεμβάσεων στο μικροβίωμα και εξατομικευμένων κυτταρικών προσεγγίσεων.
Βασικές προσεγγίσεις που μελετώνται περιλμαβάνουν:
- Αναστολή του ERAP1 (GRWD5769): Τα πρώιμα κλινικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι αυτή η προσέγγιση μπορεί να βοηθήσει τους όγκους να γίνουν ξανά ορατοί στο ανοσοποιητικό σύστημα.
- Νέα ανοσολογικά σημεία ελέγχου: Σύμφωνα με άρθρο του 2026 με τίτλο «Immune Checkpoint Inhibitors and Immunomodulators for Cancer Immunotherapy: Insights Into Resistance and Therapeutic Strategies» ερευνητές μελετούν στόχους όπως τα LAG-3, TIGIT, TIM-3 και VISTA για την αντιμετώπιση της αντοχής.
- Στρατηγικές μετατροπής «ψυχρών» σε «θερμούς» όγκους: Η ακτινοθεραπεία, οι ογκολυτικοί ιοί, τα εξατομικευμένα εμβόλια και οι αγωνιστές STING ενδέχεται να βοηθήσουν στην προσέλκυση ανοσοκυττάρων στους όγκους.
- Θεραπείες που βασίζονται στο μικροβίωμα: Η μεταμόσχευση κοπρανώδους μικροβιώματος (FMT), τα προβιοτικά, οι διατροφικές αλλαγές και η μηχανική του μικροβιώματος διερευνώνται για τη βελτίωση της ανταπόκρισης στην ανοσοθεραπεία.
- Συνδυαστικές θεραπείες: Ο συνδυασμός αναστολέων σημείων ελέγχου με στοχευμένες θεραπείες, ακτινοθεραπεία, αντιαγγειογενετικά φάρμακα ή κυτταρικές θεραπείες μπορεί να βοηθήσει στην υπέρβαση της αντοχής.
- Εξατομικευμένες θεραπείες Τ-κυττάρων νεοαντιγόνων: Εξατομικευμένα ανοσοκύτταρα που έχουν σχεδιαστεί για να αναγνωρίζουν τις μοναδικές μεταλλάξεις όγκου κάθε ασθενούς αποτελούν αναδυόμενο πεδίο έρευνας.
- Καρκίνος πνεύμονα (NSCLC): Νέοι συνδυασμοί που περιλαμβάνουν αναστολείς KRAS, θεραπείες που στοχεύουν το EGFR, αναστολείς LAG-3 και αναστολείς TIGIT βρίσκονται υπό διερεύνηση.
GRWD5769: Η θεραπεία που απέδωσε σε έξι διαφορετικούς τύπους καρκίνου
Οι ασθενείς έλαβαν το GRWD5769 σε συνδυασμό με το φάρμακο ανοσοθεραπείας σεμιπλιμάμπη.
Η θεραπεία παρήγαγε ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Οι όγκοι συρρικνώθηκαν σε 26 ασθενείς, ενώ 15 ασθενείς παρουσίασαν μείωση των όγκων κατά τουλάχιστον 30%.
Καρκίνος: Τα 4 λάθη στην καθημερινότητα που οι ογκολόγοι θέλουν να αποφεύγουμε
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η νόσος σταμάτησε να εξελίσσεται για τουλάχιστον έξι μήνες στο 51% των ασθενών με καρκίνο του εντέρου, στο 55% των ασθενών με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, στο 38% των ασθενών με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου, στο 36% των ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης, στο 32% των ασθενών με καρκίνο του ήπατος και στο 18% των ασθενών με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.
Η ανοσοθεραπεία έχει μεταμορφώσει τη θεραπεία του καρκίνου χρησιμοποιώντας τα Τ-κύτταρα του οργανισμού για να εντοπίζουν και να καταστρέφουν τα καρκινικά κύτταρα. Ωστόσο, αποτυγχάνει περίπου στα δύο τρίτα των ασθενών, επειδή οι όγκοι μπορούν να χειραγωγήσουν ένα ένζυμο που ονομάζεται ERAP1, καθιστώντας ουσιαστικά τον εαυτό τους αόρατο στο ανοσοποιητικό σύστημα.
Πώς καταφέρνει να επιτεθεί στα καρκινικά κύτταρα
Το GRWD5769 έχει σχεδιαστεί ώστε να αναστέλλει το ERAP1, εκθέτοντας τα καρκινικά κύτταρα ώστε οι ανοσολογικές άμυνες να μπορούν να τα αναγνωρίσουν και να τα επιτεθούν ξανά.
Η θεραπεία σε μορφή χαπιού λαμβάνεται σε κύκλους τριών εβδομάδων λήψης και τριών εβδομάδων διακοπής, ενώ οι ασθενείς λαμβάνουν επίσης ενδοφλέβια έγχυση σεμιπλιμάμπης κάθε τρεις εβδομάδες.
«Για ένα φάρμακο που χορηγείται ως δισκίο, αυτό είναι πολύ εντυπωσιακό. Είναι ακόμη νωρίς και χρειαζόμαστε περαιτέρω μελέτες, αλλά πρόκειται για ένα νέο φάρμακο με νέο μηχανισμό δράσης που σαφώς βοηθά την ανοσοθεραπεία να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά», δήλωσε η Βρετανίδα ογκολόγος Prof Fiona Thistlethwaite, σύμφωνα με το The Guardian.
Η θεραπεία ήταν γενικά καλά ανεκτή, με τους ερευνητές να αναφέρουν σχετικά λίγες παρενέργειες. Μια μεγαλύτερη δοκιμή σχεδιάζεται ήδη.
«Αυτός ο συναρπαστικός νέος τύπος ανοσοθεραπείας αποκαλύπτει κρυμμένες πτυχές του καρκίνου στο ανοσοποιητικό σύστημα για να ανανεώσει την ανοσολογική απόκριση και στη συνέχεια να τη διατηρήσει ενεργή», δήλωσε ο ογκολόγος Prof Stefan Symeonides από το University of Edinburgh, σύμφωνα με το The New York Times.
Ενθαρρυντικά αλλά πρώιμα τα ευρήματα, λένε οι ειδικοί
Ανεξάρτητοι ειδικοί χαιρέτισαν επίσης τα ευρήματα, τονίζοντας παράλληλα ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα.
«Η ανοσοθεραπεία έχει μεταμορφώσει τη θεραπεία ορισμένων μορφών καρκίνου, αλλά δεν λειτουργεί ακόμη για όλους. Αυτή η δοκιμή φαίνεται να δείχνει πώς αυτό το νέο φάρμακο θα μπορούσε να καταστήσει την ανοσοθεραπεία πιο αποτελεσματική, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων περιπτώσεων όπου η ανοσοθεραπεία είχε αποτύχει σε προηγούμενη φάση», δήλωσε ο Dr Samuel Godfrey, σύμφωνα με το The Guardian.
Ασθενής με καρκίνο του πνεύμονα σταδίου 4 είδε τους όγκους του να μειώνονται κατά 30%
Ένας από τους ασθενείς που ωφελήθηκαν από τη θεραπεία είναι ο Pat Brogan, 68 ετών, ο οποίος διαγνώστηκε με καρκίνο πνεύμονα σταδίου 4 πριν από σχεδόν πέντε χρόνια.
Αφού η ανοσοθεραπεία λειτούργησε αρχικά για τρία χρόνια, οι όγκοι του τελικά σταμάτησαν να ανταποκρίνονται. Αντί να υποβληθεί σε εντατική χημειοθεραπεία, εντάχθηκε στη δοκιμή του GRWD5769 τον Φεβρουάριο του 2025.
Μόλις έξι εβδομάδες μετά την έναρξη της θεραπείας, οι εξετάσεις έδειξαν ότι οι όγκοι του είχαν αρχίσει να συρρικνώνονται. Έκτοτε έχουν μειωθεί κατά περίπου 30%.
«Όταν διαγνώστηκα για πρώτη φορά πριν από σχεδόν πέντε χρόνια, ετοιμαζόμουν να αποχαιρετήσω τους αγαπημένους μου, επομένως το να βρίσκομαι εδώ και να ζω μια σχετικά φυσιολογική ζωή είναι ένα θαύμα», είπε ο Brogan, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Όπως ανέφερε, η συμμετοχή του στη δοκιμή τού επέτρεψε να διατηρήσει καλή ποιότητα ζωής, να περνά χρόνο με την οικογένειά του, να σχεδιάζει διακοπές στην Ισπανία και να ανυπομονεί να συνοδεύσει την κόρη του στην εκκλησία στον γάμο της.
Παρότι οι ερευνητές τονίζουν ότι το GRWD5769 βρίσκεται ακόμη στα πρώιμα στάδια κλινικών δοκιμών, τα αποτελέσματα προσφέρουν νέα ελπίδα ότι η υπέρβαση του «μανδύα αορατότητας» του καρκίνου θα μπορούσε να βοηθήσει περισσότερους ασθενείς να ωφεληθούν από την ανοσοθεραπεία στο μέλλον.
Πηγές: The Guardian, The NY Times, WILEY, PMC, NPJ, Frontiers, Nature, Frontiers