Χιλιάδες Έλληνες ελέγχουν κάθε χρόνο την LDL χοληστερόλη τους για να αξιολογήσουν τον κίνδυνο για καρδιακή νόσο. Ωστόσο, νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA συμπεραίνει ότι μία άλλη εξέταση μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικός τρόπος για να εντοπιστεί ο κίνδυνος για έμφραγμα και εγκεφαλικό. Ποιο τεστ για τη χοληστερίνη συνιστούν οι ειδικοί.
Έχουν οι καρδιολόγοι επιφυλάξεις για τις στατίνες; Ποια είναι η πραγματικότητα
Ποια εξέταση μπορεί να προβλέψει καλύτερα τον κίνδυνο για έμφραγμα από την LDL; Νέα μελέτη απαντά
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η θεραπεία που καθοδηγείται από την apoB θα μπορούσε να αποτρέψει περισσότερα εμφράγματα και εγκεφαλικά επεισόδια σε σύγκριση με τις τρέχουσες προσεγγίσεις που βασίζονται στην LDL ή στη μη HDL χοληστερίνη.
«Διαπιστώσαμε ότι ο έλεγχος της apoB για την εντατικοποίηση της θεραπείας μείωσης της χοληστερίνης θα απέτρεπε περισσότερα εμφράγματα και εγκεφαλικά επεισόδια από ό,τι η τρέχουσα πρακτική», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Ciaran Kohli-Lynch, σύμφωνα με το SciTech Daily.
Τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα σημαντικά, καθώς οι καρδιακές παθήσεις παραμένουν η κύρια αιτία θανάτου ανά τον κόσμο, εν μέρει λόγω των σωματιδίων που μεταφέρουν χοληστερίνη και συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου στα τοιχώματα των αρτηριών.
Αυξημένα τριγλυκερίδια: 12 τρόποι να τα μειώσετε χωρίς φάρμακα
Τι είναι η εξέταση apoB και πότε χρησιμοποιείται;
Η apoB (απολιποπρωτεΐνη Β) είναι ένας αιματολογικός δείκτης που αντανακλά τον αριθμό των σωματιδίων που μεταφέρουν χοληστερίνη και μπορούν να συμβάλουν στην αθηροσκλήρωση, συμπεριλαμβανομένων των LDL, VLDL, IDL και Lp(a).
Σε αντίθεση με την LDL-C, η οποία μετρά την ποσότητα χοληστερίνης μέσα στα σωματίδια, η apoB εκτιμά τον συνολικό αριθμό δυνητικά επιβλαβών σωματιδίων. Πρόσφατες έρευνες συμπεραίνουν ότι η apoB μπορεί να προσφέρει ακριβέστερη εικόνα του καρδιαγγειακού κινδύνου σε ορισμένα άτομα, ιδιαίτερα όταν η LDL-C φαίνεται φυσιολογική.
- Μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό «κρυφού» καρδιαγγειακού κινδύνου όταν η LDL-C υποεκτιμά τον κίνδυνο.
- Μπορεί να είναι χρήσιμη σε άτομα με μεταβολικό σύνδρομο, διαβήτη τύπου 2 ή υψηλά τριγλυκερίδια, σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο “ApoB Testing in Dyslipidemia Management: Knowledge and Practices of Healthcare Providers in Saudi Arabia”.
- Ανασκόπηση του 2024 στο Circulation ανέφερε ότι η apoB μπορεί να προβλέπει τον κίνδυνο αθηροσκληρωτικής καρδιαγγειακής νόσου καλύτερα από την LDL-C από μόνη της.
- Οι τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες γενικά συνιστούν τη χρήση της apoB παράλληλα με το τυπικό λιπιδαιμικό προφίλ και όχι ως αντικατάστασή του.
Κορυφαίος γιατρός αποκαλύπτει: «Ετσι θα έριχνα τη χοληστερίνη χωρίς φάρμακα»
Γιατί η apoB μπορεί να αποτελεί καλύτερο δείκτη καρδιαγγειακού κινδύνου
Οι γιατροί χρησιμοποιούν παραδοσιακά τα επίπεδα LDL χοληστερόλης και της μη HDL χοληστερόλης για να καθορίσουν πότε οι ασθενείς πρέπει να ξεκινήσουν ή να εντατικοποιήσουν τη θεραπεία μείωσης της χοληστερίνης. Παρότι αυτές οι μετρήσεις παραμένουν σημαντικές, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ενδέχεται να μην αντικατοπτρίζουν πλήρως τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο ενός ατόμου.
«Η έρευνα δείχνει ξεκάθαρα ότι η απολιποπρωτεΐνη Β (apoB) είναι καλύτερη στον εντοπισμό των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο, επειδή μετρά τον συνολικό αριθμό επιβλαβών σωματιδίων στο αίμα», εξήγησε ο Kohli-Lynch.
Σε αντίθεση με τις συμβατικές εξετάσεις χοληστερίνης, η apoB μετρά τον αριθμό των σωματιδίων που μεταφέρουν χοληστερίνη και μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας μέσα στις αρτηρίες. Επειδή αυτά τα σωματίδια εμπλέκονται άμεσα στην ανάπτυξη καρδιαγγειακής νόσου, οι ερευνητές πιστεύουν ότι η apoB παρέχει ακριβέστερη εικόνα του κινδύνου.
Παρά τα αυξανόμενα στοιχεία που υποστηρίζουν τη χρήση της, η εξέταση apoB δεν έχει ακόμη καθιερωθεί ως εξέταση ρουτίνας στην κλινική πράξη. Σύμφωνα με τον ειδικό, ένας λόγος είναι ότι συνήθως απαιτεί πρόσθετη εξέταση αίματος πέρα από το τυπικό λιπιδαιμικό προφίλ, αυξάνοντας τόσο το κόστος όσο και την ταλαιπωρία για ασθενείς και συστήματα υγείας.
«Η μελέτη μας εξέτασε το εξής ερώτημα: Αξίζει να δαπανηθούν επιπλέον χρήματα για τη χρήση της apoB αντί της LDL ως οδηγού για την εντατικοποίηση της θεραπείας;», δήλωσε ο Kohli-Lynch.
Μοντέλο υπολογιστή συνέκρινε τρεις στρατηγικές ελέγχου της χοληστερίνης – Ποια η καλύτερη
Για να διερευνήσουν το ερώτημα, οι ερευνητές ανέπτυξαν μια προσομοίωση σε υπολογιστή που αντιπροσώπευε 250.000 ενήλικες στις ΗΠΑ, οι οποίοι ήταν κατάλληλοι για θεραπεία με στατίνες αλλά δεν είχαν αναπτύξει ακόμη καρδιαγγειακή νόσο.
Το μοντέλο αξιολόγησε τρεις προσεγγίσεις καθοδήγησης της θεραπείας:
- LDL χοληστερόλη (στόχος κάτω από 100 mg/dL)
- Μη HDL χοληστερόλη (στόχος κάτω από 118 mg/dL)
- ApoB (στόχος κάτω από 78,7 mg/dL)
Όταν οι ασθενείς δεν πετύχαιναν τον αντίστοιχο στόχο, η θεραπεία εντατικοποιούνταν με ισχυρότερες στατίνες και, όταν ήταν απαραίτητο, με προσθήκη εζετιμίμπης.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές προέβαλαν τα αποτελέσματα σε όλη τη διάρκεια ζωής των συμμετεχόντων, εξετάζοντας εμφράγματα, εγκεφαλικά επεισόδια, προσδόκιμο ζωής, ποιότητα ζωής και κόστος υγειονομικής περίθαλψης.
Η ανάλυση έδειξε ότι η στρατηγική που καθοδηγείται από την apoB υπερείχε σταθερά τόσο της LDL όσο και της μη HDL χοληστερόλης. Οδήγησε σε καλύτερα συνολικά αποτελέσματα υγείας, απέτρεψε περισσότερα καρδιαγγειακά συμβάντα και παρέμεινε οικονομικά αποδοτική.
Οι νέες οδηγίες για τη χοληστερίνη καθιστούν πιο σημαντική την ακρίβεια στις εξετάσεις
Η μελέτη δημοσιεύεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι γιατροί διαθέτουν ολοένα και περισσότερες θεραπείες για τη μείωση της χοληστερίνης. Νωρίτερα φέτος, το American Heart Association και άλλοι 10 ιατρικοί οργανισμοί δημοσίευσαν επικαιροποιημένες οδηγίες που συνιστούν σε πολλούς ανθρώπους να ξεκινούν θεραπεία μείωσης της χοληστερίνης σε νεότερες ηλικίες.
Χοληστερίνη: Ο Νο1 τρόπος να τη μειώσετε χωρίς στατίνες – Νέα μελέτη
«Αυτό σημαίνει ότι είναι ολοένα και πιο σημαντικό να εντοπίζονται με ακρίβεια τα άτομα που θα ωφεληθούν περισσότερο από εντατική θεραπεία», κατέληξε ο Kohli-Lynch.
Πηγές: SciTech Daily, JAMA, NIH, AHA, Lipid, PMC, AHAIASA, ScienceDirect