Η εμμηνόπαυση φέρνει σημαντικές ορμονικές αλλαγές στον οργανισμό οι οποίες μπορεί να επηρεάσουν πολλά συστήματα, συμπεριλαμβανομένου του ήπατος. Γιατί είναι πιο συγνό το λίπος στο συκώτι και η αντίσταση στην ινσουλίνη στις γυναίκες;
Καρδιοπάθεια στις γυναίκες: Τα ύπουλα συμπτώματα και 5 δείκτες που πρέπει να ελέγχουμε μετά τα 40
Γιατί είναι πιο συχνό το λίπος στο συκώτι και η αντίσταση στην ινσουλίνη στις γυναίκες – Ποιος ο ρόλος της εμμηνόπαυσης
«Μετά τα 45, πολλές γυναίκες εισέρχονται στην περιεμμηνόπαυση ή την εμμηνόπαυση, όπου τα επίπεδα των οιστρογόνων μειώνονται σημαντικά. Έτσι, τα οιστρογόνα παίζουν πολύ σημαντικό προστατευτικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται και μεταβολίζεται το λίπος», εξήγησε η γυναικολόγος, ειδικός στην αναπαραγωγή, Dr Kanaga Lakshmi K, σύμφωνα με το Hindustan Times.
Καθώς τα οιστρογόνα μειώνονται, το λίπος μετατοπίζεται από τους γοφούς και τους μηρούς προς την κοιλιά και γύρω από τα εσωτερικά όργανα. Αυτό μπορεί να διαταράξει τον μεταβολισμό και τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα.
«Η αντίσταση στην ινσουλίνη αυξάνεται, και αυτό με τη σειρά του προάγει την εναπόθεση λίπους στο ήπαρ. Γι’ αυτό ο κίνδυνος για λιπώδες ήπαρ αυξάνεται απότομα στις γυναίκες κατά την περιεμμηνόπαυση και μετά την εμμηνόπαυση», σημείωσε η Dr Kanaga.
Ποιος έχει μεγαλύτερο κίνδυνο για λιπώδη νόσο του ήπατος;
Ο κίνδυνος για λιπώδη νόσο του ήπατος (NAFLD/MASLD) διαφέρει ανάλογα με το φύλο και την ηλικία. Οι άνδρες έχουν υψηλότερη συνολική συχνότητα, ενώ οι γυναίκες αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο μετά την εμμηνόπαυση ή όταν υπάρχουν μεταβολικά προβλήματα. Η ηλικιακή ομάδα με τον υψηλότερο κίνδυνο είναι 40–60 ετών, αν και τα περιστατικά αυξάνονται και σε νεότερα άτομα.
Μελέτη του 2026 με τίτλο «Earlier Menopause and Risk of Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease: A Global Cohort Study» δείχνει ότι η πρώιμη εμμηνόπαυση αυξάνει τον κίνδυνο MASLD, συνδέοντας τα χαμηλότερα επίπεδα οιστρογόνων με χειρότερη μεταβολική δυσλειτουργία και πιο σοβαρές εκβάσεις της νόσου.
Κύριοι παράγοντες κινδύνου:
- Παχυσαρκία, ιδιαίτερα το κοιλιακό λίπος
- Χαμηλή φυσική δραστηριότητα
- Κακή διατροφή (επεξεργασμένα τρόφιμα, χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών)
- Κατανάλωση αλκοόλ και κάπνισμα
- Μεταβολικές παθήσεις όπως διαβήτης και υπέρταση
Γιατί το λιπώδες ήπαρ είναι σιωπηρό στα αρχικά στάδια;
Οι γυναίκες μπορεί να μην παίρνουν πολύ βάρος στη ζυγαριά. Ως αποτέλεσμα, η προσοχή στρέφεται στο ορατό λίπος, ενώ το εσωτερικό λίπος στο ήπαρ παραβλέπεται, καθυστερώντας τη διάγνωση και οδηγώντας ενδεχομένως σε επιπλοκές.
Απώλεια βάρους μετά την εμμηνόπαυση: Μελέτη αποκαλύπτει την καλύτερη μέθοδο
«Πριν την εμμηνόπαυση, οι γυναίκες είναι σχετικά προστατευμένες σε σύγκριση με τους άνδρες λόγω των οιστρογόνων», επανέλαβε η γιατρός, υπογραμμίζοντας τη σημασία των οιστρογόνων στο γυναικείο σώμα. Μετά την εμμηνόπαυση, οι γυναίκες χάνουν αυτό το προστατευτικό αποτέλεσμα, γεγονός που αυξάνει τη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ και σε άλλα σπλαχνικά σημεία, καθιστώντας τις πιο επιρρεπείς σε μεταβολικά προβλήματα από τους άνδρες.
«Μετά την εμμηνόπαυση, ο κίνδυνος όχι μόνο εξισώνεται αλλά μπορεί ακόμη και να ξεπεράσει αυτόν των ανδρών, αυξάνοντας την ευαλωτότητα σε μεταβολικές επιπλοκές και καρδιαγγειακά νοσήματα», είπε η ειδικός.
Σημάδια και τι πρέπει να προσέξετε
Αν και δεν υπάρχουν συγκεκριμένα προειδοποιητικά σημάδια, ορισμένες ενδείξεις μπορούν να βοηθήσουν στην έγκαιρη ανίχνευση του λιπώδους ήπατος. Η Dr Kanaga ανέφερε ότι αυτά περιλαμβάνουν αύξηση της περιμέτρου της κοιλιάς παρά το σταθερό βάρος, επίμονη κόπωση, ήπια αύξηση των ηπατικών ενζύμων και συνοδά προβλήματα όπως ιστορικό ΣΠΩ, διαβήτη ή υψηλής χοληστερίνης.
Είναι σημαντικό να κατανοηθεί ότι το λιπώδες ήπαρ δεν είναι απλώς μια πάθηση του ήπατος – είναι ένα σημαντικό μεταβολικό προειδοποιητικό σημάδι. Η γιατρός προειδοποίησε ότι αυξάνει τον κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2, καρδιακές παθήσεις και εγκεφαλικό.
Εμμηνόπαυση: Ποιες θεραπείες ανακουφίζουν τα συμπτώματα και πότε χρειάζονται ορμόνες
Πώς να το διαχειριστείτε
Η ειδικός τόνισε τη σημασία μιας ισορροπημένης διατροφής πλούσιας σε πρωτεΐνη, της τακτικής προπόνησης ενδυνάμωσης και της αερόβιας άσκησης – όχι μόνο του περπατήματος. Η διατήρηση υγιούς βάρους, η προτεραιοποίηση του ύπνου, η διαχείριση του στρες και ο τακτικός έλεγχος όταν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου μπορεί να βοηθήσουν στην αναστροφή της κατάστασης.
Πηγές: Hindustan Times, PMC, ScienceDirect, Springer, Frontiers, MDPI, PMC