Όσο περισσότερο χρόνο περνούν τα παιδιά σε εσωτερικούς χώρους, μπροστά σε οθόνες αντί να παίζουν έξω, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα εμφάνισης μυωπίας. Νέα έρευνα δείχνει ότι η προσθήκη ενός συγκεκριμένου μήκους κύματος του φυσικού φωτός στον εσωτερικό φωτισμό μπορεί να συμβάλει στην πρόληψή της.
Νέα μελέτη συμπεραίνει ότι η μυωπία στα παιδιά μπορεί να προληφθεί με ένα μήκος κύματος φωτός
Μελέτη ερευνητών του Cincinnati Children’s και του University of Alabama at Birmingham συμπεραίνει ότι ο κατάλληλος εσωτερικός φωτισμός μπορεί να περιορίσει τη μυωπία. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν online στις 18 Αυγούστου 2026 στο Cell Reports Medicine.
Η έρευνα επικεντρώθηκε στο φως indigo, ένα μικρού μήκους κύματος φως που υπάρχει στο ηλιακό φάσμα, αλλά εκπροσωπείται ελάχιστα στον συνηθισμένο λευκό φωτισμό LED. Σε πειράματα, η έκθεση σε φως indigo απέτρεψε πλήρως την ανάπτυξη μυωπίας.
«Το μοντέλο μυωπίας που χρησιμοποιούμε είναι αρκετά ακραίο», λέει ο Αμερικανός οφθαλμολόγος Richard Lang, Ph.D. «Επομένως, εάν το φως indigo μπορεί να καταστείλει τη μυωπία σε αυτές τις δοκιμές, τότε θα πρέπει επίσης να είναι αρκετά αποτελεσματικό στους ανθρώπους».
Μπορεί η έκθεση στο φως να επηρεάσει τη μυωπία;
Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η έκθεση στο φως μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο στη μυωπία, ιδιαίτερα στα παιδιά.
Οφθαλμίατροι: Προειδοποίηση για παραπλανητικούς ισχυρισμούς περί «διόρθωσης μυωπίας με σταγόνες»
Οι μελέτες σε ανθρώπους παρέχουν τα πιο ισχυρά στοιχεία για τα οφέλη της παραμονής σε εξωτερικούς χώρους με έντονο φυσικό φως, ενώ νεότερες έρευνες εξετάζουν εάν παίζουν επίσης ρόλο ο τύπος και η χρονική στιγμή της έκθεσης στο φως.
- Φυσικό φως σε εξωτερικούς χώρους: Μελέτη του 2026 σε περισσότερα από 404.000 παιδιά με τίτλο “Stage-specific associations of outdoor time, reading, and screen exposure with myopia onset and progression in 404,297 Chinese schoolchildren: a multistate cohort study” διαπίστωσε ότι η παραμονή σε εξωτερικούς χώρους για περισσότερες από δύο ώρες την ημέρα συνδεόταν με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ήπιας μυωπίας.
- Έκθεση στο φως: Τα παιδιά χωρίς μυωπία είχαν μεγαλύτερη έκθεση στο φως και περνούσαν περισσότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους κατά τη διάρκεια συγκεκριμένων περιόδων της ημέρας.
- Τύπος φωτός: Μελέτη του 2026 σε ζώα με τίτλο “Prevention of myopia in a near-primate by supplemental indigo light suggests a hypothesis for the myopia boom” διαπίστωσε ότι το συμπληρωματικό φως σε απόχρωση indigo απέτρεψε την πειραματικά προκαλούμενη μυωπία, αλλά αυτό δεν έχει ακόμη αποδειχθεί στα παιδιά.
- Νυχτερινό φως: Η μεγαλύτερη έκθεση σε τεχνητό εξωτερικό φως τη νύχτα συσχετίστηκε με υψηλότερο επιπολασμό και επίπτωση της μυωπίας στα παιδιά, αν και η μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίου και αποτελέσματος.
Συνολικά, τα ισχυρότερα στοιχεία υποστηρίζουν ότι το φυσικό φως σε εξωτερικούς χώρους συμβάλλει στην καθυστέρηση της εμφάνισης της μυωπίας στα παιδιά.
Ενδοφακοί ICL: Πώς διορθώνουν τη μυωπία χωρίς λέιζερ – Ποια τα πλεονεκτήματα της μεθόδου
Τι είναι η μυωπία
Η μυωπία εμφανίζεται όταν το μάτι μεγαλώνει υπερβολικά από μπροστά προς τα πίσω. Έτσι, οι εικόνες δεν εστιάζονται απευθείας στον αμφιβληστροειδή και τα μακρινά αντικείμενα φαίνονται θολά. Συνήθως ξεκινά στην παιδική ηλικία και μπορεί να εξελίσσεται κατά την εφηβεία.
Η υψηλή μυωπία αυξάνει τον κίνδυνο αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς, γλαυκώματος και εκφύλισης της ωχράς κηλίδας. Ορισμένοι ειδικοί προβλέπουν ότι έως το 2050 σχεδόν 5 δισεκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού, θα έχουν μυωπία.
Πώς έγινε η μελέτη
Οι δεντρογαλιές επιλέχθηκαν επειδή τα μάτια τους έχουν ανατομικά και οπτικά χαρακτηριστικά παρόμοια με τα ανθρώπινα. Ο Αμερικανός οφθαλμολόγος Rafael Grytz, Ph.D., από το UAB, τοποθέτησε στα ζώα μικροσκοπικά γυαλιά που προκαλούσαν μυωπία στο ένα μάτι, ενώ το άλλο λειτουργούσε ως σύγκριση.
«Παρόλο που μοιάζουν με σκίουρους, είναι κοντινοί συγγενείς των πρωτευόντων, με μάτι πολύ παρόμοιο με εκείνο των ανθρώπων, και επομένως είναι καλό μοντέλο για τη μελέτη της αιτίας της μυωπίας στον ανθρώπινο πληθυσμό», λέει ο Grytz.
Μυωπία σε παιδιά και ενήλικες: Αιτίες, ρόλος των οθονών και τρόποι πρόληψης
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν διαφορετικά μήκη κύματος φωτός, βιομέτρηση για το σχήμα και το αξονικό μήκος του ματιού και αυτοδιαθλασίμετρο για τις διαθλαστικές μεταβολές.
Το κρίσιμο μήκος κύματος
Προηγούμενες μελέτες σε ποντίκια έδειξαν ότι ιώδες φως κοντά στα 380 νανόμετρα μπορούσε να καταστείλει τη μυωπία, μέσω του φωτοευαίσθητου υποδοχέα opsin 5 (OPN5). Στις δεντρογαλιές, όμως, αυτό δεν λειτούργησε, επειδή ο φακός του ματιού μπλοκάρει το μεγαλύτερο μέρος του φωτός κάτω από περίπου 400 νανόμετρα.
«Οι ανθρώπινοι φακοί, και τώρα γνωρίζουμε και οι φακοί της δεντρογαλής, δεν μεταδίδουν πολύ φως στο υπεριώδες φάσμα», λέει ο Lang. «Ουσιαστικά αποκόπτουν τα περισσότερα μήκη κύματος κάτω από 400 νανόμετρα. Αυτό το εύρημα μας ώθησε να εξετάσουμε ελαφρώς μεγαλύτερα μήκη κύματος που θα μπορούσαν ακόμη να διεγείρουν την OPN5. Τελικά, διαπιστώσαμε ότι το φως indigo από 419 έως 446 νανόμετρα ήταν το πιο αποτελεσματικό στην πρόληψη της μυωπίας».
LASIK vs SMILE Pro: Ποια επέμβαση προσφέρει καλύτερη όραση, σύμφωνα με νέα μελέτη
Τα συνηθισμένα λευκά LED κορυφώνονται περίπου στα 450 νανόμετρα, αλλά παρέχουν λίγο από το συγκεκριμένο φως indigo. Ωστόσο, απαιτούνται πλέον δοκιμές σε παιδιά.
Το επόμενο βήμα
Η ζωή σε εσωτερικούς χώρους έχει αλλάξει το φωτεινό περιβάλλον στο οποίο αναπτύσσονται τα μάτια των παιδιών. «Εξελιχθήκαμε έξω, στο φως πλήρους φάσματος που παρέχει ο ήλιος μας», λέει ο Lang. «Όταν ζούμε μέσα, δεν λαμβάνουμε όλα τα μήκη κύματος που χρειάζεται το μάτι για φυσιολογική διαθλαστική ανάπτυξη και έτσι εμφανίζεται μυωπία. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα αυτής της εργασίας».
Το 2021, το Cincinnati Children’s εγκατέστησε σύστημα φωτισμού πλήρους φάσματος στη μονάδα εντατικής νοσηλείας νεογνών. Τώρα, οι ερευνητές σχεδιάζουν να εγκαταστήσουν βελτιωμένο φωτισμό σε παιδικούς σταθμούς και να συγκρίνουν την εμφάνιση μυωπίας με εκείνη σε χώρους που χρησιμοποιούν συμβατικό φωτισμό.
Οι οθόνες βλάπτουν σοβαρά την όραση των παιδιών-Αυξάνονται δραματικά τα ποσοστά μυωπίας
«Ποια είναι η καλύτερη επιλογή μας; Είναι να αλλάξουμε το φωτεινό περιβάλλον στους εσωτερικούς χώρους», λέει ο Lang. «Εάν μελλοντικές κλινικές μελέτες επιβεβαιώσουν τα ευρήματα, ο εμπλουτισμένος με indigo φωτισμός θα μπορούσε να γίνει ένας ασφαλής, παθητικός και επεκτάσιμος τρόπος για τη μείωση του κινδύνου παιδικής μυωπίας».
Πηγές: MedicalXpress, Cell, Springer, PMC, PubMed, Springer, WILEY