Για κάθε 10 καινοτόμα φάρμακα που χρειάζονται οι ασθενείς, το κράτος χρηματοδοτεί λιγότερα από δύο, αναφέρουν οι εκπρόσωποι της φαρμακοβιομηχανίας.
Σε ιστορικά υψηλά επίπεδα ανήλθε το clawback στα νοσοκομειακά φάρμακα το πρώτο εξάμηνο του 2025, φτάνοντας το 80,7% και επιβεβαιώνοντας, σύμφωνα με τον ΣΦΕΕ και το PhARMA Innovation Forum, (PIF), τη βαθιά κρίση χρηματοδότησης της νοσοκομειακής φαρμακευτικής δαπάνης.
Οι δύο φορείς προειδοποιούν ότι η συνεχιζόμενη επιβάρυνση των φαρμακευτικών εταιρειών απειλεί τη βιωσιμότητα της καινοτομίας και την πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες, ενώ υπογραμμίζουν ότι τα μέτρα συγκράτησης της δαπάνης που έχουν ανακοινωθεί τα τελευταία χρόνια δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Ο ΣΦΕΕ και το PIF εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους «για την οριακή κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το σύστημα αποζημίωσης των νοσοκομειακών φαρμάκων στην Ελλάδα. Τα στοιχεία του Α’ εξαμήνου του 2025 αποτυπώνουν μια συνθήκη χωρίς προηγούμενο: το clawback στα νοσοκομειακά φάρμακα ανήλθε στο 80,7%, σημειώνοντας περαιτέρω αύξηση σε σύγκριση με το Α’ εξάμηνο του 2024».
Οι δύο φορείς κάνουν λόγο για «αρνητική εξέλιξη που έρχεται σε αντίθεση με τις παλαιότερες κυβερνητικές δεσμεύσεις για σταδιακή μείωση του εν λόγω μηχανισμού, οι οποίες είχαν καλλιεργήσει προσδοκίες ανάλογες με τη γενικότερη οικονομική ανάπτυξη της χώρας». Αντίθετα, συμπληρώνουν, η συνεχιζόμενη επιδείνωση στέλνει ένα σαφές μήνυμα για την ανάγκη άμεσης ανάληψης κοινής δράσης από την πολιτεία και τον κλάδο, με σκοπό την εφαρμογή ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων «διότι οι μέχρι τώρα οι μεταρρυθμίσεις δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα».
Τονίζουν ότι «ένας μηχανισμός που γεννήθηκε ως έκτακτο μέτρο στα χρόνια της οικονομικής κρίσης –μιας εποχής που η Ελλάδα έχει αφήσει οριστικά πίσω της– πρέπει πλέον να περιοριστεί σε πραγματικά βιώσιμα επίπεδα.
Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι οι διαχρονικές ανισορροπίες στη χρηματοδότηση της νοσοκομειακής φαρμακευτικής δαπάνης έχουν πλέον μετατραπεί σε δομική κρίση.
ΣΦΕΕ και PIF, αναγνωρίζοντας τις προκλήσεις, επιδιώκουν να σταθούν αρωγός δίπλα στην πολιτεία για την επιτάχυνση των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων και την ορθολογική κατανομή των διαθέσιμων πόρων, ώστε να διασφαλιστεί η προσβασιμότητα των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες και η βιωσιμότητα των εταιρειών τους».
Στέρηση μελλοντικών θεραπειών από τους Έλληνες ασθενείς
Η κα Kavita Patel, Πρόεδρος του PhARMA Innovation Forum & Διευθύνουσα Σύμβουλος της Roche Ελλάδας & Κύπρου, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Το 80,7% είναι ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό σημείο για τη φαρμακευτική καινοτομία στην Ελλάδα. Σημαίνει πρακτικά ότι για κάθε 10 καινοτόμα φάρμακα που χρειάζονται οι Έλληνες ασθενείς για σοβαρές, χρόνιες ή απειλητικές για τη ζωή τους ασθένειες, το κράτος καλύπτει λιγότερα από δύο, μετακυλίοντας το σύνολο του κόστους στις εταιρείες που επενδύουν και προσφέρουν καινοτόμες θεραπείες. Και αυτό συμβαίνει σε μια χώρα που χαρακτηρίζεται από τις χαμηλότερες τιμές φαρμάκων στην Ευρώπη.
Τα στοιχεία του Α’ εξαμήνου 2025 επιβεβαιώνουν με σαφήνεια τις εκτιμήσεις που το PIF είχε διατυπώσει εγκαίρως το προηγούμενο διάστημα σχετικά με τη μη βιωσιμότητα της υφιστάμενης κατάστασης. Οι ανησυχίες μας αποτυπώνονται ξεκάθαρα στα δεδομένα και αναδεικνύουν την ανάγκη για άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις.»
Από την πλευρά του ο κος Ολύμπιος Παπαδημητρίου, Πρόεδρος του ΣΦΕΕ και Γενικός Διευθυντής της Novo Nordisk Ελλάδας και Κύπρου ανέφερε: «Η απροθυμία της πολιτείας να αναλάβει την παραμικρή δέσμευση για την πορεία της φαρμακευτικής δαπάνης, ακόμη και στα νοσοκομεία, σε ένα περιβάλλον ελεγχόμενο εξ ολοκλήρου από αυτήν οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην στέρηση μελλοντικών θεραπειών από τους Έλληνες ασθενείς και αναδεικνύει ταυτόχρονα τον εφησυχασμό που χαρακτηρίζει τις αρχές σχετικά με την απόδοση ή μη, οποιουδήποτε μέτρου λαμβάνεται για τη συγκράτηση της δαπάνης. Η προσέγγιση αυτή αποτελεί πραγματικά πανευρωπαϊκή αν όχι παγκόσμια πρωτοτυπία.
Οι εταιρείες του χώρου του φαρμάκου στηρίζουν περισσότερο από το κράτος την φαρμακευτική περίθαλψη των πολιτών. Καλούμε σε έναν ειλικρινή και εποικοδομητικό διάλογο την πολιτεία, ώστε να διασφαλιστεί ένα πλαίσιο που θα λειτουργεί δίκαια, αποτελεσματικά και προς όφελος των ασθενών.»
ΣΦΕΕ και PIF δηλώνουν ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί πραγματική σύμπραξη μεταξύ πολιτείας και φαρμακευτικού κλάδου. «Με πνεύμα συνεργασίας απευθύνουμε ανοιχτή πρόσκληση προς το Υπουργείο Υγείας και το Υπουργείο Οικονομικών για άμεση, θεσμική συνάντηση και ουσιαστικό, ειλικρινή διάλογο, με στόχο τη συνδιαμόρφωση ενός βιώσιμου, προβλέψιμου και δίκαιου συστήματος φαρμακευτικής δαπάνης. Πιστεύουμε ότι μόνο μέσα από κοινή προσπάθεια μπορούν να υλοποιηθούν οι λύσεις που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ασθενών και στις δυνατότητες του συστήματος υγείας», καταλήγουν οι δύο φορείς.