Ο πόνος στα πόδια μπορεί να είναι προειδοποιητικό σημάδι σοβαρής διαταραχής της κυκλοφορίας του αίματος, η οποία, χωρίς έγκαιρη αντιμετώπιση, μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες επιπλοκές. Ποια τα χαρακτηριστικά του πόνου στα άκρα κατά την ανάπαυση και πότε μπορεί να σχετίζεται με πρόβλημα στην καρδιά.
Τα 2 αμήχανα σημάδια στα πόδια που δείχνουν ότι το σώμα σας λειτουργεί «ρολόι»
Τι είναι ο πόνος στα άκρα κατά την ανάπαυση
Πρόκειται για πόνο στο πέλμα ή τα δάχτυλα που εμφανίζεται ακόμη και όταν κάποιος δεν περπατά ή δεν ασκεί βάρος στο πόδι, εξηγεί ο Jonathan Brocklehurst, ποδίατρος, εκπαιδευτικός και ερευνητής, σύμφωνα με το Daily Mail. Όπως αναφέρει, πολλοί ασθενείς που έχει αντιμετωπίσει περιγράφουν έντονο αίσθημα καύσου στα πόδια.
Περίπου 1 στους 100 ανθρώπους στις ΗΠΑ θα εμφανίσει πόνο στα άκρα κατά την ανάπαυση κατά τη διάρκεια της ζωής του. Μπορεί να παρουσιαστεί μόνος του ή λόγω διαφόρων παθήσεων των ποδιών, αλλά μπορεί επίσης να είναι ένδειξη χρόνιας ισχαιμίας άκρου, μιας πάθησης που ήταν παλαιότερα γνωστή ως κρίσιμη ισχαιμία των κάτω άκρων.
Στην Ελλάδα, μελέτη σε 436 άτομα ηλικίας 50–79 ετών σε 14 Κέντρα Υγείας της Θεσσαλίας έδειξε ότι περίπου 1 στους 8 (13%) είχε περιφερική αρτηριακή νόσο, η οποία μπορεί σε προχωρημένα στάδια να προκαλέσει ισχαιμικό πόνο στα άκρα κατά την ανάπαυση, ενώ οι περισσότερες περιπτώσεις που εντοπίστηκαν ήταν ασυμπτωματικές.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από ισχαιμικό πόνο στα άκρα κατά την ανάπαυση;
Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι ο ισχαιμικός πόνος στα πόδια κατά την ανάπαυση, ένα σημάδι σοβαρής περιφερικής αρτηριακής νόσου (PAD), είναι πιθανότερο να εμφανιστεί σε άτομα που έχουν ήδη σοβαρά προβλήματα με την κυκλοφορία του αίματος. Αρκετές παθήσεις και παράγοντες κινδύνου παρατηρούνται συχνά σε άτομα των οποίων η PAD εξελίσσεται σε χρόνια ισχαιμία άκρου (CLTI).
- Νεφρική νόσος και αιμοκάθαρση: Μελέτη του 2025 διαπίστωσε ότι η χρόνια νεφρική νόσος, ιδιαίτερα σε άτομα που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση, συνδεόταν με πολύ υψηλότερο κίνδυνο εξέλιξης της PAD σε CLTI.
- Διαβήτης: Ο διαβήτης είναι πολύ συχνός σε άτομα με προχωρημένη CLTI και συχνά συνυπάρχει με άλλους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου.
- Κακή κυκλοφορία κάτω από το γόνατο: Η ανεπαρκής ροή αίματος μέσω των αρτηριών κάτω από το γόνατο ήταν ο ισχυρότερος ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας εξέλιξης σε CLTI στη μελέτη του 2025.
- Υψηλή αρτηριακή πίεση και καρδιοπάθεια: Η υπέρταση, η καρδιακή ανεπάρκεια και άλλα καρδιαγγειακά προβλήματα συνδέονται επίσης συχνά με προχωρημένη PAD. Μεγάλη μελέτη του 2026 με τίτλο “Blood pressure parameters and the risk of chronic limb-threatening ischemia: The Singapore Chinese Health Study” εξέτασε πώς διαφορετικές μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης σχετίζονται με τον κίνδυνο CLTI.
Πώς συνδέεται με την περιφερική αρτηριακή νόσο
Η χρόνια ισχαιμία απειλητική για το άκρο είναι προχωρημένο στάδιο της περιφερικής αρτηριακής νόσου. Η περιφερική αρτηριακή νόσος εμφανίζεται όταν συσσωρεύεται πλάκα στις αρτηρίες, με αποτέλεσμα να στενεύουν τα αιμοφόρα αγγεία και να περιορίζεται η ροή του αίματος προς τα πόδια.
Στη χρόνια ισχαιμία άκρου, η σοβαρή συσσώρευση πλάκας μειώνει δραστικά την αιμάτωση των ποδιών ή των δαχτύλων.
Χωρίς άμεση θεραπεία μπορεί να εμφανιστούν πληγές ή έλκη που δεν επουλώνονται, νέκρωση ιστών και, σε σοβαρές περιπτώσεις, ακρωτηριασμός. Επειδή η χρόνια προκαλείται από περιφερική αρτηριακή νόσο, απαιτείται επείγουσα αντιμετώπιση και για την αποφυγή επιπλοκών όπως το έμφραγμα και το εγκεφαλικό επεισόδιο.
Σύμφωνα με το Journal of Vascular Surgery, το 80% των ασθενών που παρουσιάζονται με πόνο στα άκρα κατά την ανάπαυση μπορεί να πεθάνει μέσα σε 10 χρόνια από τη διάγνωση. Η σοβαρή συσσώρευση αρτηριακής πλάκας στα πόδια συνδέεται στενά με εκτεταμένες καρδιαγγειακές αποφράξεις και επιπλοκές της χρόνιας ισχαιμίας άκρου.
Πόνος και δυσκαμψία στον αστράγαλο: Η αόρατη πάθηση που επηρεάζει 1 στους 5 – Δεν είναι η αρθρίτιδα
Τα 5 συμπτώματα που χρειάζονται προσοχή
Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων μπορεί να σημαίνει πιο γρήγορη, σωτήρια χειρουργική παρέμβαση και χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας. Τα βασικά συμπτώματα είναι:
- έντονος καυστικός πόνος στα πέλματα
- απώλεια τριχών στα πόδια
- γυαλιστερή, ωχρή όψη των ποδιών
- έντονες κράμπες στα πόδια κατά το περπάτημα
- μωβ ή μπλε χρώμα στα δάχτυλα
Ποιοι παράγοντες μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο
Το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η καθιστική ζωή και η κακή διατροφή συγκαταλέγονται στους παράγοντες που συμβάλλουν στη σοβαρή μείωση της αιμάτωσης των κάτω άκρων.
Θέλετε δυνατά και σμιλεμένα πόδια; Κάντε αυτές τις 5 εύκολες ασκήσεις χωρίς εξοπλισμό
Η διατήρηση της σωματικής δραστηριότητας ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία μπορεί να ενισχύσει την υγιέστερη ροή αίματος στα πόδια και να μειώσει την πιθανότητα σοβαρών αγγειακών επιπλοκών σε νεότερη ηλικία.
Πώς αντιμετωπίζεται ο πόνος στα άκρα κατά την ανάπαυση
Σύμφωνα με τον Brocklehurst, πολύ συχνά τα συμπτώματα υπάρχουν για μεγάλο χρονικό διάστημα πριν ζητηθεί ιατρική αξιολόγηση, με αποτέλεσμα σοβαρότερες περιπτώσεις και δυσμενέστερες εκβάσεις.
Για την αντιμετώπιση του πόνου στα άκρα κατά την ανάπαυση πρέπει να αντιμετωπιστεί η υποκείμενη αιτία, όπως η χρόνια ισχαιμία άκρου ή η περιφερική αρτηριακή νόσος.
Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει φάρμακα για τη μείωση του κινδύνου θρόμβων, τη μείωση της χοληστερίνης και τη διαχείριση παθήσεων όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση ή ο διαβήτης. Μπορεί επίσης να χρειαστούν αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως διακοπή του καπνίσματος, περισσότερη άσκηση και βελτίωση της διατροφής.
Για άτομα με χρόνια ισχαιμία άκρου ή περιφερική αρτηριακή νόσο, ορισμένες φορές απαιτείται πιο επιθετική αντιμετώπιση για την αποκατάσταση της κυκλοφορίας, όπως ελάχιστα επεμβατικές διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένης της αγγειοπλαστικής ή της τοποθέτησης stent, ή χειρουργική παράκαμψη για την ανακατεύθυνση της ροής του αίματος γύρω από τις φραγμένες αρτηρίες.
Το Νο1 λάθος που κάνουμε με το μέγεθος των παπουτσιών και βλάπτουμε τα πόδια μας
Ο πόνος στα άκρα κατά την ανάπαυση μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά, όμως οι υποκείμενες αιτίες του ενδέχεται να εξελίσσονται για χρόνια. Ο Brocklehurst τονίζει τη σημασία της συμβουλής ποδιάτρου ακόμη και όταν υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με το είδος του πόνου, ιδιαίτερα όταν εμφανίζεται τη νύχτα. Όσο νωρίτερα αναζητηθεί βοήθεια, τόσο πιθανότερη είναι μια καλύτερη έκβαση για τα πόδια και τα πέλματα.
Πηγές: Daily Mail, SageJournals, ScienceDirect