Η νέα έκθεση του ΠΟΥ προειδοποιεί για εκρηκτική αύξηση των διαγνώσεων καρκίνου τις επόμενες δεκαετίες.
Αντιμέτωπος με μια σημαντική αύξηση των περιστατικών καρκίνου αναμένεται να βρεθεί ο πλανήτης τις επόμενες δεκαετίες, σύμφωνα με τη νέα Παγκόσμια Έκθεση για τον Καρκίνο 2026 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC).
Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι τα νέα περιστατικά θα αυξηθούν από 20,6 εκατομμύρια το 2024 σε σχεδόν 35 εκατομμύρια ετησίως έως το 2050, γεγονός που αναμένεται να ασκήσει ακόμη μεγαλύτερη πίεση στα συστήματα υγείας παγκοσμίως.
Παρά τη σημαντική πρόοδο στην έγκαιρη διάγνωση και στις σύγχρονες θεραπείες, ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι οι ανισότητες στην πρόσβαση σε υπηρεσίες πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας εξακολουθούν να στερούν ζωές, ιδιαίτερα στις χώρες χαμηλού εισοδήματος.
«Ο καρκίνος είναι μια βαθιά προσωπική ασθένεια που μας αγγίζει σχεδόν όλους. Το αν κάποιος θα επιβιώσει δεν πρέπει να εξαρτάται από το πού γεννήθηκε ή από το εισόδημά του», τόνισε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, υπογραμμίζοντας ότι οι υγειονομικές ανισότητες μπορούν να αντιμετωπιστούν με ισχυρότερες δημόσιες πολιτικές.
Ένας στους πέντε θα διαγνωστεί με καρκίνο
Η έκθεση εκτιμά ότι ένας στους πέντε ανθρώπους θα εμφανίσει κάποια μορφή καρκίνου κατά τη διάρκεια της ζωής του. Η αύξηση αποδίδεται στη γήρανση του πληθυσμού, στη βελτίωση των διαγνωστικών μεθόδων, αλλά και στην πραγματική άνοδο ορισμένων μορφών της νόσου.
Σήμερα ο καρκίνος προκαλεί περισσότερους από 26.000 θανάτους καθημερινά, ενώ καταγράφονται σχεδόν 10 εκατομμύρια θάνατοι κάθε χρόνο, καθιστώντας τον τη δεύτερη αιτία θανάτου παγκοσμίως μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Οι μεγάλες ανισότητες στην επιβίωση
Η εικόνα διαφέρει σημαντικά μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών. Για παράδειγμα, το ποσοστό πενταετούς επιβίωσης για τον καρκίνο του μαστού φτάνει το 87% στις χώρες υψηλού εισοδήματος, ενώ στις χώρες χαμηλού εισοδήματος περιορίζεται περίπου στο 42%.
Αντίστοιχα, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας έχει σχεδόν εξαλειφθεί σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και στη Βόρεια Αμερική χάρη στον εμβολιασμό και τον προσυμπτωματικό έλεγχο, όμως εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις συχνότερες μορφές καρκίνου σε πολλές χώρες της υποσαχάριας Αφρικής.
Η παχυσαρκία αναδεικνύεται σε βασικό παράγοντα κινδύνου
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η συνεχής αύξηση της παχυσαρκίας, η οποία συνδέεται με περισσότερες από δώδεκα μορφές καρκίνου, μεταξύ αυτών του ήπατος, του παγκρέατος και του παχέος εντέρου.
Παράλληλα, σχεδόν τέσσερις στους δέκα καρκίνους σχετίζονται με παράγοντες κινδύνου που μπορούν να προληφθούν, όπως η χρήση καπνού, η κατανάλωση αλκοόλ, η παχυσαρκία, η σωματική αδράνεια, η ανθυγιεινή διατροφή και λοιμώξεις όπως ο HPV και οι ηπατίτιδες Β και C.
Πρόοδος στην πρόληψη, αλλά τα κενά παραμένουν
Η έκθεση καταγράφει σημαντικά θετικά βήματα τα τελευταία χρόνια. Η χρήση καπνού έχει μειωθεί κατά 27% από το 2010, ενώ η πλειονότητα των χωρών έχει εντάξει το εμβόλιο κατά του HPV στα εθνικά προγράμματα εμβολιασμού. Παράλληλα, το 82% των κρατών διαθέτει πλέον εθνικό σχέδιο αντιμετώπισης του καρκίνου.
Ωστόσο, η πρόσβαση σε βασικά αντικαρκινικά φάρμακα παραμένει περιορισμένη στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, ενώ λιγότερες από μία στις τρεις χώρες παρέχουν ολοκληρωμένη ογκολογική φροντίδα μέσω των συστημάτων καθολικής υγειονομικής κάλυψης.
Οι ειδικοί καταλήγουν ότι η ενίσχυση της πρόληψης, των εμβολιασμών, της έγκαιρης διάγνωσης και της ισότιμης πρόσβασης σε σύγχρονες θεραπείες αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο για να περιοριστεί η αναμενόμενη αύξηση των περιστατικών καρκίνου τα επόμενα χρόνια.