Τι ανέφεραν ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους και ο επικεφαλής της DEMO Δημήτρης Δέμος στο 6ο συνέδριο «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026».
Τη συνέχιση του επενδυτικού clawback, αλλά και την περαιτέρω επιτάχυνση των πληρωμών προς τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις, με στόχο τη μείωση του χρόνου εξόφλησης στους τέσσερις μήνες, προανήγγειλε ο υφυπουργός Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους, στο πλαίσιο του 6ου συνεδρίου «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026», το οποίο συνδιοργανώνουν η Next is Now και η Dome Consulting, αναδεικνύοντας παράλληλα τον στρατηγικό ρόλο της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας στην οικονομική ανάπτυξη και στην ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας με φάρμακα.
Στο επίκεντρο της συζήτησης με θέμα «Φαρμακευτική Ασφάλεια και Οικονομική Ανάπτυξη: Η Ευρωπαϊκή και Ελληνική Στρατηγική – Ο Ρόλος της Βιομηχανικής και Οικονομικής Πολιτικής», στην οποία εκτός από τον υφυπουργό Υγείας Μάριο Θεμιστοκλέους συμμετείχε και ο Δημήτριος Δέμος, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της DEMO ΑΒΕΕ και αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ), βρέθηκαν οι προκλήσεις που δημιουργεί η νέα ευρωπαϊκή φαρμακευτική πολιτική, η ανάγκη ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγής, οι επενδύσεις και η διασφάλιση της πρόσβασης των ασθενών σε οικονομικά προσιτά φάρμακα.
Τον συντονισμό είχε η Αιμιλία Σταθάκου, διευθύντρια Σύνταξης του oloygeia.gr και συντάκτρια Υγείας της Realnews και του Real FM 97,8.
Συνεχίζεται το επενδυτικό clawback
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διατήρηση των επενδυτικών κινήτρων για την ελληνική φαρμακοβιομηχανία, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει προχωρήσει σε σημαντική ενίσχυση της παραγωγικής της δυναμικότητας.
Ο Μάριος Θεμιστοκλέους επιβεβαίωσε ότι το επενδυτικό clawback θα συνεχιστεί, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο σύνδεσης της κρατικής στήριξης με τις εξαγωγικές επιδόσεις των επιχειρήσεων.
«Ναι, θα συνεχίσει το επενδυτικό clawback», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι μπορεί να εξεταστεί η σύνδεση των κινήτρων με το ποσοστό των εξαγωγών, ώστε η αύξηση της εξαγωγικής δραστηριότητας να συνοδεύεται από μεγαλύτερη κρατική ενίσχυση των επενδύσεων.
Όπως επισήμανε, η ελληνική φαρμακοβιομηχανία έχει πραγματοποιήσει επενδύσεις ύψους 1,8 δισ. ευρώ, ενώ διαθέτει 51 παραγωγικές μονάδες, ενισχύοντας την παρουσία της τόσο στην εγχώρια όσο και στην ευρωπαϊκή αγορά.
Ο υφυπουργός χαρακτήρισε τη φαρμακοβιομηχανία μία από τις βαριές βιομηχανίες της χώρας, με υψηλό επίπεδο τεχνογνωσίας και καινοτομίας, υπογραμμίζοντας ότι η στήριξή της δεν αποτελεί μόνο ζήτημα βιομηχανικής στρατηγικής, αλλά και προϋπόθεση για την ασφάλεια του συστήματος υγείας.
Πληρωμές σε τέσσερις μήνες – Οι αλλαγές στην ΕΚΑΠΗ
Στο ζήτημα των καθυστερήσεων πληρωμών προς τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις, ο Μάριος Θεμιστοκλέους ανέφερε ότι έχει ήδη σημειωθεί σημαντική πρόοδος, καθώς ο χρόνος εξόφλησης έχει περιοριστεί στους έξι μήνες, από διάστημα που στο παρελθόν μπορούσε να ξεπεράσει ακόμη και τα δύο χρόνια.
Στόχος, όπως είπε, είναι οι πληρωμές να πραγματοποιούνται μέσα σε τέσσερις μήνες, με δύο σταθερές ημερομηνίες, ώστε οι επιχειρήσεις να διαθέτουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και να διευκολύνεται ο υπολογισμός του clawback.
Σημαντικό ρόλο στη διαδικασία αυτή διαδραματίζει η Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΗ), η οποία, σύμφωνα με τον υφυπουργό, έχει ενισχυθεί οργανωτικά και τεχνολογικά.
Όπως ανέφερε, τον Φεβρουάριο του 2020 η ΕΚΑΠΗ διέθετε μόλις εννέα μόνιμους υπαλλήλους και οκτώ αποσπασμένους, ενώ σήμερα απασχολεί 75 εργαζομένους και διαθέτει ψηφιακά συστήματα παραγγελιοληψίας, τιμολόγησης και διαχείρισης διαγωνισμών φαρμάκων.
Αναφερόμενος στο clawback, ο υφυπουργός αναγνώρισε ότι η φαρμακευτική δαπάνη εξακολουθεί να αυξάνεται, επισημαίνοντας ότι εξετάζονται πρόσθετες πολιτικές για τη διαχείρισή της.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η σύνδεση της αποζημίωσης ενός φαρμάκου με την αποτελεσματικότητά του, ιδιαίτερα στον τομέα της καινοτομίας, καθώς και η αξιοποίηση των κλινικών μελετών ως παράγοντα που θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των επιστροφών.
Τα φθηνά φάρμακα και η ευρωπαϊκή στρατηγική
Από την πλευρά του, ο Δημήτριος Δέμος ανέδειξε τη σημασία της ελληνικής παραγωγής για την επάρκεια των νοσοκομείων, παρουσιάζοντας στοιχεία για τη συμμετοχή των οικονομικά προσιτών φαρμάκων στη συνολική κατανάλωση.
Όπως ανέφερε, τα φάρμακα με νοσοκομειακή τιμή έως 30 ευρώ αντιπροσωπεύουν το 97% της κατανάλωσης των νοσοκομείων σε τεμάχια, ενώ η συνολική δαπάνη για τη συγκεκριμένη κατηγορία προσεγγίζει τα 150 εκατ. ευρώ.
Τα στοιχεία αυτά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, δεδομένου ότι η συνολική νοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη ξεπερνά, σύμφωνα με τον ίδιο, το 1,5 δισ. ευρώ.
Ο επικεφαλής της DEMO υπογράμμισε ότι η προστασία των οικονομικά προσιτών φαρμάκων είναι απαραίτητη για την εύρυθμη λειτουργία των νοσοκομείων, επισημαίνοντας ότι τα ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά clawback θα μπορούσαν να καταστήσουν μη βιώσιμη τη διάθεση ορισμένων προϊόντων.
ΠΕΦ: Η ελληνική φαρμακοβιομηχανία στρατηγικός πυλώνας για την οικονομία και τη δημόσια υγεία
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις δύο σημαντικές ευρωπαϊκές νομοθετικές πρωτοβουλίες, το Critical Medicines Act και το νέο πλαίσιο για τις δημόσιες προμήθειες, οι οποίες, όπως εκτίμησε, θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το μέλλον της ευρωπαϊκής και ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας.
Κεντρικό ζήτημα αποτελεί η σταδιακή απεξάρτηση της Ευρώπης από τρίτες χώρες, κυρίως την Ινδία και την Κίνα, από τις οποίες προέρχεται σημαντικό μέρος των οικονομικά προσιτών φαρμάκων.
Ο Δημήτριος Δέμος προειδοποίησε ότι η αλλαγή στρατηγικής των ασιατικών φαρμακοβιομηχανιών, υπό την επίδραση των αμερικανικών δασμών, ενδέχεται να εντείνει τον ανταγωνισμό στην ευρωπαϊκή αγορά.
Στο πλαίσιο αυτό, υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να ενισχύσει τους παραγωγούς που δραστηριοποιούνται εντός των συνόρων της, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στην ασφάλεια εφοδιασμού και όχι αποκλειστικά στη χαμηλότερη τιμή.
Το ελληνικό μοντέλο προμηθειών 50-30-20
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο ελληνικό μοντέλο προμηθειών φαρμάκων 50-30-20, το οποίο επιτρέπει την κατανομή των προμηθειών μεταξύ περισσότερων προμηθευτών, αντί της αποκλειστικής ανάθεσης στον χαμηλότερο μειοδότη.
Ο Μάριος Θεμιστοκλέους υποστήριξε ότι η ελληνική εμπειρία έχει συμβάλει στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής συζήτησης για το Critical Medicines Act, καθώς η πανδημία ανέδειξε τους κινδύνους που δημιουργεί η εξάρτηση από έναν μόνο προμηθευτή ή από συγκεκριμένες τρίτες χώρες.
Αντίστοιχα, ο Δημήτριος Δέμος χαρακτήρισε το ελληνικό μοντέλο σημείο αναφοράς για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τονίζοντας ότι η χώρα έχει ήδη εφαρμόσει πολιτικές τις οποίες η Ευρώπη επιχειρεί σήμερα να υιοθετήσει.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το αναπτυξιακό clawback, η προστασία των φθηνών φαρμάκων και το σύστημα πολλαπλών μειοδοτών αποτελούν τρεις βασικούς πυλώνες που ενίσχυσαν την ελληνική φαρμακοβιομηχανία.
«Σαν κλάδος μπορούμε να πρωταγωνιστήσουμε στην Ευρώπη», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργήσει σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Η ανάγκη πρόσθετης χρηματοδότησης
Παρά τη θετική αποτίμηση των παρεμβάσεων που έχουν πραγματοποιηθεί, ο Δημήτριος Δέμος υπογράμμισε ότι παραμένει αναγκαία η ενίσχυση της δημόσιας φαρμακευτικής χρηματοδότησης.
Όπως εξήγησε, η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει τη ζήτηση για φάρμακα, ενώ η τεχνολογική πρόοδος οδηγεί στην ανάπτυξη νέων, ακριβότερων θεραπειών.
Επομένως, η επιλογή της χώρας να διασφαλίζει την πρόσβαση των ασθενών στις νέες θεραπείες πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχη αύξηση των διαθέσιμων πόρων.
«Όσο δεν μπαίνουν τα ανάλογα κεφάλαια, αυξάνεται το clawback και όσο αυξάνεται το clawback, ζορίζονται οι υπάρχοντες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην αύξηση της δαπάνης για φάρμακα που εισάγονται μέσω του ΙΦΕΤ, επισημαίνοντας ότι πρόκειται συχνά για θεραπείες ζωτικής σημασίας, για τις οποίες απαιτείται η εξασφάλιση αντίστοιχου προϋπολογισμού.
Οι επενδύσεις της DEMO σε πρώτες ύλες και βιοτεχνολογία
Στο τελευταίο μέρος της συζήτησης, ο Δημήτριος Δέμος αναφέρθηκε στην αναπτυξιακή στρατηγική της DEMO, η οποία στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες: την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας στην υφιστάμενη φαρμακευτική παραγωγή και την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών.
Στο πλαίσιο αυτό, η εταιρεία έχει προχωρήσει σε επενδύσεις για την παραγωγή δραστικών φαρμακευτικών πρώτων υλών, με στόχο τον καλύτερο έλεγχο του κόστους, αλλά και στη βιοτεχνολογία, προκειμένου να αποκτήσει ισχυρότερη θέση στις τεχνολογίες του μέλλοντος.
Όπως εξήγησε, η εξέλιξη των φαρμακευτικών τεχνολογιών καθιστά απαραίτητη τη διαρκή ανανέωση της παραγωγικής βάσης, ενώ οι ευρωπαϊκές αποφάσεις για τη στήριξη της παραγωγής πρώτων υλών και των βιοτεχνολογικών προϊόντων θα επηρεάσουν καθοριστικά τις προοπτικές του κλάδου.
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο Μάριος Θεμιστοκλέους εξέφρασε την ικανοποίησή του για την πορεία της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξή της συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση του εθνικού συστήματος υγείας.
«Όσο πάνε καλά, πηγαίνουμε και εμείς καλά», ανέφερε, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεργασίας πολιτείας και επιχειρήσεων για την παραγωγική ανάπτυξη και τη φαρμακευτική ασφάλεια της χώρας.
Οι εργασίες του συνεδρίου, με κεντρικό θέμα «Υγεία 2030 – Σχεδιάζοντας το Σύστημα Υγείας του Αύριο», μεταδίδονται διαδικτυακά από το ygeiasummit.gr και τα portals enikos.gr, real.gr, oloygeia.gr και enikonomia.gr, ενώ ο Real FM μεταδίδει εκτενή αποσπάσματα.
Χρυσοί χορηγοί του συνεδρίου είναι οι: ELPEN και DEMO. Ασημένιοι χορηγοί είναι οι: Eurolife FFH, NeuroOncology, ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ, Integris, Εθνική Ασφαλιστική, Affidea, CORONIS Research, Bennett και Όμιλος ΠΡΟΣΥΦΑΠΕ.
Χορηγοί είναι οι: Εθνική Τράπεζα, Όμιλος Ιατρικού Αθηνών, ΙΑΤΡΟΠΟΛΙΣ, ΒΙΑΝΕΞ, Hellenic Healthcare Group (HHG), Diaverum, ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ, Siemens Healthineers, EIZO, UNI-PHARMA, RAFARM και Ελληνικό Κέντρο Νευροχειρουργικής Έρευνας «Καθηγητής Πέτρος Κόκκαλης».
Χορηγοί επικοινωνίας είναι οι: oloygeia.gr , enikos, enikonomia.gr, real fm 97,8, realnews, real.gr.