Ερευνητές ανακάλυψαν ότι ήχος συγκεκριμένης συχνότητας μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να καθαρίσει τις τοξίνες που συνδέονται με το Αλτσχάιμερ. Πρώιμη έρευνα δείχνει ότι τα δεδομένα είναι μεν ενθαρρυντικά αλλά η έρευνα βρίσκεται ακόμα σε πειραματικό στάδιο.
Σκαλίζετε τη μύτη σας; Ανησυχητική μελέτη δείχνει ότι μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για Αλτσχάιμερ
Αλτσχάιμερ: Ήχος συγκεκριμένης συχνότητας φαίνεται να βοηθάει τον εγκέφαλο να απομακρύνει τις τοξίνες
Η ακρόαση ενός σταθερού ήχου χαμηλής συχνότητας μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να καθαρίσει τοξικές πρωτεΐνες που συνδέονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με νέα έρευνα. Στη μελέτη, η έκθεση σε ένα βουητό 40 Hertz (Hz) αύξησε τα επίπεδα της πρωτεΐνης αποβλήτων που σχετίζεται με το Αλτσχάιμερ, της β-αμυλοειδούς, στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό των ζώων, υποδηλώνοντας ότι ο εγκέφαλος απέβαλλε την τοξίνη πιο αποτελεσματικά. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Proceedings of the National Academy of Sciences, και δείχνουν ότι η διέγερση με ήχο μπορεί να γίνει μια πιθανή μη επεμβατική προσέγγιση που θα μπορούσε μελλοντικά να γίνει μέρος της θεραπείας για το Αλτσχάιμερ.
Αποτελεσματικότητα των θεραπειών με ήχο για το Αλτσχάιμερ
Οι προσεγγίσεις που βασίζονται στον ήχο για τη νόσο Αλτσχάιμερ κυμαίνονται από δομημένες θεραπείες που χρησιμοποιούνται σε περιβάλλοντα φροντίδας έως νεότερες πειραματικές τεχνολογίες. Η έρευνα δείχνει ότι ορισμένες παρεμβάσεις που σχετίζονται με τον ήχο μπορούν να βοηθήσουν στη διάθεση, στη συμπεριφορά και στην καθημερινή λειτουργικότητα, αλλά δεν λειτουργούν εξίσου καλά, και οι περισσότερες δεν επιβραδύνουν την ίδια τη νόσο. Συνολικά, οι θεραπείες με ήχο είναι καλύτερο να θεωρούνται υποστηρικτικά εργαλεία, όχι αντικαταστάσεις για καθιερωμένες θεραπείες.
Τι δείχνει η έρευνα μέχρι τώρα:
- Η μουσικοθεραπεία έχει τα ισχυρότερα επιστημονικά τεκμηριωμένα στοιχεία ανάμεσα στις προσεγγίσεις που βασίζονται στον ήχο. Μελέτη του 2020 με τίτλο “Music Therapy in the Treatment of Dementia: A Systematic Review and Meta-Analysis” δείχνει ότι μπορεί να μειώσει τη διέγερση, το στρες και την κατάθλιψη και μπορεί να προσφέρει μικρά οφέλη για τη μνήμη και την ποιότητα ζωής σε άτομα με Αλτσχάιμερ.
- Η διέγερση 40 Hz με ήχο/φως (μια συγκεκριμένη, καθημερινή αισθητηριακή θεραπεία – όχι ένα sound bath) είναι πειραματική αλλά υποσχόμενη. Πρώιμη μελέτη σε ανθρώπους του 2022 με τίτλο “Gamma frequency sensory stimulation in mild probable Alzheimer’s dementia patients: Results of feasibility and pilot studies” δείχνει ότι είναι ασφαλής και μπορεί να βοηθήσει στην επιβράδυνση αλλαγών στον εγκέφαλο και να υποστηρίξει τη μνήμη, αλλά μεγαλύτερες δοκιμές βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.
- Τα ηχητικά λουτρά και τα singing bowls έχουν πολύ περιορισμένα στοιχεία για τη νόσο Αλτσχάιμερ. Ερευνητική εργασία του 2002 με τίτλο “Effects of Tibetan Singing Bowl Intervention on Psychological and Physiological Health in Adults: A Systematic Review” δείχνει κυρίως χαλάρωση και μείωση του στρες σε υγιείς ενήλικες, όχι βελτιώσεις στη μνήμη ή στην εξέλιξη της νόσου στην άνοια.
- Οι καθιερωμένες μη φαρμακευτικές θεραπείες, όπως η Cognitive Stimulation Therapy (CST), παραμένουν καλύτερα υποστηριγμένες από στοιχεία για τη βελτίωση των δεξιοτήτων σκέψης και της καθημερινής λειτουργικότητας στην άνοια από οποιαδήποτε μέθοδο που βασίζεται στον ήχο, σύμφωνα με εργασία του 2024 με τίτλο “Cognitive Stimulation with Music in Older Adults with Cognitive Impairment: A Scoping Review”.
Διέγερση με ήχο
Καθώς μεγαλώνουμε, οι νευρώνες του εγκεφάλου μας καλύπτονται από μια «πλάκα» που αποτελείται από μια πρωτεΐνη αποβλήτων που ονομάζεται β-αμυλοειδής. Αυτή η πλάκα παρεμβαίνει στην επικοινωνία μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων και προκαλεί γνωστική έκπτωση. Συνήθως, ο εγκέφαλός μας λειτουργεί ομαλά χάρη σε συγχρονισμένους ηλεκτρικούς ρυθμούς, οι οποίοι βοηθούν επίσης στη ρύθμιση των διαδικασιών καθαρισμού αποβλήτων. Αλλά «στο Αλτσχάιμερ, αυτός ο ρυθμός εξασθενεί και γίνεται χαοτικός», είπε σύμφωνα με το BBC Science Focus ο Prof Giuseppe Battaglia από το Institute for Bioengineering of Catalonia. Ο Battaglia δεν συμμετείχε στη νέα μελέτη.
Θαύμα για τη θεραπεία του Αλτσχάιμερ: Οι επιστήμονες είναι κοντά στην αντιστροφή της νόσου
«Υποθετικά, η διέγερση με ήχο μπορεί να επανασυγχρονίσει τη δραστηριότητα του εγκεφάλου, αποκαθιστώντας σήματα χρονισμού που καθοδηγούν τα συστήματα καθαρισμού για το πότε και πού να δράσουν». Προηγούμενη έρευνα σε τρωκτικά έδειχνε ότι τα νευρωνικά συστήματα καθαρισμού απομακρύνουν αυτή την πλάκα καλύτερα σε συχνότητα 40Hz. Αλλά αυτή η νέα έρευνα, σύμφωνα με τον Battaglia, «γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ ποντικιών και ανθρώπων», δείχνοντας παρόμοιο αποτέλεσμα σε πρωτεύοντα θηλαστικά.
Μια ομάδα ερευνητών από το Kunming Institute of Zoology (KIZ) της Chinese Academy of Sciences δοκίμασε την προσέγγιση σε εννέα ηλικιωμένους πιθήκους. Στα ζώα έπαιξαν τον ήχο για μία ώρα κάθε μέρα για μία εβδομάδα. Μετά τη δοκιμή, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα επίπεδα της β-αμυλοειδούς στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό ήταν 200% υψηλότερα από πριν, υποδηλώνοντας ότι είχε καθαριστεί σημαντική ποσότητα πλάκας. Και το αποτέλεσμα φάνηκε να διαρκεί – τα αυξημένα επίπεδα της β-αμυλοειδούς παρέμειναν για πέντε εβδομάδες μετά, σύμφωνα με τη μελέτη.
Ωστόσο, ο Battaglia προειδοποίησε ότι η μελέτη ήταν σύντομη, με μικρό μέγεθος δείγματος και επικεντρώθηκε σε βιοδείκτες αντί για μνήμη και συμπεριφορά. «Είναι καλύτερο να θεωρείται ως μια ισχυρή ένδειξη, όχι ως μια θεραπεία», είπε. Παρότι τα αποτελέσματα είναι «ενθαρρυντικά», μόνο προσεκτικά σχεδιασμένες δοκιμές σε ανθρώπους, πρόσθεσε, θα δείξουν αν αυτό μπορεί να «μεταφραστεί σε διαρκή προστασία της μνήμης».
Τι επίδραση μπορεί να έχει στον άνθρωπο
Αν τέτοιες δοκιμές ήταν επιτυχημένες, η θεραπεία με ήχο θα μπορούσε να είναι μια αποτελεσματική και μη επεμβατική θεραπεία για το Αλτσχάιμερ. Αυτή τη στιγμή, δεν υπάρχει θεραπεία ίασης για τη νόσο, παρότι 55 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με Αλτσχάιμερ (την πιο συχνή μορφή άνοιας) παγκοσμίως.
Πρώιμη άνοια: Τα 2 σημάδια που εμφανίζονται συχνά πριν από την απώλεια μνήμης
Άρα, θα πρέπει να ακούτε ήχο 40Hz στο σπίτι; Παρότι «η ακρόαση σε μέτρια ένταση είναι απίθανο να είναι επιβλαβής για τους περισσότερους ανθρώπους», επίσης δεν υπάρχουν στοιχεία ότι αυτό θα βοηθήσει, σύμφωνα με τον Battaglia. Το ηχητικό που έπαιξαν κατά τη διάρκεια της μελέτης είχε συγκεκριμένες συνθήκες, όπως δομή τόνου και ένταση. Με άλλα λόγια, η έρευνα προσφέρει πρώιμα, πειραματικά αποτελέσματα που είναι τόσο προκαταρκτικά όσο και υποσχόμενα.