Επιστήμονες του Πανεπιστημίου Υγείας και Επιστημών του Όρεγκον εντόπισαν ένα συγκεκριμένο εγκεφαλικό κύκλωμα που ενδέχεται να εξηγεί γιατί εκατομμύρια άνθρωποι ακούνε ένα επίμονο κουδούνισμα ή βουητό. Ποιον μηχανισμό ανακάλυψαν πίσω από τις εμβοές.
Γιατί βουίζουν τα αυτιά μου; Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από τις εμβοές και πώς αντιμετωπίζονται
Νέα μελέτη αποκαλύπτει το εγκεφαλικό κύκλωμα πίσω από τις εμβοές
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η σεροτονίνη μπορεί να υπερδιεγείρει νευρώνες σε ένα βασικό κέντρο της ακοής, προκαλώντας στον εγκέφαλο την αντίληψη ήχου ακόμη και όταν δεν υπάρχει εξωτερικό ερέθισμα.
Αυτό μπορεί να λύσει ένα μακροχρόνιο μυστήριο σχετικά με το πώς δημιουργούνται οι «φανταστικοί» ήχοι. «Αν αυτοί οι νευρώνες πυροδοτούνταν συνεχώς, παρόλο που δεν υπήρχε ήχος, ο εγκέφαλος θα έλεγε ότι υπάρχει ένας ήχος εκεί», δήλωσε ο Αμερικανός νευροεπιστήμονας και κύριος συν-συγγραφέας της μελέτης, Laurence Trussell, σύμφωνα με το Oregon Live.
Διαφορετικοί μηχανισμοί και αιτίες των εμβοών
Οι εμβοές θεωρούνται πλέον μια ομάδα σχετικών παθήσεων και όχι μία μόνο διαταραχή. Διάφοροι παράγοντες μπορούν να συμβάλουν, όπως βλάβη στο εσωτερικό αυτί, αλλαγές στον εγκέφαλο, στρες, κακός ύπνος και προβλήματα στη γνάθο ή τον αυχένα. Αυτό βοηθά να εξηγηθεί γιατί τα συμπτώματα και η ανταπόκριση στη θεραπεία διαφέρουν σημαντικά από άτομο σε άτομο.
Σύμφωνα με άρθρο του 2025 με τίτλο Neural mechanisms of tinnitus: An exploration from the perspective of varying severity levels, οι ήπιες και οι σοβαρές εμβοές εμφανίζουν διαφορετικά πρότυπα εγκεφαλικής δραστηριότητας.
Εμβοές: Το σημάδι στο στόμα που μπορεί να σχετίζεται με το βουητό στα αυτιά
Οι σοβαρές περιπτώσεις περιλαμβάνουν επιπλέον διαταραχές στην ακοή και την προσοχή, ενώ και στις δύο περιπτώσεις ενεργοποιούνται δίκτυα που σχετίζονται με την κατάσταση ηρεμίας του εγκεφάλου και τη διάθεση, τα οποία συνδέονται με αντισταθμιστικούς εγκεφαλικούς μηχανισμούς.
- Η απώλεια ακοής είναι ο ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας για την εμφάνιση εμβοών.
- Τα προβλήματα ύπνου και η διάθεση αποτελούν σημαντικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη σοβαρότητα και την ενόχληση από τις εμβοές.
- Η δυσλειτουργία της γνάθου και του αυχένα μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει τις εμβοές.
- Φλεγμονώδεις και γενετικοί παράγοντες μπορεί να αυξήσουν την ευαισθησία.
- Οι εμβοές περιλαμβάνουν τόσο το αυτί όσο και εγκεφαλικά δίκτυα που σχετίζονται με την προσοχή και το συναίσθημα.
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να μελετηθούν
Οι εμβοές είναι εδώ και καιρό πρόκληση για τους ερευνητές επειδή είναι υποκειμενικές – μόνο το άτομο που τις βιώνει μπορεί να ακούσει το κουδούνισμα ή το βουητό.
Ο Laurence Trussell, νευροεπιστήμονας στο Oregon Health & Science University που έχει και ο ίδιος εμβοές, δήλωσε ότι αυτό καθιστά την έρευνα σε ζώα ιδιαίτερα δύσκολη, επειδή οι επιστήμονες πρέπει να βασίζονται σε τεστ συμπεριφοράς και όχι σε άμεσες αναφορές.
Εμβοές: Διατροφικό συμπλήρωμα μειώνει σημαντικά το βουητό στα αυτιά, σύμφωνα με ελληνική μελέτη
Στη νέα μελέτη, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ποντίκια και διαπίστωσαν ότι η αύξηση της δραστηριότητας της σεροτονίνης σε μια συγκεκριμένη εγκεφαλική οδό έκανε τα ζώα να συμπεριφέρονται σαν να άκουγαν συνεχές κουδούνισμα.
Η αναστολή της σεροτονίνης μείωσε αυτή τη συμπεριφορά. «Αυτό μας δίνει μια πολύ πιο ξεκάθαρη εικόνα για το τι συμβαίνει στον εγκέφαλο και δείχνει νέες δυνατότητες για θεραπεία», δήλωσε ο νευροεπιστήμονας Zheng-Quan Tang από το Anhui University.
Τι μπορεί να σημαίνουν τα ευρήματα για τη θεραπεία και την πρόληψη των εμβοών
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι ο δυνατός θόρυβος αύξησε τα επίπεδα σεροτονίνης στο ακουστικό κέντρο του εγκεφάλου, ενισχύοντας την ιδέα ότι οι εμβοές αντανακλούν αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τον ήχο και όχι μόνο βλάβη στην ακοή.
Τα ευρήματα μπορεί να εξηγούν γιατί ορισμένοι άνθρωποι παρατηρούν επιδείνωση των εμβοών μετά τη λήψη των SSRIs, τα οποία αυξάνουν τη σεροτονίνη. «Οι γιατροί πρέπει να γνωρίζουν ότι οι εμβοές θα μπορούσαν να είναι αποτέλεσμα της θεραπείας και να ενημερώνουν τους ασθενείς τους ότι αυτό μπορεί να συμβεί», δήλωσε ο Trussell.
Οι ερευνητές κατάφεραν επίσης να μειώσουν τη συμπεριφορά που μοιάζει με εμβοές μέσω της αναστολής της σεροτονίνης, γεγονός που οδήγησε τον Trussell να δηλώσει πως το γεγονός ότι αυτό μπορεί να συμβεί δείχνει ότι οι εμβοές θα μπορούσαν να είναι αναστρέψιμες.
Ωστόσο, η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. «Παρακαλώ προστατεύστε την ακοή σας. Δεν υπάρχει χάπι που να μπορεί να σας επαναφέρει την ακοή», κατέληξε ο ειδικός.
Πηγές: Oregon Live, Nature, PMC, Arxiv, PMC, MDPI, ScienceDirect