Μελέτη του Yale αποκαλύπτει ότι η μείωση του στρες των γονέων μπορεί να επηρεάσει θετικά τη διατροφή και το βάρος των μικρών παιδιών αυξάνοντας τις πιθανότητες για παχυσαρκία.
Τα 7 σημάδια ότι οι γονείς σας ήταν συναισθηματικά απόμακροι
Το άγχος των γονέων μπορεί να επηρεάζει την παιδική παχυσαρκία
Η παιδική παχυσαρκία έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με την Ελληνική Διατροφολογική Εταιρεία, η Ελλάδα κατέχει μία από τις υψηλότερες θέσεις στην παιδική παχυσαρκία στην Ευρώπη, με περίπου 1 στα 3 παιδιά (35%-41%) ηλικίας 5-19 ετών να είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα.
Η πρόληψη του προβλήματος δεν είναι εύκολη. Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες στρατηγικές επικεντρώνονταν στη σωστή διατροφή και στη συστηματική σωματική άσκηση.
Ερευνητές από το Yale υποστηρίζουν ότι υπάρχει ακόμη ένας παράγοντας που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη: Το άγχος των γονέων.
Μια ερευνητική ομάδα με επικεφαλής την ψυχολόγο Rajita Sinha εντόπισε στοιχεία ότι η μείωση του στρες των γονέων μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο παχυσαρκίας στα μικρά παιδιά.
«Γνωρίζαμε ήδη ότι το άγχος μπορεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην ανάπτυξη της παιδικής παχυσαρκίας. Η έκπληξη ήταν ότι όταν οι γονείς διαχειρίζονται καλύτερα το άγχος τους, βελτιώνεται και η γονική συμπεριφορά τους, και μειώνεται ο κίνδυνος παχυσαρκίας για το μικρό τους παιδί», δήλωσε η Sinha.
Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Pediatrics.
Υπάρχει ο τέλειος γονιός; Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να μεγαλώσετε τα παιδιά σας
Πώς το στρες των γονέων επηρεάζει τη διατροφή των παιδιών
Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι τα παιδιά έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν παχυσαρκία όταν οι γονείς τους είναι επίσης παχύσαρκοι. Οι επιστήμονες υποψιάζονταν ότι το γονεϊκό άγχος μπορεί να αποτελεί έναν ακόμη κρυφό παράγοντα.
Όταν οι γονείς βρίσκονται υπό έντονη πίεση, συχνά καταφεύγουν σε πιο εύκολες αλλά λιγότερο υγιεινές επιλογές τροφίμων.
Αυτό μπορεί να επηρεάσει τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών και να διαμορφώσει τις προτιμήσεις τους.
Όταν το άγχος επηρεάζει την καθημερινότητα της οικογένειας
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι το έντονο στρες στους γονείς μπορεί να οδηγήσει σε:
- συχνότερη κατανάλωση fast food
- λιγότερο υγιεινές διατροφικές επιλογές στο σπίτι
- διαταραχή των οικογενειακών ρουτινών
- λιγότερες θετικές γονικές συμπεριφορές
- αυξημένες πιθανότητες τα παιδιά να υιοθετήσουν ανθυγιεινές συνήθειες
Παρόλα αυτά, τα περισσότερα προγράμματα πρόληψης της παιδικής παχυσαρκίας συνεχίζουν να εστιάζουν κυρίως στη διατροφή και στη φυσική δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τη Sinha, αυτές οι προσεγγίσεις συχνά δεν οδηγούν σε μακροχρόνια αποτελέσματα.
Η ίδια είναι Foundations Fund Professor στην Ψυχιατρική και καθηγήτρια νευροεπιστήμης και παιδικών σπουδών στο Yale School of Medicine.
Ήρεμοι γονείς: 3 χαρακτηριστικά που έχουν και αξίζει να υιοθετήσουμε
Πείραμα 12 εβδομάδων για τη μείωση του γονεϊκού άγχους
Για να εξετάσουν τη σχέση άγχους και παιδικής παχυσαρκίας, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν μια τυχαιοποιημένη δοκιμή διάρκειας 12 εβδομάδων.
Στη μελέτη συμμετείχαν 114 γονείς από διαφορετικά κοινωνικοοικονομικά και εθνοτικά περιβάλλοντα. Όλοι είχαν παιδιά ηλικίας δύο έως πέντε ετών που ήταν υπέρβαρα ή παχύσαρκα.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες.
Η πρώτη ομάδα ακολούθησε πρόγραμμα διαχείρισης στρες με τίτλο Parenting Mindfully for Health (PMH). Το πρόγραμμα περιλάμβανε τεχνικές mindfulness, δεξιότητες αυτορρύθμισης συμπεριφοράς και καθοδήγηση για υγιεινή διατροφή και σωματική δραστηριότητα.
Η δεύτερη ομάδα λειτούργησε ως ομάδα σύγκρισης και έλαβε μόνο συμβουλευτική για διατροφή και άσκηση.
Και οι δύο ομάδες συμμετείχαν σε εβδομαδιαίες συνεδρίες διάρκειας έως δύο ωρών.
Κατά τη διάρκεια των 12 εβδομάδων οι ερευνητές παρακολουθούσαν:
- τα επίπεδα άγχους των γονέων
- το βάρος των παιδιών
- τη συμπεριφορά των γονέων απέναντι στα παιδιά
- τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών
Το βάρος των παιδιών μετρήθηκε και τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος.
Τα αποτελέσματα της έρευνας
Στο τέλος της μελέτης, μόνο οι γονείς που συμμετείχαν στο πρόγραμμα PMH παρουσίασαν σημαντική μείωση στο άγχος τους.
Παράλληλα, καταγράφηκαν βελτιώσεις στις γονικές συμπεριφορές, όπως μεγαλύτερη υπομονή, καλύτερη επικοινωνία και πιο θετικές συναισθηματικές αλληλεπιδράσεις.
Τα παιδιά αυτής της ομάδας εμφάνισαν επίσης μικρότερη κατανάλωση ανθυγιεινών τροφών.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος τα παιδιά δεν παρουσίασαν σημαντική αύξηση βάρους.
Αντίθετα, στην ομάδα ελέγχου δεν παρατηρήθηκε μείωση του άγχους των γονέων ούτε αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες των παιδιών.
Τα παιδιά αυτής της ομάδας πήραν περισσότερο βάρος και ήταν έξι φορές πιο πιθανό να μετακινηθούν σε κατηγορία κινδύνου υπερβαρότητας ή παχυσαρκίας κατά την επανεξέταση.
«Ο συνδυασμός mindfulness με συμπεριφορική αυτορρύθμιση για τη διαχείριση του άγχους, ενσωματωμένος με υγιεινή διατροφή και σωματική δραστηριότητα, φαίνεται να προστάτευσε τα μικρά παιδιά από ορισμένες από τις αρνητικές επιδράσεις του στρες στην αύξηση βάρους», δήλωσε η Sinha.
Παιδική παχυσαρκία: Που μπορούν οι γονείς να κλείσουν δωρεάν ραντεβού με διατροφολόγο
Έρευνα για το στρες και την υγεία
Η συγκεκριμένη μελέτη βασίζεται στη συνεχιζόμενη έρευνα του Yale Stress Center, ενός διεπιστημονικού ερευνητικού κέντρου που ιδρύθηκε το 2007 με την υποστήριξη του National Institutes of Health.
Το κέντρο μελετά τη βιολογία του στρες, τις συμπεριφορές υγείας και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζουν χρόνιες ψυχικές και σωματικές ασθένειες.
«Η παιδική παχυσαρκία είναι ένα τόσο μεγάλο ζήτημα αυτή τη στιγμή και τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης είναι εξαιρετικά σημαντικά για την τρέχουσα προτεραιότητα της διοίκησης να μειώσει τις χρόνιες ασθένειες στα παιδιά», δήλωσε η Sinha.
«Όταν οι άνθρωποι αρχίζουν να ανεβαίνουν στην κλίμακα βάρους, αυξάνεται ο κίνδυνος ασθενειών που σχετίζονται με την παχυσαρκία, ακόμη και στα παιδιά».
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μελλοντικές, μεγαλύτερες μελέτες του προγράμματος Parenting Mindfully for Health θα δώσουν περισσότερα στοιχεία για τη μακροχρόνια πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας.
Ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη νέα έρευνα που παρακολουθεί οικογένειες για διάστημα δύο ετών.
Η ερευνητική ομάδα
Η μελέτη συντονίστηκε από κοινού από τη Wendy Silverman, Alfred A. Professor στο Child Study Center και καθηγήτρια ψυχολογίας, και την Ania Jastreboff, Harvey and Kate Cushing Professor of Medicine και καθηγήτρια παιδιατρικής.
Στη συγγραφή συμμετείχαν ακόμη επιστήμονες από τα τμήματα παιδιατρικής και νευροεπιστήμης του Yale School of Medicine, καθώς και από το Yale Child Study Center.
Στη μελέτη συνέβαλαν επίσης ερευνητές από το Bethesda Group, το Chicago School of Professional Psychology, το University of New Mexico και το George Mason University.
Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από το U.S. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK).