Ένας τοξικός προϊστάμενος δεν καταστρέφει μόνο το lunch break – μπορεί να επηρεάσει σε τέτοιο βαθμό την ψυχική σας υγεία και να πυροδοτήσει έναν κύκλο άγχους και εξουθένωσης. Ποια είναι τα 8 σημάδια του εργασιακού άγχους που μπορεί να φανούν στο σώμα;
Τι συμβαίνει στο σώμα σας όταν μισείτε τη δουλειά σας – Τι να κάνετε
Πώς μπορεί ένας τοξικός προϊστάμενος να πυροδοτήσει εργασιακό άγχος – 8 τρόποι που εμφανίζεται
Ένας τοξικός προϊστάμενος δεν είναι απλώς κάποιος που σας κάνει να νιώθετε άσχημα. Ένας βασικός τρόπος με τον οποίο συμβαίνει αυτό είναι μέσω του διαρκούς άγχους. Το άγχος «είναι μια κατάσταση στην οποία είστε πολύ προσανατολισμένοι στο μέλλον και αυτό το μέλλον είναι δυσοίωνο», είπε η Tanisha Ranger, κλινική ψυχολόγος με έδρα τη Nevada, σύμφωνα με το HuffPost.
Ένας τοξικός προϊστάμενος μπορεί να πυροδοτήσει ήδη υπάρχοντα άγχη ή να δημιουργήσει νέα, κάνοντας τον φόβο, την ανησυχία και την αγωνία μέρος της καθημερινής επαγγελματικής σας ζωής. Ακόμη και η σκέψη ότι μπορεί να δυσαρεστήσετε τον προϊστάμενό σας μπορεί να φαίνεται συντριπτική.
«Αν υποψιάζεστε ότι το άγχος σας σχετίζεται με τον τοξικό προϊστάμενό σας, αναζητήστε συνδέσεις μεταξύ του άγχους και των αλληλεπιδράσεών σας μαζί του», είπε η Shannon Garcia, ψυχοθεραπεύτρια στο Illinois. «Το άγχος συχνά εκδηλώνεται στις συμπεριφορές μας και ειδικότερα μπορεί να οδηγήσει σε αποφυγή αυτού που μας προκαλεί άγχος».
Τι επιπτώσεις μπορεί να έχει ένα τοξικό εργασιακό περιβάλλον στην ψυχική υγεία
Πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι τα τοξικά εργασιακά περιβάλλοντα βλάπτουν σοβαρά την ψυχική υγεία. Σύμφωνα με εργασία του 2025 με τίτλο «How Toxic Workplace Environment Effects the Employee Engagement», οι τοξικές συνθήκες όπως ο εκφοβισμός, η παρενόχληση και ο κοινωνικός αποκλεισμός συνδέονται άμεσα με το στρες, την επαγγελματική εξουθένωση, την κατάθλιψη και το άγχος μεταξύ των εργαζομένων.
Το κόλπο για να διπλασιάσετε τις μέρες άδειας σας το 2026
Συστηματική ανασκόπηση του 2023 με τίτλο «The Impact Of Toxic Workplace Environments On Employee Productivity», διαπίστωσε ότι οι τοξικές κουλτούρες αυξάνουν το επαγγελματικό στρες και μειώνουν την ικανοποίηση από τη ζωή. Στον χώρο της υγείας, μελέτη του 2026 με τίτλο «Consequences of a toxic workplace environment on psychological safety in anaesthesia and intensive care», ανέφερε ισχυρές συνδέσεις μεταξύ τοξικών περιβαλλόντων και επαγγελματικής εξουθένωσης και ψυχολογικής βλάβης.
Είναι τοξικός ο προϊστάμενός σας στη δουλειά; 8 τρόποι με τους οποίους εκδηλώνεται το άγχος σας
1. Έχετε πόνους στο στομάχι, σφίξιμο στο στήθος, αλλαγές στην αναπνοή και άλλα σωματικά συμπτώματα όταν σκέφτεστε τον προϊστάμενό σας
Το σώμα σας μπορεί να αντιδρά πριν συνειδητοποιήσετε πόσο σας επηρεάζει ο προϊστάμενός σας. «Περνάμε πολύ χρόνο στη δουλειά, οπότε το να έχετε έναν τοξικό προϊστάμενο στη ζωή σας μπορεί να οδηγήσει σε διάφορα σωματικά σημάδια άγχους όπως πόνοι στο στομάχι, κόπωση ή αίσθηση βάρους στο στήθος», είπε η Garcia. Θυμήθηκε έναν πελάτη του οποίου το μάτι έκανε συσπάσεις κάθε ημέρα που δούλευε και σταμάτησε αφού έφυγε.
Η αναπνοή μπορεί επίσης να αλλάξει. «Τα πρότυπα αναπνοής των ανθρώπων αλλάζουν όταν πηγαίνουν στη δουλειά ή όταν βρίσκονται μπροστά στον προϊστάμενο, επειδή νιώθουν αυτή την αίσθηση άγχους», είπε η Αμερικανίδα θεραπεύτρια τραύματος, Adriana Alejandre. Η αναπνοή μπορεί να γίνει ρηχή ή γρήγορη. Άλλα σημάδια περιλαμβάνουν αυξημένη εφίδρωση, αίσθηση έξαψης, αλλαγές στην οσμή του σώματος ή ακόμη και τραυλισμό μπροστά στον προϊστάμενο ή σε συναδέλφους.
2. Νιώθετε όλο και πιο αποξενωμένοι από τους συναδέλφους σας και απομονωμένοι στη δουλειά
Αν είστε ο μόνος που στοχοποιείται, μπορεί να σας κάνει να νιώσετε μπερδεμένοι και απομονωμένοι. «Αν μπορείτε να κάθεστε σε μια συνάντηση και να βλέπετε ότι αυτό το άτομο μιλά διαφορετικά σε άλλους ανθρώπους απ’ ό,τι σε εσάς, αυτό είναι πολύ απομονωτικό», είπε η Ranger. Μπορεί να ανησυχείτε ότι οι άλλοι θα απορρίψουν την εμπειρία σας, γεγονός που μπορεί να σας οδηγήσει στο να αποσυρθείτε και να νιώθετε μεγαλύτερη μοναξιά στη δουλειά.
3. Νιώθετε συχνά ότι είστε σε ένταση και έχετε ευερεθιστότητα
Η ευερεθιστότητα μπορεί να αυξηθεί όταν νιώθετε αδύναμοι. «Η ευερεθιστότητα αφορά την προσπάθεια να ελέγξετε αυτό που δεν μπορείτε να ελέγξετε», είπε η Ranger. Το να νιώθετε ότι η δουλειά σας εξαρτάται από τη διάθεση του προϊσταμένου σας είναι «απίστευτα στρεσογόνο». Οι αγαπημένοι σας μπορεί να παρατηρούν περισσότερο τον εκνευρισμό σας.
4. Ξυπνάτε με φόβο για την επόμενη εργάσιμη και αυτό πολλές φορές σας κρατά άυπνους
Αν η ημέρα σας ορίζεται από το πόσο θα δείτε τον προϊστάμενό σας, αυτό είναι προειδοποιητικό σημάδι. «Ο φόβος που νιώθετε όταν ξυπνάτε… είναι άγχος», είπε η Ranger. Το να μην γνωρίζετε τι πρόκειται να συμβεί μπορεί να φαίνεται συντριπτικό – και αυτός ο φόβος μπορεί επίσης να σας κρατά ξύπνιους τη νύχτα.
5. Αποφεύγετε τον προϊστάμενό σας και τις εργασίες που σας αναθέτει
Η αποφυγή είναι ένα συχνό σημάδι άγχους. «Με έναν τοξικό προϊστάμενο, μπορεί να παρατηρήσετε ότι αναβάλλετε να του κάνετε μια ερώτηση που χρειάζεστε για τη δουλειά», εξήγησε η Garcia. Μπορεί να περπατήσετε περισσότερο για να αποφύγετε το γραφείο του ή να νιώθετε το άγχος σας να αυξάνεται όταν εμφανίζεται το email του. Μπορεί επίσης να επιλέγετε πολύ προσεκτικά τα λόγια σας και να μιλάτε λιγότερο σε συναντήσεις, φοβούμενοι ότι μπορεί να ξεσπάσει. Με τον καιρό, αυτή η συνεχής αυτοπροστασία μπορεί να περιορίσει την αυτοπεποίθηση και τη συμμετοχή σας στη δουλειά.
Τι μπορεί να συμβαίνει στον εγκέφαλό σας όταν έχετε συνεχόμενες συσκέψεις στη δουλειά
6. Γίνεστε πιο αφηρημένοι και ξεχνάτε πιο εύκολα
Ένας τοξικός προϊστάμενος μπορεί να καταλαμβάνει τόσο πολύ νοητικό χώρο που να γίνεται δύσκολη η συγκέντρωση. «Αν όλη η ενέργειά σας είναι αφιερωμένη σε αυτόν, θα χάσετε πράγματα», είπε η Ranger. Μπορεί να μπαίνετε σε ένα δωμάτιο και να ξεχνάτε γιατί πήγατε εκεί. Το άγχος μπορεί να επηρεάσει την ικανότητά σας να παραμένετε οργανωμένοι και να ολοκληρώνετε εργασίες. Όταν το μυαλό σας είναι επικεντρωμένο στη διαχείριση φόβου ή στρες, η επαγγελματική σας απόδοση μπορεί να υποφέρει.
7. Χάνετε το ενδιαφέρον σας για πράγματα που κάποτε είχαν σημασία για εσάς
Η αποστασιοποίηση είναι σοβαρό προειδοποιητικό σημάδι. «Η έλλειψη ενδιαφέροντος συνδέεται με το άγχος, την επαγγελματική εξουθένωση και την κατάθλιψη», είπε η Ranger. Με τον καιρό, αυτά τα συναισθήματα μπορεί να εξελιχθούν σε απελπισία. Όταν το στρες της δουλειάς αρχίζει να επηρεάζει το πώς νιώθετε για τη ζωή εκτός εργασίας, αυτό δείχνει ότι η κατάσταση μπορεί να βλάπτει τη συνολική ψυχική σας υγεία.
8. Νιώθετε επαγγελματική εξουθένωση
Η συνεχής ανησυχία εξαντλεί την ενέργειά σας. «Ξοδεύετε τόσο πολύ χρόνο ανησυχώντας που σας τραβάει όλη την ενέργεια», είπε η Ranger. Η επαγγελματική εξουθένωση είναι «συναισθηματική, σωματική, νοητική και πνευματική εξάντληση που προκαλείται από υπερβολική εργασία ή από το να σας υπερφορτώνουν με εργασία», εξήγησε η Alejandre. Αν το άγχος δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να οδηγήσει σε επαγγελματική εξουθένωση. Προειδοποιητικά σημάδια περιλαμβάνουν την παράλειψη γευμάτων ή αυτοφροντίδας, περισσότερα λάθη, ξεχασμένες εργασίες και συναισθηματική ή κοινωνική απόσυρση.
Πώς να αντιμετωπίσετε το άγχος που σχετίζεται με τον τοξικό προϊστάμενο
- Διαχωρίστε τη συμπεριφορά του από την αξία σας. Οι τοξικοί προϊστάμενοι μπορούν να πλήξουν την αυτοεκτίμησή σας, γι’ αυτό υπενθυμίστε στον εαυτό σας ότι η συμπεριφορά τους δεν αφορά εσάς. «Είστε ένας άνθρωπος που αξίζει ευπρέπεια και σεβασμό, και το γεγονός ότι αυτό το άτομο δεν τα προσφέρει δεν οφείλεται σε κάτι εγγενές σε εσάς. Έχει να κάνει με κάτι που συμβαίνει σε εκείνον», είπε η Ranger. Η Garcia προτείνει να αναρωτηθείτε «Τι είναι δικό του και τι είναι δικό μου;». Για παράδειγμα, η μικροδιαχείριση μπορεί να αντικατοπτρίζει το δικό του άγχος για την απόδοση – σας επηρεάζει, αλλά δεν αφορά εσάς.
- Στηριχθείτε σε έμπιστα άτομα για υποστήριξη. «Πρέπει να έχετε ανθρώπους με τους οποίους μπορείτε να μοιραστείτε αυτά που περνάτε και ανθρώπους που θα πουν “Εντάξει, ας σταματήσουμε να μιλάμε για αυτό το απαίσιο μέρος και ας κάνουμε κάτι θετικό”», είπε η Ranger. Προτείνει την εύρεση ενός μέντορα εκτός της εταιρείας σας για προοπτική. Αν δυσκολεύεστε να μιλήσετε, η Alejandre προτείνει να απευθυνθείτε σε κάποιον που εμπιστεύεστε, στο HR ή σε άλλον προϊστάμενο για να εξηγήσετε τι συμβαίνει και να ζητήσετε υποστήριξη.
- Δημιουργήστε στιγμές ανακούφισης μέσα στην ημέρα. Μικρά διαλείμματα μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του στρες. «Προσπαθήστε να δημιουργήσετε σχέσεις με τους συναδέλφους σας. Αν επιτρέπεται, βγείτε από το κτίριο για μεσημεριανό, ακόμη και για να καθίσετε στο αυτοκίνητό σας. Πάρτε άδεια», είπε η Garcia. Η δημιουργία χώρου για ξεκούραση και σύνδεση μπορεί να προστατεύσει την ψυχική σας υγεία.
- Σκεφτείτε σοβαρά αν είναι ώρα να αποχωρήσετε. Αν τίποτα δεν αλλάζει, ίσως χρειαστείτε ένα σχέδιο αποχώρησης. Αναρωτηθείτε «Πόσο σας επηρεάζει αυτό το άγχος κάθε μέρα;». Η Garcia συμβουλεύει να φτιάξετε μια λεπτομερή λίστα με τα υπέρ και τα κατά. «Αν τα πράγματα δεν αλλάζουν στη δουλειά, μην νιώθετε ενοχές που σκέφτεστε μια αλλαγή εργασίας… Η ευεξία σας έχει σημασία».
Πηγές: HuffPost, PMC, ResearchGate, PMC