Νέα έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι που κάνουν τη ζωή πιο δύσκολη μπορεί να συμβάλλουν σε ταχύτερη βιολογική γήρανση. Ποιες αποδείχθηκαν οι πιο τοξικές σχέσεις.
Brooklyn Beckham εναντίον των γονιών του: Τα 5 σημάδια που δείχνουν τοξική σχέση με την οικογένεια
Οι σχέσεις με δύσκολους ανθρώπους μπορεί να επιταχύνουν τη βιολογική γήρανσή μας, σύμφωνα με νέα μελέτη
Μελέτη που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα στο Proceedings of the National Academy of Sciences διαπίστωσε ότι τα άτομα που έχουν περισσότερους «hasslers» (ελλ. ενοχλητικοί) στη ζωή τους – ανθρώπους «που δημιουργούν προβλήματα ή κάνουν τη ζωή πιο δύσκολη» – τείνουν να έχουν υψηλότερη βιολογική ηλικία από τη χρονολογική τους ηλικία.
«Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι hasslers στο κοινωνικό περιβάλλον ενός ατόμου μπορεί να αποτελούν έναν παραγνωρισμένο αλλά σημαντικό βιολογικό παράγοντα κινδύνου», γράφουν οι συγγραφείς σύμφωνα με το USA Today.
Οι ερευνητές έλαβαν υπόψη και άλλους παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία, όπως το επάγγελμα, τις αρνητικές εμπειρίες στην παιδική ηλικία και το κάπνισμα. Ωστόσο, η επίδραση των αρνητικών κοινωνικών σχέσεων παρέμεινε σημαντική.
Συγκεκριμένα, η μελέτη διαπίστωσε ότι «κάθε επιπλέον hassler σχετίζεται με περίπου 1,5% ταχύτερη βιολογική γήρανση και περίπου εννέα μήνες επιπλέον βιολογικής ηλικίας μεταξύ ατόμων της ίδιας χρονολογικής ηλικίας».
Gaslighting: Οι 6 φράσεις που χρησιμοποιούν για να σας χειραγωγήσουν
Πώς επηρεάζει η ψυχική υγεία – ιδιαίτερα το στρες – τη γήρανση;
Εργασία του 2022 με τίτλο Stress-Induced Biological Aging: A Review and Guide for Research αναφέρει ότι το μακροχρόνιο ψυχολογικό στρες μπορεί να επιταχύνει τη βιολογική γήρανση επηρεάζοντας διάφορες διεργασίες στο σώμα, όπως βλάβες στο DNA, φλεγμονή και βράχυνση των τελομερών.
Στοιχεία από μελέτες σε ανθρώπους, ζώα και εργαστηριακά μοντέλα συμπεραίνυον ότι οι αντιδράσεις στο στρες και οι ορμόνες του στρες μπορεί να συμβάλλουν σε ταχύτερη γήρανση και σε αυξημένο κίνδυνο για ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία.
Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι το χρόνιο ψυχολογικό στρες, η κατάθλιψη και το τραύμα μπορεί επίσης να επιταχύνουν τη βιολογική γήρανση. Το μακροχρόνιο στρες συνδέεται με πιο κοντά τελομερή – προστατευτικά «καλύμματα» των χρωμοσωμάτων που σχετίζονται με ασθένειες όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, διαβήτης και καρκίνος.
Το στρες αυξάνει επίσης ορμόνες όπως η κορτιζόλη, οι οποίες μπορούν να διαταράξουν την ισορροπία του ανοσοποιητικού συστήματος και να προάγουν τη φλεγμονή.
Επιπλέον, το ψυχολογικό στρες μπορεί να επηρεάσει την επιγενετική γήρανση μεταβάλλοντας τη δραστηριότητα των γονιδίων μέσω της μεθυλίωσης του DNA. Ορισμένες μελέτες συνδέουν επίσης την κατάθλιψη και τις σοβαρές ψυχικές ασθένειες με δείκτες ταχύτερης βιολογικής γήρανσης.
Οι 8 λόγοι που τα αδέλφια αποξενώνονται μεγαλώνοντας και πώς να το αποτρέψετε
Κύριες βιολογικές οδοί που έχουν εντοπιστεί στην έρευνα
- Βράχυνση των τελομερών που συνδέεται με χρόνιο στρες
- Δυσρύθμιση ορμονών του στρες (κορτιζόλη, νορεπινεφρίνη, επινεφρίνη) που σχετίζεται με βράχυνση τελομερών και φλεγμονή
- Επιγενετικές αλλαγές στη γήρανση που σχετίζονται με έκθεση σε στρες και ψυχιατρικές παθήσεις
- Κατάθλιψη που συνδέεται με πιο κοντά τελομερή σε πρόσφατη έρευνα
- Χρόνια φλεγμονή («inflammaging») που προάγεται από μακροχρόνιο στρες
Συγκρούσεις με οικογένεια και φίλους συνδέονται με ταχύτερη βιολογική γήρανση
Ωστόσο, δεν είχαν όλοι οι «hasslers» την ίδια επίδραση. Οι hasslers από το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον έδειξαν «επιβαρυντικές συσχετίσεις», ενώ οι hasslers από τον/τη σύζυγο δεν έδειξαν την ίδια σχέση.
Η βιολογική γήρανση δεν ήταν η μόνη επίδραση. Οι hasslers συνδέθηκαν επίσης με πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική υγεία, όπως κατάθλιψη, άγχος και υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος.
«Αυτά τα ευρήματα μαζί αναδεικνύουν τον κρίσιμο ρόλο των αρνητικών κοινωνικών σχέσεων στη βιολογική γήρανση ως χρόνιους παράγοντες στρες και την ανάγκη για παρεμβάσεις που μειώνουν τις επιβλαβείς κοινωνικές επιρροές ώστε να προωθηθούν πιο υγιείς πορείες γήρανσης», προσθέτουν οι συγγραφείς.
Τα 5 σημάδια ότι έχετε τοξικά πεθερικά – Πώς να τα αντιμετωπίσετε
Ωστόσο, οι συγγραφείς σημειώνουν ότι τα ευρήματα αποτελούν συσχετίσεις και δεν αποδεικνύουν την «αιτιώδη επίδραση των αρνητικών κοινωνικών σχέσεων στις διαδικασίες γήρανσης».
Επιπλέον, δεν υπάρχει ένας ενιαίος ορισμός της βιολογικής ηλικίας και δεν υπάρχει οριστική έρευνα που να αποδεικνύει ότι η ταχύτερη βιολογική γήρανση οδηγεί σε πρόωρο θάνατο.