Βακτήρια, αλλεργιογόνα και ακόμη και μόλυβδος μπορούν να φτάσουν στο εσωτερικό του σπιτιού με τα παπούτσια μας – Τι εξηγεί η μικροβιολόγος Kelly Reynolds και τι μπορούμε να κάνουμε;
Καλοκαιρινό barefooting: Γιατί πρέπει να περπατάμε ξυπόλητοι στην άμμο
Από τα παπούτσια στα χέρια μας
Το αν πρέπει να βγάζουμε τα παπούτσια μας μόλις μπαίνουμε στο σπίτι αποτελεί συχνά θέμα συζήτησης, ιδιαίτερα όταν έχουμε καλεσμένους. Μπορεί να γνωρίζουμε ότι οι σόλες μεταφέρουν βρωμιά, όμως μαζί της είναι δυνατόν να εισέρχονται στο σπίτι βακτήρια, αλλεργιογόνα και άλλοι ρύποι.
Η Kelly Reynolds, PhD, MSPH, καθηγήτρια και περιβαλλοντική μικροβιολόγος στο University of Arizona, εξηγεί ότι ο πραγματικός κίνδυνος σχετίζεται κυρίως με το πώς αυτά τα μικρόβια μπορούν να μεταφερθούν από το δάπεδο στον άνθρωπο.
Τα μικρόβια που υπάρχουν στις σόλες δεν αποτελούν από μόνα τους πρόβλημα μέχρι να έρθουμε σε επαφή μαζί τους.
«Σκεφτείτε τον κύκλο μετάδοσης», αναφέρει η Reynolds. «Έχετε παιδιά που μπουσουλάνε ή κάθεστε εσείς οι ίδιοι στο πάτωμα;»
Αν τα μικρόβια περάσουν στα χέρια και στη συνέχεια αγγίξουμε τα μάτια, τη μύτη ή το στόμα μας, ολοκληρώνεται ο κύκλος μετάδοσης και αυξάνεται η πιθανότητα να αρρωστήσουμε.
Όταν τα δάπεδα καθαρίζονται τακτικά και δεν υπάρχουν παιδιά που μπουσουλούν, το να φοράμε περιστασιακά παπούτσια μέσα στο σπίτι μπορεί να μην αποτελεί σημαντικό πρόβλημα. Ωστόσο, τα ευρήματα για όσα μεταφέρουν οι σόλες είναι εντυπωσιακά.
Βακτήρια στο 96% των παπουτσιών
Μελέτη του University of Arizona εντόπισε επιβλαβή βακτήρια στο εσωτερικό και στο εξωτερικό των παπουτσιών. Μεταξύ αυτών ήταν το E. coli, το οποίο μπορεί να προκαλέσει λοιμώξεις του εντέρου και του ουροποιητικού, μηνιγγίτιδα και διαρροϊκές νόσους.
Συνολικά, βακτήρια εντοπίστηκαν στο εξωτερικό του 96% των παπουτσιών.
«Αυτό είναι περισσότερο από όσο βρίσκουμε στα χέρια ή στα δάπεδα», αναφέρει η Reynolds. «Τα παπούτσια αποτελούν ένα συνηθισμένο μέσο με το οποίο σημαντικοί ρύποι μεταφέρονται μέσα στο σπίτι».
Εκτός από E. coli, εντοπίστηκαν Klebsiella pneumonia, που μπορεί να προκαλέσει πνευμονία, και Serratia ficaria, που συνδέεται με διαφορετικές λοιμώξεις.
Δεν είναι μόνο τα βακτήρια
Τα παπούτσια μπορούν να μεταφέρουν στο σπίτι και αλλεργιογόνα. Έτσι, ακόμη και αν κατά την περίοδο των αλλεργιών έχουμε κλειστά παράθυρα ή χρησιμοποιούμε καθαριστές αέρα, σωματίδια από το εξωτερικό περιβάλλον μπορεί να μπουν μέσω των παπουτσιών και να καταλήξουν στον αέρα.
Ένας ακόμη πιθανός ρύπος είναι ο μόλυβδος. Παρότι οι βαφές με μόλυβδο έχουν απαγορευτεί εδώ και χρόνια, υπολείμματά του εξακολουθούν να υπάρχουν στο περιβάλλον και μπορούν να αναμειχθούν με τη σκόνη και τη βρωμιά στο έδαφος.
Το Νο1 λάθος που κάνουμε με το μέγεθος των παπουτσιών και βλάπτουμε τα πόδια μας
Γιατί τα μικρόβια μπορεί να παραμένουν για καιρό
Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο όταν τα δάπεδα δεν καθαρίζονται συχνά.
«Οι ρύποι στο πάτωμα δεν παραμένουν πάντα απλώς εκεί», εξηγεί η Reynolds. «Τα βακτήρια είναι σαν μαγνήτες — κολλούν στα σωματίδια της σκόνης και, αν ένας άνθρωπος ή ένα κατοικίδιο ανακινήσει τη σκόνη στο πάτωμα, τα σωματίδια που περιέχουν βακτήρια μπορούν να αιωρηθούν ξανά στον αέρα, όπου μπορείτε να τα καταπιείτε ή να τα εισπνεύσετε και να εκτεθείτε σε αυτά».
Μάλιστα, τα μικρόβια μπορεί να επιβιώσουν για σημαντικό διάστημα.
«Εξαρτάται από το μικρόβιο και την υγρασία, αλλά γενικά γνωρίζουμε ότι τα βακτήρια μπορούν να επιβιώσουν από ημέρες έως εβδομάδες και οι ιοί από εβδομάδες έως μήνες», σημειώνει. «Σίγουρα για αρκετό χρονικό διάστημα ώστε να έρθετε σε επαφή μαζί τους».
Τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι
Η Reynolds συνιστά τακτικό καθαρισμό και εβδομαδιαίο σκούπισμα με ηλεκτρική σκούπα. Αν επιλέγετε προϊόν καθαρισμού, η ένδειξη «απολυμαντικό» σημαίνει ότι είναι πιστοποιημένο για την εξουδετέρωση τόσο βακτηρίων όσο και ιών.
Για να περιορίσετε ακόμη περισσότερο όσα μεταφέρονται από τα παπούτσια:
- Ενημερώστε τους καλεσμένους σας εκ των προτέρων ότι δεν φοράτε παπούτσια μέσα στο σπίτι.
- Δημιουργήστε ένα καθαρό σημείο στην είσοδο όπου μπορούν να τα αφήσουν.
- Προσφέρετε παντόφλες ή τη δυνατότητα χρήσης παπουτσιών αποκλειστικά για εσωτερικούς χώρους.
- Βγάζετε τα δικά σας παπούτσια στην είσοδο ώστε να μη μεταφέρετε ό,τι υπάρχει στις σόλες σε ολόκληρο το σπίτι.
Μυρίζουν άσχημα τα αθλητικά σας παπούτσια; Το απλό κόλπο με την κατάψυξη που εξαφανίζει τις οσμές
Είναι τελικά απαραίτητο να ζητάμε από τους καλεσμένους να βγάζουν τα παπούτσια;
Παρά τα δεδομένα, η ίδια η Reynolds δεν εφαρμόζει αυστηρή απαγόρευση στο σπίτι της.
«Για να είμαι ειλικρινής, δεν ζητάω από τους άλλους να βγάζουν τα παπούτσια τους», αναφέρει. «Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουν να περπατούν ξυπόλυτοι μέσα στο σπίτι σας».
Η δική της λύση είναι απλή: «Ως οικοδέσποινα, απλώς θυμάμαι να καθαρίζω μετά».
Στα σκληρά δάπεδα μπορεί να χρησιμοποιηθεί αραιωμένη χλωρίνη ή άλλα κατάλληλα διαλύματα, αν και το έντονο σκούπισμα μπορεί να σηκώσει σωματίδια στον αέρα.
Τα χαλιά παρουσιάζουν διαφορετικό πρόβλημα. «Οι μοκέτες είναι διαβόητα κακές επειδή παγιδεύουν ρύπους με την πάροδο του χρόνου, είναι πιο δύσκολο να καθαριστούν και είναι αδύνατο να απολυμανθούν», αναφέρει η Reynolds.
Για αυτά, η ηλεκτρική σκούπα με φίλτρο HEPA θεωρείται η καλύτερη επιλογή για την παγίδευση των σωματιδίων που διαφορετικά θα μπορούσαν να καταλήξουν στον αέρα.