Τα λεγόμενα «κατάλοιπα ζόμπι» του COVID-19 δεν είναι ζωντανά, αλλά νέα έρευνα δείχνει ότι μπορούν να συνεχίσουν να βλάπτουν το σώμα πολύ μετά τη λοίμωξη. Μελέτες δείχνουν ότι αυτά τα ιικά κατάλοιπα μπορεί να επιτίθενται σε κύτταρα του ανοσοποιητικού, να διαταράσσουν την ισορροπία του και να δώσουν πιθανώς εξήγηση για το long COVID.
Εγκυμοσύνη και νόσος Covid-19: Τι μπορεί να προκαλέσει στα έμβρυα
Κατάλοιπα «ζόμπι» του ιού μπορεί να βλάπτουν το ανοσοποιητικό σύστημα στο long COVID, σύμφωνα με νέα έρευνα
Τα λεγόμενα κατάλοιπα «ζόμπι» του κορονοϊού μπορεί να κάνουν περισσότερα από το να τροφοδοτούν τη φλεγμονή στο long COVID. Πρόσφατη διεθνής μελέτη που περιλάμβανε πάνω από 30 ερευνητές δείχνει ότι όταν ο ιός καταστρέφεται μέσα στο σώμα, αφήνει πίσω του πρωτεϊνικά κατάλοιπα που μπορούν να στοχεύουν ενεργά και να καταστέλλουν βασικά κύτταρα του ανοσοποιητικού. «Αυτά τα κατάλοιπα στοχεύουν ένα συγκεκριμένο είδος καμπυλότητας στις μεμβράνες των κυττάρων», λέει ο Αμερικανός bioengineer, Gerard Wong από το University of California, Los Angeles, σύμφωνα με το Science Alert.
«Κύτταρα που είναι αιχμηρά, που έχουν σχήμα αστεριού ή που έχουν πολλά πλοκάμια καταλήγουν να καταστέλλονται κατά προτίμηση», εξηγεί. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα δενδριτικά κύτταρα και κρίσιμα Τ κύτταρα, προσφέροντας μια πιθανή εξήγηση για τη βλάβη του ανοσοποιητικού και τα εξουθενωτικά συμπτώματα που επηρεάζουν πλέον εκατομμύρια ανθρώπους με long COVID.
Τι είναι τα κατάλοιπα «ζόμπι» του κορονοϊού και πώς επηρεάζουν την υγεία μας
Ο όρος «κατάλοιπα ζόμπι του κορονοϊού» είναι ένας ανεπίσημος όρος που χρησιμοποιούν οι επιστήμονες για να περιγράψουν κομμάτια του SARS-CoV-2 που παραμένουν στο σώμα μετά την απομάκρυνση του ενεργού ιού. Σύμφωνα με μελέτη του 2024 με τίτλο “SARS-CoV-2 viral remnants and implications for inflammation and post-acute infection sequelae”, το SARS-CoV-2 μπορεί να αφήσει πίσω του πεπτιδικά κατάλοιπα που επιμένουν μετά τη λοίμωξη και δημιουργούνται μέσω φυσιολογικών πρωτεολυτικών διεργασιών του ξενιστή.
Αυτά τα ιικά κατάλοιπα μπορεί να σχηματίζουν προφλεγμονώδη σύμπλοκα που ενισχύουν τις ανοσολογικές αποκρίσεις και ενδέχεται να συμβάλλουν στη συνεχιζόμενη φλεγμονή μετά την οξεία φάση της λοίμωξης.
Άλλες έρευνες δείχνουν ότι αυτά τα κατάλοιπα δεν είναι ζωντανά ή μολυσματικά, αλλά μπορεί παρ’ όλα αυτά να επηρεάζουν το πώς συμπεριφέρονται τα κύτταρα και το ανοσοποιητικό σύστημα. Μελέτες δείχνουν ότι θα μπορούσαν να βοηθούν να εξηγηθούν τα συνεχιζόμενα προβλήματα του ανοσοποιητικού που παρατηρούνται σε ορισμένους ανθρώπους μετά τον COVID-19, συμπεριλαμβανομένου του long COVID.
- Ορισμένα κατάλοιπα προέρχονται από την πρωτεΐνη ακίδα του SARS-CoV-2 και δημιουργούνται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα διασπά τον ιό. Αυτά τα κατάλοιπα μπορούν ακόμη να αλληλεπιδρούν με κύτταρα του ανοσοποιητικού και να τα βλάπτουν.
- Άλλα κατάλοιπα είναι ελαττωματικά ιικά γονιδιώματα, ατελή κομμάτια ιικού RNA που δεν μπορούν να προκαλέσουν λοίμωξη, αλλά μπορεί να επηρεάζουν τη σηματοδότηση του ανοσοποιητικού.
- Επίμονα ιικά κατάλοιπα και ελαττωματικά ιικά γονιδιώματα μπορεί να συμβάλλουν στη συνεχιζόμενη φλεγμονή και στη διαταραχή του ανοσοποιητικού σε ορισμένους ασθενείς μετά τη λοίμωξη.
Ιικά κατάλοιπα, παραλλαγές και επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις μπορεί να επηρεάζουν τον κίνδυνο για long COVID
Το γεγονός ότι πολλαπλοί τύποι αυτών των ιικών καταλοίπων μπορούν να επιτίθενται σε κύτταρα του ανοσοποιητικού μπορεί να εξηγεί γιατί άτομα με προϋπάρχουσες ανοσολογικές παθήσεις είναι πιο ευάλωτα σε αυτές τις επιπτώσεις, ακόμη και όταν κατά τα άλλα είναι υγιή. Το στέλεχος Omicron του COVID-19, γνωστό για την υψηλή μεταδοτικότητά του αλλά τη μικρότερη επικινδυνότητά του, διασπάται στο σώμα μας σε μεγαλύτερη ποικιλία πρωτεϊνικών καταλοίπων σε σύγκριση με προηγούμενα στελέχη.
«Κανείς δεν μπορούσε να εξηγήσει πραγματικά γιατί αναπαραγόταν τόσο γρήγορα όσο το αρχικό στέλεχος αλλά γενικά δεν προκαλούσε τόσο σοβαρές λοιμώξεις», εξηγεί η Yue Zhang, bioengineer στο Westlake University της Κίνας. «Βρήκαμε ότι κομμάτια της ακίδας του Omicron ήταν πολύ λιγότερο ικανά να σκοτώνουν αυτά τα σημαντικά κύτταρα του ανοσοποιητικού – γεγονός που δείχνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα ενός ασθενούς δεν θα εξαντλείται στον ίδιο βαθμό».
Παρά τη ρητορική ότι η πανδημία ανήκει στο παρελθόν, ο COVID-19 συνεχίζει να παίρνει τη ζωή από ευάλωτους νοσούντες και να αφήνει πολλούς περισσότερους με αναπηρίες. Πολλοί παλεύουν χωρίς επαρκή υποστήριξη για τις συνεχιζόμενες συνέπειες του long COVID, οι οποίες είναι απολύτως πραγματικές και εξουθενωτικές. Επιπλέον, πρόσφατες μελέτες διαπίστωσαν ότι ο κίνδυνος για long COVID μπορεί να αυξάνεται με επακόλουθες λοιμώξεις σε παιδιά και ενήλικες.
Κορεάτικη μελέτη συνδέει το εμβόλιο της Covid-19 με 6 τύπους καρκίνου – Τι απαντούν οι ειδικοί
«Ένας από τους ισχυρότερους λόγους που δίνω σε ασθενείς, οικογένειες και γιατρούς σχετικά με τον εμβολιασμό είναι ο εξής – περισσότερα εμβόλια θα πρέπει να οδηγούν σε λιγότερες λοιμώξεις, κάτι που θα πρέπει να οδηγεί σε λιγότερο long COVID», είπε ο παιδίατρος Ravi Jhaveri από το Lurie Children’s Hospital στο Chicago.
Η έρευνα αυτή δημοσιεύτηκε στο PNAS.
Πηγές: ScienceAlert, PNAS, UCLA, PubMed, Frontiers, ScienceDirect