Το ξέσπασμα του Σκωτσέζου celebrity, John Davidson, στα βραβεία BAFTA 2026 προκάλεσε σοκ και έφερε ξανά στο προσκήνιο τις συζητήσεις για το σύνδρομο Τουρέτ που κάνει ανθρώπους να βρίζουν και να ξεστομίσουν προσβλητικές λέξεις.
Gordon Ramsay: Το νέο trend που τον εκνευρίζει στα εστιατόρια – «Το βρίσκω ντροπιαστικό»
Το περιστατικό του John Davidson στα βραβεία BAFTA προκλήθηκε από το σύνδρομο Τουρέτ
Ο John Davidson φώναξε βρισιές και μια φυλετική προσβολή κατά τη διάρκεια των κινηματογραφικών βραβείων BAFTA 2026, και πολλοί άρχισαν να αναρωτιούνται τι είναι το σύνδρομο Τουρέτ. Η πάθηση συχνά παρερμηνεύεται. Σύμφωνα με την Ένωση Τουρέτ της Αμερικής (TAA), το κύριο σύμπτωμά της είναι τα ακούσια και ανεπιθύμητα τικ, τα οποία μπορεί να είναι σωματικά ή φωνητικά.
Τα σωματικά τικ μπορεί να είναι μικρά, όπως το βλεφάρισμα των ματιών, ή πιο αισθητά, όπως το τίναγμα του χεριού ή το τέντωμα του αυχένα. Τα φωνητικά τικ είναι συνήθως ήχοι όπως βήχας, γρυλίσματα ή καθάρισμα του λαιμού, όχι απαραίτητα λέξεις.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, οι άνθρωποι μπορεί ξαφνικά να ξεστομίσουν ακατάλληλες λέξεις. «Οι λέξεις μπορεί να είναι ακατάλληλες, δηλ. βρισιές, φυλετικές προσβολές ή άλλες μη αποδεκτές λέξεις ή φράσεις. Αυτός ο τύπος φωνητικού τικ, που ονομάζεται κοπρολαλία, συχνά παρουσιάζεται ή εμπαίζεται στα μέσα ενημέρωσης ως κοινό σύμπτωμα του συνδρόμου Τουρέτ», εξηγεί η TAA. Η κοπρολαλία επηρεάζει μόνο το 10–15% των περιπτώσεων.
Η TAA την περιγράφει περαιτέρω ως «κάτι που προκαλείται από “ελαττωματική καλωδίωση” του ανασταλτικού μηχανισμού του εγκεφάλου, η οποία προκαλεί τις ακούσιες κινήσεις που χαρακτηρίζουν το σύνδρομο», που σημαίνει ότι τα άτομα δεν μπορούν να καταστείλουν ορισμένες κινήσεις ή σκέψεις. Ενώ τα ακριβή αίτια είναι άγνωστα, η Εθνική Βιβλιοθήκη Ιατρικής δηλώνει ότι «οι γενετικοί παράγοντες παίζουν ζωτικό ρόλο». Ο Davidson, ακτιβιστής, μιλά ανοιχτά εδώ και καιρό για το πώς είναι να ζει με Τουρέτ, ένα ταξίδι που απεικονίζεται και στην ταινία I Swear.
Ποιος διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης συνδρόμου Τουρέτ;
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο “Epidemiology of Tourette Syndrome“, το σύνδρομο Τουρέτ επηρεάζει περίπου το 1% των παιδιών και των εφήβων, αλλά μόνο το 0,01% των ενηλίκων, ενώ οι άνδρες επηρεάζονται περίπου τέσσερις φορές συχνότερα από τις γυναίκες.
Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι ορισμένες ομάδες είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν σύνδρομο Τουρέτ (TS). Τα αγόρια επηρεάζονται σημαντικά περισσότερο από τα κορίτσια, ειδικά στην παιδική ηλικία, και η γενετική παίζει σημαντικό ρόλο. Το TS συχνά εμφανίζεται σε μέλη της ίδιας οικογένειας και μοιράζεται γενετικούς δεσμούς με άλλες νευροαναπτυξιακές καταστάσεις. Μελέτες δείχνουν επίσης ότι άτομα με υψηλότερη γενετική προδιάθεση μπορεί να εμφανίζουν ευρύτερα πρότυπα ψυχικής και σωματικής υγείας.
Αυξημένο κίνδυνο έχουν:
- Άνδρες — Αναλογία ανδρών προς γυναίκες περίπου 4:1 στην παιδική ηλικία, συχνά με πιο σοβαρά τικ και υψηλότερα ποσοστά ΔΕΠΥ ή ΔΑΦ.
- Άτομα με οικογενειακό ιστορικό Τουρέτ ή διαταραχών τικ — Ισχυρή κληρονομική συσσώρευση σε συγγενείς πρώτου βαθμού.
- Άτομα με υψηλότερη γενετική προδιάθεση — Πολυγονιδιακός κίνδυνος που συνδέεται με το TS και σχετικά χαρακτηριστικά.
- Άτομα με ΔΕΠΥ, ΔΑΦ, άγχος ή κατάθλιψη — Κοινές γενετικές επιρροές και αλληλεπικαλυπτόμενος κίνδυνος.
Πέθανε ο Έρικ Ντέιν στα 53 του από ALS – Το τέλος του «McSteamy» του Grey’s Anatomy
Πώς είναι να ζει κανείς με Τουρέτ
Καθώς η τελετή συνεχιζόταν, ο Davidson φώναξε «Shut the f-ck up» κατά τη διάρκεια μιας ομιλίας της προέδρου των BAFTA, Sara Putt, καθώς και «f-ck you» όταν οι σκηνοθέτες του νικητή για την Καλύτερη Παιδική και Οικογενειακή Ταινία παρέλαβαν το βραβείο τους.
Όταν οι ηθοποιοί Michael B. Jordan και Delroy Lindo παρουσίαζαν στη σκηνή, ο Davidson φώναξε το «n-word», αναγκάζοντας τον οικοδεσπότη των BAFTA, Alan Cumming, να αναφερθεί στο περιστατικό. «Ίσως παρατηρήσατε κάποια έντονη γλώσσα στο παρασκήνιο. Αυτό μπορεί να αποτελεί μέρος του πώς εκδηλώνεται το σύνδρομο Τουρέτ για ορισμένους ανθρώπους, όπως εξερευνά και η ταινία αυτή την εμπειρία», δήλωσε ο Cumming. «Σας ευχαριστούμε για την κατανόησή σας και που βοηθάτε στη δημιουργία ενός χώρου σεβασμού για όλους».
Ο Davidson άρχισε να εμφανίζει συμπτώματα συνδρόμου Τουρέτ σε ηλικία 12 ετών. Η θεραπεία κυμαίνεται από θεραπευτικές επιλογές έως φαρμακευτική αγωγή, με τις χειρουργικές επεμβάσεις να βρίσκονται ακόμη υπό ανάπτυξη. Ωστόσο, όπως εξηγεί η TAA, αυτές «θα πρέπει να εξετάζονται μόνο για τις πιο σοβαρές περιπτώσεις Τουρέτ που είναι ανθεκτικές στα φάρμακα».
Σε δήλωση που κοινοποιήθηκε στο περιοδικό PEOPLE από εκπρόσωπο, το BBC ανέφερε, «ορισμένοι τηλεθεατές ενδέχεται να άκουσαν έντονη και προσβλητική γλώσσα κατά τη διάρκεια των Κινηματογραφικών Βραβείων BAFTA. Αυτό προέκυψε από ακούσια λεκτικά τικ που σχετίζονται με το σύνδρομο Τουρέτ και, όπως εξηγήθηκε κατά τη διάρκεια της τελετής, δεν ήταν σκόπιμο. Ζητούμε συγγνώμη που αυτό δεν αφαιρέθηκε πριν από τη μετάδοση και θα αφαιρεθεί τώρα από την έκδοση στο BBC iPlayer».
Το Τουρέτ είναι σχετικά σπάνιο και εκτιμάται ότι επηρεάζει κάτω από το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού. Η TAA αναφέρει ότι η κοπρολαλία είναι «ένα από τα πιο αινιγματικά και κοινωνικά συμπτώματα του συνδρόμου Τουρέτ».
Συμπτώματα
Το σύνδρομο Τουρέτ είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που χαρακτηρίζεται από κινητικά και φωνητικά τικ. Με βάση πρόσφατες έρευνες, τα συμπτώματα περιλαμβάνουν τόσο τα βασικά χαρακτηριστικά των τικ όσο και σχετικά κλινικά πρότυπα.
Η Angelina Jolie μιλά ανοιχτά για τη διπλή μαστεκτομή: «Αν δεν έχετε ουλές, τότε δεν έχετε ζήσει»
- Πολλαπλά κινητικά τικ (ξαφνικές, γρήγορες, επαναλαμβανόμενες κινήσεις όπως ανοιγοκλείσιμο των ματιών, τίναγμα του κεφαλιού, ανασήκωμα των ώμων).
- Τουλάχιστον ένα φωνητικό τικ (ξαφνικοί ήχοι ή λέξεις που κυμαίνονται από γρυλίσματα και βήχα έως πιο σύνθετες λεκτικές εκφράσεις).
- Απλά φωνητικά τικ (σύντομοι ήχοι όπως καθάρισμα του λαιμού ή ρούφηγμα της μύτης).
- Σύνθετα φωνητικά τικ (πιο διαρθρωμένες εκφράσεις, συμπεριλαμβανομένων λέξεων ή σύντομων φράσεων).
- Τικ που παρουσιάζουν εξάρσεις και υφέσεις στη συχνότητα και τη σοβαρότητά τους με την πάροδο του χρόνου.
- Ακούσια τικ που μερικές φορές μπορούν να κατασταλούν για λίγο, προκαλώντας συχνά αυξημένη εσωτερική δυσφορία.
- Διακυμάνσεις στη σοβαρότητα των τικ που επηρεάζονται από το άγχος, τον ενθουσιασμό ή την κόπωση.
- Έναρξη στην παιδική ηλικία, συνήθως μεταξύ 5 και 10 ετών.
- Πιθανή κοπρολαλία (ακούσιες κοινωνικά ακατάλληλες λέξεις), που εμφανίζεται σε μια μειονότητα ασθενών.
- Συχνή συνύπαρξη με ΔΕΠΥ.
- Συχνή συνύπαρξη με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.
- Αγχώδεις και συναισθηματικές διαταραχές που συμβάλλουν στη συνολική επιβάρυνση των συμπτωμάτων.
- Στους ενήλικες, αυξημένη επιβάρυνση της ψυχικής υγείας, κοινωνική αποφυγή λόγω των ορατών τικ και μειωμένη ποιότητα ζωής.
- Υποκείμενες διαφορές στα εγκεφαλικά κύτταρα που επηρεάζουν τη ρύθμιση των κινητικών σημάτων, οι οποίες σχετίζονται με τη δημιουργία των τικ.
Πηγές: People, MDPI, PubMed, Nature, MDPI, Dovepress, Mayo Clinic, PMC