Η ζάχαρη δεν προκαλεί άμεσα καρκίνο, όμως οι ειδικοί εξηγούν ποια γλυκά αξίζει να προτιμάτε και ποια να περιορίσετε για καλύτερη υγεία.
Ποια καλοκαιρινά φρούτα έχουν τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε ζάχαρη;
Η ζάχαρη και ο καρκίνος: Τι ισχύει πραγματικά
Η επιθυμία για κάτι γλυκό είναι απόλυτα φυσιολογική και δεν σημαίνει ότι πρέπει να αισθάνεστε ενοχές κάθε φορά που απολαμβάνετε ένα επιδόρπιο. Αν και η ζάχαρη συχνά συνδέεται με τον καρκίνο, οι ειδικοί τονίζουν ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Τρεις ογκολόγοι εξηγούν τι ισχύει πραγματικά και αποκαλύπτουν ποια γλυκιά επιλογή προτιμούν οι ίδιοι όταν θέλουν να ικανοποιήσουν τη λιγούρα τους.
Ο Dr. Nathan Handley, διευθυντής του Integrative Cancer Recovery Program στο Marcus Institute of Integrative Health της Jefferson Health, εξηγεί ότι, παρότι τα καρκινικά κύτταρα χρησιμοποιούν τη γλυκόζη με διαφορετικό τρόπο από τα φυσιολογικά κύτταρα, αυτό δεν σημαίνει ότι η ζάχαρη «τρέφει» απευθείας έναν όγκο.
«Η κατανάλωση ζάχαρης δεν “τρέφει” άμεσα τους όγκους με τον τρόπο που συχνά υποστηρίζεται. Είναι αλήθεια ότι τα καρκινικά κύτταρα μεταβολίζουν συνήθως τη γλυκόζη ταχύτερα από τα φυσιολογικά κύτταρα, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η κατανάλωση ζάχαρης τροφοδοτεί άμεσα την ανάπτυξη των όγκων».
4 καρδιολόγοι συμφωνούν: Αυτή είναι η Νο1 τροφή που αποφεύγουν να δώσουν στα παιδιά τους
Πώς η υπερβολική ζάχαρη αυξάνει έμμεσα τον κίνδυνο
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο κίνδυνος σχετίζεται κυρίως με τις συνέπειες της υπερβολικής κατανάλωσης ζάχαρης. Τα τρόφιμα και τα ποτά με πολλά πρόσθετα σάκχαρα αυξάνουν σημαντικά τη θερμιδική πρόσληψη, ευνοώντας την αύξηση του σωματικού βάρους και την παχυσαρκία.
Όπως αναφέρει ο Dr. Handley, η παχυσαρκία αποτελεί αναγνωρισμένο παράγοντα κινδύνου για τουλάχιστον 13 μορφές καρκίνου. Από την πλευρά του, ο αιματολόγος-ογκολόγος Dr. Dillon Cason εξηγεί ότι η παχυσαρκία συνδέεται με χρόνια φλεγμονή, μια κατάσταση που μπορεί να διευκολύνει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων.
Την ίδια άποψη εκφράζει και η Dr. Tingting Tan, η οποία υπογραμμίζει ότι ο καρκίνος προκύπτει από έναν συνδυασμό γενετικών, περιβαλλοντικών και παραγόντων του τρόπου ζωής και όχι από μία μόνο διατροφική συνήθεια.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον Dr. Handley, υπάρχουν ενδείξεις ότι η υπερβολική πρόσληψη πρόσθετων σακχάρων μπορεί να επηρεάζει τα επίπεδα της ινσουλίνης και άλλων ορμονών, γεγονός που ίσως αυξάνει ανεξάρτητα τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.
Τα ζαχαρούχα ποτά βρίσκονται στην κορυφή της λίστας
Αν υπάρχει μία πηγή ζάχαρης που οι τρεις ογκολόγοι συμφωνούν ότι πρέπει να περιορίζεται, αυτή δεν είναι κάποιο γλυκό αλλά τα ζαχαρούχα ροφήματα.
Στη λίστα περιλαμβάνονται:
- Αναψυκτικά.
- Χυμοί φρούτων με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη.
- Ενεργειακά ποτά.
- Αρωματισμένοι καφέδες.
- Γλυκό παγωμένο τσάι.
Ο Dr. Handley εξηγεί ότι ένα μόνο κουτάκι αναψυκτικού περιέχει περίπου δέκα κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη, χωρίς φυτικές ίνες και χωρίς να προκαλεί αίσθημα κορεσμού. Έτσι αυξάνει απότομα το σάκχαρο του αίματος και προσθέτει πολλές θερμίδες χωρίς να το αντιλαμβάνεται κανείς.
Ο Dr. Cason συμπληρώνει ότι ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα προϊόντα που περιέχουν σιρόπι καλαμποκιού υψηλής περιεκτικότητας σε φρουκτόζη και άλλες ιδιαίτερα επεξεργασμένες μορφές ζάχαρης.
Τι θα συμβεί στο σώμα σας αν πίνετε αναψυκτικά κάθε μέρα; Οι επιπτώσεις που δεν φαντάζεστε
Το γλυκό που επιλέγουν όλοι οι ογκολόγοι
Όταν όμως οι ίδιοι οι ειδικοί θέλουν να φάνε κάτι γλυκό, η επιλογή τους είναι κοινή: Τα φρούτα.
Μελέτες έχουν δείξει ότι η συστηματική κατανάλωση φρούτων συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου. Μετα-ανάλυση του 2023 στο World Journal of Gastroenterology έδειξε ότι όσοι κατανάλωναν συχνά εσπεριδοειδή, μήλα, καρπούζι και ακτινίδιο είχαν 9% μικρότερο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου.
Αντίστοιχα, μετα-ανάλυση του 2025 στο Pharmacological Research συνέδεσε την τακτική κατανάλωση εσπεριδοειδών με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα.
Γιατί τα φρούτα αποτελούν καλύτερη επιλογή
Οι ειδικοί εξηγούν ότι τα φρούτα δεν προσφέρουν μόνο φυσικά σάκχαρα αλλά και πολύτιμα θρεπτικά συστατικά που λείπουν από τα περισσότερα επεξεργασμένα γλυκά.
Συγκεκριμένα:
- Περιέχουν φυτικές ίνες που βοηθούν στον καλύτερο έλεγχο του σακχάρου και της ινσουλίνης.
- Κατά την πέψη παράγονται λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου που ενισχύουν την υγεία του παχέος εντέρου.
- Είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά που συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής και ενδέχεται να επιβραδύνουν την εξέλιξη ορισμένων μορφών καρκίνου.
Τα μούρα αποτελούν αγαπημένη επιλογή τόσο του Dr. Handley όσο και του Dr. Cason, καθώς ξεχωρίζουν για την υψηλή περιεκτικότητά τους σε αντιοξειδωτικές ουσίες.
Νέα μελέτη αποκαλύπτει την τροφή που μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στη μνήμη
Οι αγαπημένες γλυκές επιλογές των ειδικών
Η Dr. Tingting Tan προτιμά το καλοκαίρι ένα ώριμο ροδάκινο μαζί με μια χούφτα φυστίκια Αιγίνης.
«Το καλοκαίρι, ένα από τα αγαπημένα μου σνακ είναι ένα ώριμο ροδάκινο με μια χούφτα φυστίκια Αιγίνης. Το ροδάκινο ικανοποιεί φυσικά την επιθυμία μου για γλυκό, ενώ τα φυστίκια προσθέτουν πρωτεΐνη και καλά λιπαρά που κάνουν το σνακ πιο χορταστικό. Είναι απλό, νόστιμο και με βοηθά να μην καταφεύγω σε πιο επεξεργασμένα γλυκά».
Εκτός από τα φρούτα, οι Dr. Handley και Dr. Cason απολαμβάνουν και μαύρη σοκολάτα με περιεκτικότητα σε κακάο τουλάχιστον 70%, καθώς περιέχει φλαβανόλες, αντιοξειδωτικές ενώσεις που έχουν μελετηθεί για την πιθανή προστατευτική τους δράση απέναντι στον καρκίνο του παχέος εντέρου, χωρίς όμως να υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία για οριστικά συμπεράσματα.
Η ισορροπία είναι το σημαντικότερο
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι κανείς δεν χρειάζεται να αποκλείσει εντελώς τα αγαπημένα του γλυκά.
«Οι περισσότεροι από εμάς επιθυμούμε κάτι γλυκό κατά καιρούς. Κι εγώ το ίδιο. Δεν πιστεύω ότι κάποιος πρέπει να στερηθεί το επιδόρπιο για πάντα για να είναι υγιής», τονίζει η Dr. Tan.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο Dr. Handley:
«Ο στόχος δεν είναι να εξαλείψουμε κάθε μορφή γλυκιάς γεύσης από τη ζωή μας. Αυτό ούτε ρεαλιστικό είναι ούτε απαραίτητο, ούτε και ιδιαίτερα ευχάριστο. Θέλουμε να μεταφέρουμε την πηγή της γλυκιάς γεύσης από τα επεξεργασμένα πρόσθετα σάκχαρα στα φυσικά γλυκά, ολόκληρα τρόφιμα».
Η Dr. Tan συνοψίζει το μήνυμα με μία φράση:
«Η υγιεινή διατροφή δεν σημαίνει ότι στερείστε. Σημαίνει ότι βρίσκετε μια ισορροπημένη προσέγγιση που μπορείτε να απολαμβάνετε και να διατηρείτε μακροπρόθεσμα.»
8 συμβουλές για να νικήσετε τις λιγούρες για ζάχαρη, σύμφωνα με το Cleveland
Έτσι, αν νιώθετε την ανάγκη για κάτι γλυκό κάθε βράδυ, τα φρούτα και λίγη μαύρη σοκολάτα μπορούν να αποτελέσουν μια πιο θρεπτική επιλογή. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποκλείσετε εντελώς ένα μπισκότο ή ένα κομμάτι γλυκό όταν το επιθυμείτε. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η συνολική εικόνα της διατροφής είναι εκείνη που κάνει τη διαφορά.