Οι διαιτολόγοι εξηγούν γιατί η εμμονή με τις θερμίδες μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερο άγχος, υπερφαγία και απογοήτευση, αλλά και ποιες συνήθειες βοηθούν πραγματικά στη διατήρηση ενός υγιούς βάρους.
Διαβήτης: Μπορεί το ξύδι να βοηθήσει στη ρύθμιση της γλυκόζης και την απώλεια βάρους;
Γιατί η καταμέτρηση θερμίδων μπορεί να φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα
Για χρόνια, η καταμέτρηση θερμίδων θεωρούνταν το βασικό «κλειδί» για την απώλεια βάρους. Ωστόσο, όλο και περισσότεροι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η συνεχής παρακολούθηση αριθμών μπορεί τελικά να απομακρύνει τους ανθρώπους από τις πραγματικές ανάγκες του σώματός τους. Αντί για μια βιώσιμη σχέση με το φαγητό, συχνά οδηγεί σε άγχος, περιορισμούς και έναν φαύλο κύκλο υπερφαγίας και ενοχών.
Σε θεωρητικό επίπεδο, η μέτρηση θερμίδων μοιάζει με μια οργανωμένη και αποτελεσματική μέθοδο για τον έλεγχο του βάρους. Στην πράξη όμως, πολλοί άνθρωποι καταλήγουν να αντιμετωπίζουν το φαγητό σαν μια μαθηματική εξίσωση, αγνοώντας τα φυσικά σήματα του οργανισμού τους.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι όταν η προσοχή στρέφεται αποκλειστικά στους αριθμούς, η διατροφή γίνεται πιο άκαμπτη και αγχωτική. Η πείνα, ο κορεσμός, η ικανοποίηση αλλά και η απόλαυση του φαγητού περνούν σε δεύτερη μοίρα.
Η Serena Pratt, M.S., RDN, εξηγεί ότι η καταμέτρηση θερμίδων αφήνει έξω σημαντικούς παράγοντες όπως οι ορμόνες, το στρες, ο ύπνος, οι λιγούρες αλλά και οι πραγματικές ενεργειακές ανάγκες κάθε ανθρώπου.
Η αποσύνδεση από την πείνα και τον κορεσμό
Ένα από τα βασικά προβλήματα της συνεχούς καταγραφής θερμίδων είναι ότι οι άνθρωποι μαθαίνουν να εμπιστεύονται περισσότερο μια εφαρμογή παρά το ίδιο τους το σώμα.
Έτσι, σταδιακά γίνεται πιο δύσκολο να αναγνωρίσουν:
- πότε πεινούν πραγματικά,
- πότε έχουν χορτάσει,
- πότε ένα γεύμα τούς άφησε ικανοποιημένους,
- πότε τρώνε επειδή είναι αγχωμένοι ή κουρασμένοι.
Οι διαιτολόγοι τονίζουν ότι δύο γεύματα με ίδιες θερμίδες μπορεί να προκαλέσουν τελείως διαφορετικό αίσθημα κορεσμού. Η ποιότητα των τροφών και η σύνθεση του γεύματος παίζουν πολύ σημαντικότερο ρόλο απ’ όσο πιστεύουν οι περισσότεροι.
Το «όλα ή τίποτα» που αυξάνει την πίεση
Αρκετοί άνθρωποι ξεκινούν την καταμέτρηση θερμίδων με ενθουσιασμό, όμως με τον χρόνο η διαδικασία γίνεται ψυχολογικά εξαντλητική.
Μια μικρή «παρασπονδία» ή η υπέρβαση του ημερήσιου στόχου μπορεί να δημιουργήσει έντονο αίσθημα αποτυχίας. Αυτό συχνά οδηγεί στη λογική του «τα χάλασα σήμερα, θα ξεκινήσω ξανά από αύριο».
Η Dana Notte, M.S., RD, CD, CEDS-C, σημειώνει ότι αυτή η νοοτροπία του τύπου «όλα ή τίποτα» μπορεί να αυξήσει τα επεισόδια υπερφαγίας και να δυσκολέψει τη μακροχρόνια συνέπεια.
Τι κάνει πραγματικά ένα γεύμα χορταστικό
Οι ειδικοί εξηγούν ότι η αίσθηση πληρότητας μετά το φαγητό δεν εξαρτάται μόνο από τις θερμίδες.
Σημαντικό ρόλο παίζουν:
- η πρωτεΐνη
- οι φυτικές ίνες
- τα καλά λιπαρά
- ο όγκος του γεύματος
- η ταχύτητα πέψης
Ένα γεύμα χαμηλών θερμίδων που βασίζεται κυρίως σε επεξεργασμένους υδατάνθρακες μπορεί να αφήσει κάποιον πεινασμένο πολύ γρήγορα.
Αντίθετα, ένα πιο ισορροπημένο πιάτο με πρωτεΐνη, σύνθετους υδατάνθρακες και καλά λιπαρά μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερο κορεσμό ακόμη και με παρόμοιο θερμιδικό περιεχόμενο.
Το «κόλπο» της Victoria Beckham για επίπεδη κοιλιά – Ποιο ρόφημα πίνει κάθε πρωί;
Η σημασία της ικανοποίησης στο φαγητό
Οι διαιτολόγοι υποστηρίζουν ότι η ποιότητα της διατροφής και η ικανοποίηση από το φαγητό είναι πιο σημαντικές από την εμμονή στους αριθμούς.
Η Pratt επισημαίνει ότι όταν κάποιος επιλέγει τροφές που πραγματικά απολαμβάνει, μειώνεται η συνεχής αναζήτηση για «κάτι ακόμα» που συχνά οδηγεί στην υπερκατανάλωση τροφής.
«Το να τρώτε τα τρόφιμα που πραγματικά θέλετε, σε αντίθεση με αυτά που πιστεύετε ότι “πρέπει” να φάτε, αυξάνει την απόλαυση και μειώνει την ανήσυχη αναζήτηση για κάτι άλλο που θα καλύψει τα κενά», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Οι συνήθειες που προτείνουν οι ειδικοί για πιο υγιή απώλεια βάρους
Αντί για αυστηρή καταμέτρηση θερμίδων, οι ειδικοί προτείνουν πιο βιώσιμες πρακτικές:
- Τακτικά γεύματα μέσα στην ημέρα.
- Συνδυασμό πρωτεΐνης και φυτικών ινών σε γεύματα και σνακ.
- Πιο αργό ρυθμό κατανάλωσης φαγητού.
- Καλύτερη διαχείριση ύπνου και στρες.
- Παρατήρηση των πραγματικών σημάτων πείνας και κορεσμού.
Παράλληλα, τονίζουν ότι αν η παρακολούθηση θερμίδων προκαλεί άγχος ή υπερβολική ενασχόληση με το φαγητό, ίσως είναι χρήσιμη η καθοδήγηση από έναν εξειδικευμένο διαιτολόγο.
Νέο χάπι για την απώλεια βάρους: Αδυνατίζει πιο γρήγορα από τα ενέσιμα – Τι έδειξε μελέτη
Μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση στη διατροφή
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η μακροχρόνια επιτυχία δεν εξαρτάται από την τελειότητα ή την αυστηρή καταγραφή κάθε θερμίδας.
Αντίθετα, η συνέπεια φαίνεται να χτίζεται μέσα από πιο ρεαλιστικές συνήθειες: Ισορροπημένα γεύματα, καλύτερη σύνδεση με τις ανάγκες του σώματος και μεγαλύτερη ευελιξία στην καθημερινότητα.
Όταν το φαγητό σταματά να αντιμετωπίζεται σαν αριθμητική πράξη και γίνεται ξανά μια φυσική διαδικασία φροντίδας του οργανισμού, οι υγιεινές επιλογές είναι πιο εύκολο να διατηρηθούν σε βάθος χρόνου.
Πηγές: Journal of Nutrition Education and Behavior, Nutrients, Obesity Reviews