Το τρόφιμο «σύμβολο της αγάπης» είναι μια μικρή αλλά ιδιαίτερη τροφή, με γεύση που μοιάζει πολύ με εκείνη των αυγών κότας. Συνήθως είναι περίπου το ένα τρίτο του μεγέθους ενός αυγού και αναγνωρίζεται εύκολα από την ιδιαίτερη εμφάνισή του. Ποια τα οφέλη του για την υγεία;
Ποιο είναι το τρόφιμο «σύμβολο της αγάπης» και ποια τα οφέλη του για την υγεία
Τα αυγά ορτυκιού είναι μικρά αλλά ιδιαίτερα, με γεύση πολύ παρόμοια με εκείνη των αυγών κότας και έναν πλούσιο, βαθύ κίτρινο κρόκο. Συνήθως έχουν περίπου το ένα τρίτο του μεγέθους ενός αυγού κότας και αναγνωρίζονται εύκολα από το κρεμ χρώμα του κελύφους τους με καφέ πιτσιλιές. Τα αυγά ορτυκιού έχουν τραβήξει το ενδιαφέρον τόσο για την εμφάνισή τους όσο και για τη θρεπτική τους αξία.
Διατροφική αξία αυγών ορτυκιού
Τα αυγά ορτυκιού είναι μικρά, επομένως τρία έως τέσσερα από αυτά αντιστοιχούν περίπου σε μία μερίδα ίση με ένα αυγό κότας.
Ένα αυγό ορτυκιού (9 γραμμάρια) περιέχει:
- Θερμίδες: 14
- Πρωτεΐνη: 1 γραμμάριο
- Λιπαρά: 1 γραμμάριο
- Υδατάνθρακες: 0 γραμμάρια
- Φυτικές ίνες: 0 γραμμάρια
- Χολίνη: 4% της Συνιστώμενης Ημερήσιας Πρόσληψης (ΣΗΠ)
- Ριβοφλαβίνη: 6% της ΣΗΠ
- Φολικό οξύ: 2% της ΣΗΠ
- Παντοθενικό οξύ: 3% της ΣΗΠ
- Βιταμίνη Α: 2% της ΣΗΠ
- Βιταμίνη B12: 6% της ΣΗΠ
- Σίδηρος: 2% της ΣΗΠ
- Φώσφορος: 2% της ΣΗΠ
- Σελήνιο: 5% της ΣΗΠ
Αυγά ορτυκιού: Οφέλη για την υγεία
Ένα μόνο αυγό ορτυκιού παρέχει σημαντικό ποσοστό των ημερήσιων αναγκών σας σε βιταμίνη B12, σελήνιο, ριβοφλαβίνη και χολίνη, καθώς και κάποια ποσότητα σιδήρου – όλα αυτά σε μία μερίδα που περιέχει μόλις 14 θερμίδες. Το σελήνιο και η ριβοφλαβίνη είναι σημαντικά θρεπτικά συστατικά που βοηθούν τον οργανισμό να διασπά την τροφή που καταναλώνετε και να τη μετατρέπει σε ενέργεια. Το σελήνιο συμβάλλει επίσης στη διατήρηση της υγείας του θυρεοειδούς αδένα.
Παράλληλα, η βιταμίνη B12 και ο σίδηρος υποστηρίζουν την υγιή λειτουργία του νευρικού συστήματος και βοηθούν στη διατήρηση των επιπέδων ενέργειας μέσω του ρόλου τους στον σχηματισμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Επιπλέον, η χολίνη είναι ζωτικής σημασίας για τη σύνθεση της ακετυλοχολίνης, ενός νευροδιαβιβαστή που μεταφέρει μηνύματα από το νευρικό σύστημα στους μύες.
Ολόκληρα αυγά ή μόνο ασπράδια; Ποια έχουν περισσότερη πρωτεΐνη και είναι πιο υγιεινά
Τι δείχνει η πρόσφατη έρευνα για τα αυγά ορτυκιού
Τα αυγά ορτυκιού περιγράφονται συχνά ως «υπερτροφή», ωστόσο πρόσφατες επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι τα οφέλη τους για την υγεία είναι συγκεκριμένα και περιορισμένα και όχι γενικευμένα ή θαυματουργά. Σύμφωνα με μελέτες, τα αυγά ορτυκιού ενδέχεται να προσφέρουν ορισμένα διατροφικά και ανοσολογικά οφέλη, ενώ πολλοί δημοφιλείς ισχυρισμοί παραμένουν μη αποδεδειγμένοι.
- Μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση των συμπτωμάτων αλλεργίας: Συστηματική ανασκόπηση του 2025 διαπίστωσε ότι τα συμπληρώματα που παρασκευάζονται από αυγά ορτυκιού βοήθησαν στη βελτίωση συμπτωμάτων αλλεργικής ρινίτιδας, όπως το φτέρνισμα, η ρινική συμφόρηση και η καταρροή. Οι μελέτες υποδηλώνουν μία ήπια ανοσορυθμιστική δράση, ωστόσο τα άτομα με αλλεργία στα αυγά θα πρέπει να τα αποφεύγουν.
- Πλούσια σε βασικά θρεπτικά συστατικά: Πρόσφατε αναλύσεις επιβεβαιώνουν ότι τα αυγά ορτυκιού είναι πυκνά σε πρωτεΐνη και παρέχουν σημαντικές ποσότητες βιταμινών (Α, B12, ριβοφλαβίνη) και μετάλλων όπως ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος και το σελήνιο, τα οποία υποστηρίζουν τον φυσιολογικό μεταβολισμό και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού.
- Περιέχουν αντιοξειδωτικές ενώσεις: Εργαστηριακή μελέτη του 2024 εντόπισε αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ενώσεις στο έλαιο του κρόκου αυγού ορτυκιού, υποδηλώνοντας πιθανά προστατευτικά αποτελέσματα σε κυτταρικό επίπεδο. Τα ευρήματα αυτά είναι πρώιμα και δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί σε μεγάλες μελέτες σε ανθρώπους.
- Δυνατότητες για ανάπτυξη «λειτουργικών» τροφίμων: Πειραματική έρευνα δείχνει ότι η τροποποίηση της διατροφής των ορτυκιών μπορεί να αλλάξει το διατροφικό προφίλ των αυγών τους, συμπεριλαμβανομένης της περιεκτικότητας σε μέταλλα και της σύστασης των λιπαρών. Αυτό υποδηλώνει μελλοντικές δυνατότητες για ειδικά εμπλουτισμένα αυγά ορτυκιού, αν και τα δεδομένα σε ανθρώπους παραμένουν περιορισμένα.
Τα αυγά ορτυκιού είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και περιέχουν αντιοξειδωτικά που ενδέχεται να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της κυτταρικής βλάβης και στη μείωση συμπτωμάτων αλλεργίας. Μελέτη διάρκειας 7 ημερών σε 77 άτομα με αλλεργική ρινίτιδα έδειξε ότι συμπτώματα όπως το φτέρνισμα, η συμφόρηση και η καταρροή βελτιώθηκαν μέσα σε 1 ώρα από τη λήψη συμπληρώματος με αντιοξειδωτικά από αυγό ορτυκιού και ψευδάργυρο. Ωστόσο, δεν είναι σαφές αν τα οφέλη οφείλονταν αποκλειστικά στα συστατικά του αυγού.
Επιπλέον, μελέτη σε ποντίκια έδειξε ότι ο κρόκος αυγού ορτυκιού μείωσε τα συμπτώματα της ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας, μίας σοβαρής φλεγμονώδους πάθησης που προκαλείται από τροφικές αλλεργίες.
Παρότι τα ευρήματα αυτά είναι ενθαρρυντικά, απαιτείται περισσότερη έρευνα σε ανθρώπους.
Προφυλάξεις και πιθανοί κίνδυνοι
Τα περισσότερα αυγά ορτυκιού δεν είναι παστεριωμένα, δηλαδή δεν έχουν θερμανθεί ώστε να καταστραφούν επιβλαβή βακτήρια που μπορεί να βρίσκονται στο κέλυφος. Για τον λόγο αυτό, οι έγκυες και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα θα πρέπει να αποφεύγουν τα αυγά ορτυκιού ή να βεβαιώνονται ότι είναι πλήρως μαγειρεμένα, χωρίς υγρό ή κρεμώδη κρόκο, πριν τα καταναλώσουν.
Επιπλέον, αν είστε αλλεργικοί στα αυγά κότας, ενδέχεται να είστε αλλεργικοί και στα αυγά ορτυκιού. Θα πρέπει να δείξετε ιδιαίτερη προσοχή αν θέλετε να δοκιμάσετε αυγά ορτυκιού και να το κάνετε μόνο αφού έχετε συμβουλευθεί τον γιατρό σας. Είναι επίσης πιθανό να είστε αλλεργικοί στα αυγά ορτυκιού ακόμη και αν δεν έχετε αλλεργία στα αυγά κότας. Αν έχετε οποιαδήποτε ανησυχία, καλό είναι να τη συζητήσετε με τον γιατρό σας.
Πώς συγκρίνονται με τα αυγά κότας
Τα αυγά ορτυκιού είναι πολύ μικρότερα από τα αυγά κότας, περίπου στο ένα τρίτο του μεγέθους τους. Ωστόσο, σε σχέση με το μέγεθός τους, έχουν μεγάλους κρόκους. Επειδή πολλά από τα θρεπτικά συστατικά των αυγών βρίσκονται στον κρόκο, ορισμένοι υποστηρίζουν ότι τα αυγά ορτυκιού είναι πιο πυκνά σε θρεπτικά συστατικά από τα αυγά κότας, δηλαδή περιέχουν περισσότερα θρεπτικά συστατικά ανά μονάδα βάρους.
Ο παρακάτω πίνακας συγκρίνει τις ποσότητες επιλεγμένων θρεπτικών συστατικών σε 100 γραμμάρια αυγών ορτυκιού και αυγών κότας αντίστοιχα:
| Θρεπτικό στοιχείο | Αυγά ορτυκιού (περίπου 10 αυγά) | Αυγά κότας (περίπου 2 μεγάλα αυγά) |
|---|---|---|
| Θερμίδες | 158 | 148 |
| Λιπαρά | 11 γραμμάρια | 10 γραμμάρια |
| Πρωτεΐνη | 13 γραμμάρια | 12 γραμμάρια |
| Χολίνη | 48% της ΣΗΠ | 61% της ΣΗΠ |
| Ριβοφλαβίνη | 61% της ΣΗΠ | 32% της ΣΗΠ |
| Βιταμίνη B12 | 66% της ΣΗΠ | 43% της ΣΗΠ |
| Σίδηρος | 20% της ΣΗΠ | 9% της ΣΗΠ |
Παρότι υπάρχουν μικρές διαφορές και σε άλλα θρεπτικά συστατικά, οι πιο σημαντικές αποκλίσεις παρατηρούνται σε αυτά που αναφέρονται παραπάνω. Τα αυγά ορτυκιού περιέχουν περισσότερα λιπαρά και πρωτεΐνη ανά βάρος, διπλάσια ποσότητα σιδήρου και ριβοφλαβίνης και περίπου ένα τρίτο περισσότερη βιταμίνη B12 σε σύγκριση με τα αυγά κότας. Από την άλλη πλευρά, τα αυγά κότας περιέχουν περισσότερη χολίνη.
Πόσα αυγά μπορείτε να τρώτε καθημερινά με ασφάλεια για να λάβετε τη μέγιστη πρωτεΐνη
Τα αυγά ορτυκιού είναι επίσης πιο δύσκολο να βρεθούν και πιο ακριβά. Λόγω του μεγέθους τους, θα χρειαστείτε περισσότερα σε σύγκριση με τα αυγά κότας αν θέλετε να τα χρησιμοποιήσετε ως πηγή πρωτεΐνης. Είναι υγιεινά, αλλά διατροφικά δεν υπερτερούν σημαντικά των αυγών κότας. Η επιλογή να τα εντάξετε ή όχι στη διατροφή σας εξαρτάται από εσάς.
Πηγές: Healthline, PubMed, ResearchGate, PMC, PMC