Η βιταμίνη D, που συχνά αποκαλείται «βιταμίνη του ήλιου», είναι απαραίτητη για πολλές λειτουργίες του οργανισμού, από τη διατήρηση ισχυρών οστών έως την υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D μπορεί να εκδηλωθούν με ορισμένα συμπτώματα στο δέρμα και τα πόδια. Τι να προσέξετε.
Οστεοπόρωση: Βοηθά τελικά ο συνδυασμός βιταμίνης D με ασβέστιο; Μελέτη δίνει την απάντηση
Η έλλειψη βιταμίνης D μπορεί να περάσει απαρατήρητη – Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλωθεί
Οι περισσότεροι βασίζονται στην έκθεση στον ήλιο κατά τους ανοιξιάτικους και καλοκαιρινούς μήνες, ενώ οι επίσημες οδηγίες συνιστούν οι ενήλικες και τα παιδιά να εξετάζουν το ενδεχόμενο λήψης καθημερινού συμπληρώματος διατροφής βιταμίνης D 10 μικρογραμμαρίων από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο.
Σε ορισμένες ευάλωτες ομάδες συνιστάται η λήψη συμπληρωμάτων διατροφής καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Παρά τις συστάσεις αυτές, μόνο 1 στους 6 ενήλικες δηλώνει ότι λαμβάνει καθημερινά συμπλήρωμα διατροφής. Η έλλειψη βιταμίνης D μπορεί επίσης να εμφανιστεί με απρόσμενους τρόπους, ιδιαίτερα στο δέρμα και στα πόδια, ενώ αυτό που φαίνεται ως ένας απλή φαγούρα μπορεί να είναι στην πραγματικότητα πρώιμο σύμπτωμα.
Ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο έλλειψης βιταμίνης D
Η έλλειψη βιταμίνης D παραμένει μία από τις πιο κοινές ελλείψεις θρεπτικών συστατικών παγκοσμίως. Πρόσφατες μελέτες εκτιμούν ότι περίπου το 30%-50% των ανθρώπων παγκοσμίως έχουν χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D, ενώ ανάλυση του 2026 με τίτλο “How deficient are we? A retrospective analysis of vitamin D status in 85,892 Turkish adults” ανέφερε ποσοστό έλλειψης 47,9% παγκοσμίως.
Οι ερευνητές συνεχίζουν να την περιγράφουν ως σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας που επηρεάζει έως και 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους.
Ανατρεπτική μελέτη: Ο ήλιος δεν αυξάνει σε όλους τη βιταμίνη D – Ποιοι δεν έχουν καθόλου οφέλη
Τα άτομα που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο περιλαμβάνουν:
- Ηλικιωμένου, καθώς το δέρμα τους παράγει λιγότερη βιταμίνη D με την ηλικία.
- Άτομα με παχυσαρκία, τα οποία έχουν αυξημένο κίνδυνο έλλειψης.
- Άτομα με σκούρο δέρμα, ιδιαίτερα σε περιοχές με περιορισμένη ηλιοφάνεια.
- Άτομα με λίγη έκθεση στον ήλιο, συμπεριλαμβανομένων εργαζομένων σε εσωτερικούς χώρους και ενοίκων μονάδων φροντίδας.
- Εγκύους, βρέφη και άτομα με δυσαπορρόφηση, ηπατική νόσο ή νεφρική νόσο.
6 συμπτώματα που συνδέονται με την έλλειψη βιταμίνης D
1. Αργή επούλωση πληγών
Τα κοψίματα, οι εκδορές και άλλοι μικροτραυματισμοί που χρειάζονται περισσότερο χρόνο από το συνηθισμένο για να επουλωθούν μπορεί να είναι ένδειξη χαμηλών επιπέδων βιταμίνης D. Η βιταμίνη D συμβάλλει στην ανανέωση των κυττάρων του δέρματος και στη φυσική διαδικασία επούλωσης του οργανισμού, βοηθώντας στην παραγωγή ενώσεων που απαιτούνται για τη δημιουργία νέου δερματικού ιστού.
Όταν τα επίπεδά της είναι χαμηλά, η ικανότητα του οργανισμού να επιδιορθώνει βλάβες μπορεί να επηρεαστεί και οι πληγές ενδέχεται να γίνουν πιο επιρρεπείς σε λοιμώξεις.
«Εάν έχετε μια πληγή που δεν επουλώνεται, επισκεφθείτε τον γιατρό σας. Αν και η έλλειψη βιταμίνης D θα μπορούσε να ευθύνεται, είναι καλύτερο να μην βγάζετε συμπεράσματα. Η αργή επούλωση πληγών μπορεί επίσης να είναι σύμπτωμα λοίμωξης, κακής κυκλοφορίας του αίματος ή ακόμη και διαβήτη», συμβουλεύουν ειδικοί από το Chemist 4 U, σύμφωνα με το RSVP Live.
Τι να κάνετε στην εγκυμοσύνη για να γίνει το παιδί σας πιο έξυπνο
2. Κνησμός στο δέρμα
Το ξηρό, ερεθισμένο δέρμα με κνησμό μπορεί ορισμένες φορές να συνδέεται με ανεπαρκή επίπεδα βιταμίνης D. Επειδή το θρεπτικό αυτό συστατικό βοηθά στη διατήρηση της ενυδάτωσης και της συνολικής υγείας του δέρματος, τα χαμηλά επίπεδα μπορεί να συμβάλλουν στην ενόχληση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να σχετίζονται με δερματικές παθήσεις όπως το έκζεμα ή η ψωρίαση.
«Το ξηρό δέρμα με κνησμό είναι συχνά σημάδι έλλειψης βιταμίνης D»., εξηγεί διατροφολόγος, σύμφωνα με την ίδια πηγή. Η μειωμένη έκθεση στον ήλιο κατά τον χειμώνα μπορεί να μειώσει την παραγωγή βιταμίνης D στο δέρμα, γεγονός που σημαίνει ότι συμπτώματα που συχνά αποδίδονται στον κρύο καιρό μπορεί στην πραγματικότητα να σχετίζονται με έλλειψη.
Η ειδικός σημειώνει επίσης ότι η σοβαρή έλλειψη, σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες, μπορεί να σχετίζεται με αυτοάνοσες δερματικές παθήσεις. Η βιταμίνη D μπορεί να ληφθεί από τροφές όπως τα λιπαρά ψάρια, τα αυγά και τα εντόσθια, ενώ έλαια βιταμίνης D για τοπική χρήση μπορεί να βοηθήσουν σε ορισμένες περιπτώσεις σοβαρής ερυθρότητας και κνησμού.
3. Παθήσεις που μοιάζουν με έκζεμα
Έρευνες έχουν δείξει πιθανή σύνδεση μεταξύ χαμηλών επιπέδων βιταμίνης D και πιο σοβαρών συμπτωμάτων εκζέματος. Η βιταμίνη D υποστηρίζει τόσο το ανοσοποιητικό σύστημα όσο και τον προστατευτικό φραγμό του δέρματος, στοιχεία που είναι σημαντικά για τη διαχείριση του εκζέματος.
«Έχει πραγματοποιηθεί κάποια έρευνα σχετικά με το εάν τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D πυροδοτούν την ανάπτυξη εκζέματος και εάν η λήψη συμπληρωμάτων μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα», ανέφερε το National Eczema Society.
Ωστόσο, τόνισαν οι ειδικοί από τον οργανισμό επίσης ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι η βιταμίνη D επηρεάζει άμεσα την ανάπτυξη του ατοπικού εκζέματος.
Καρκίνος του μαστού: Η βιταμίνη D αυξάνει έως και 79% την επιτυχία της χημειοθεραπείας – Νέα μελέτη
4. Θαμπό δέρμα
«Τα συμπτώματα έλλειψης μπορεί να περιλαμβάνουν ξηρό, θαμπό ή ξεφλουδισμένο δέρμα», εξηγεί το Centre for Surgical Dermatology.
Η βιταμίνη D παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και επιδιόρθωση των δερματικών κυττάρων, συμβάλλοντας στη διατήρηση υγιούς όψης του δέρματος και υποστηρίζοντας την αποκατάσταση από δερματικές παθήσεις. Ωστόσο, το κέντρο σημειώνει ότι η κακή ενυδάτωση, η ανεπαρκής διατροφή και η έλλειψη ύπνου μπορούν επίσης να συμβάλουν σε αυτά τα συμπτώματα.
5. Πόνος στα πόδια
Η έλλειψη βιταμίνης D μπορεί να συμβάλει σε μυϊκή αδυναμία και πόνο στα οστά, που μπορεί να γίνουν αισθητά στα πόδια. Καθημερινές δραστηριότητες όπως το ανέβασμα σκάλας ή το να σηκώνεται κάποιος από μια καρέκλα μπορεί να γίνουν πιο δύσκολες.
Σε σοβαρές περιπτώσεις, η έλλειψη μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα του σκελετού, συμπεριλαμβανομένης της ραχίτιδας στα παιδιά.
«Όταν τα επίπεδα βιταμίνης D είναι χαμηλά και ο οργανισμός δεν μπορεί να απορροφήσει σωστά ασβέστιο και φώσφορο, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος πόνου στα οστά, καταγμάτων, μυϊκού πόνου και μυϊκής αδυναμίας», λένε ειδικοί από το Yale Medicine.
6. Υπερβολική εφίδρωση
Η υπερβολική εφίδρωση, ιδιαίτερα γύρω από το κεφάλι και το πρόσωπο, αναφέρεται συχνά ως ένα από τα πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια της έλλειψης βιταμίνης D. Επειδή η βιταμίνη D βοηθά στη ρύθμιση της λειτουργίας των ιδρωτοποιών αδένων, τα χαμηλά επίπεδα μπορεί να οδηγήσουν σε αυξημένη εφίδρωση.
«Δεν ακούγεται ελκυστικό και πιθανότατα ούτε το αισθάνεται κανείς έτσι. Η εφίδρωση στο κεφάλι είναι ένα κλασικό πρώτο σημάδι έλλειψης βιταμίνης D», εξήγησε η Βρετανίδα ρευματολόγος Dr Stephanie Barrett.