Το λαχανικό του Άδωνη πήρε το όνομά του από τον αρχαίο ελληνικό μύθο, σύμφωνα με τον οποίο η θεά Αφροδίτη απέθεσε το νεκρό αγαπημένο της, τον όμορφο νέο Άδωνη, ανάμεσα σε αυτό το φυτό με αποτέλεσμα να μείνει από τότε στη φήμη των αρχαίων ως «τροφή των νεκρών». Ποια είναι τα οφέλη του για την υγεία.
Το λαχανικό που έκρυψε ο Ζαν Λάμερς μπορεί να ρυθμίσει την πίεση και να βοηθήσει στην απώλεια βάρους
Ποιο είναι το λαχανικό του Άδωνη και ποια τα οφέλη του για την υγεία
Το μαρούλι iceberg, γνωστό και ως crisphead, είναι μια από τις πιο διαδεδομένες ποικιλίες του Lactuca sativa, της καλλιεργούμενης μαρούλιας, και σχηματίζει στρογγυλή, συμπαγή κεφαλή που θυμίζει μικρό λάχανο. Τα εξωτερικά φύλλα της είναι ανοιχτοπράσινα, ενώ τα προστατευμένα εσωτερικά φτάνουν σχεδόν το λευκό χρώμα.
Η γεύση του είναι ήπια και ελαφρώς γλυκιά και η υφή του τραγανή, καθώς τα φύλλα του είναι γεμάτα νερό. Στην κουζίνα ταιριάζει σε σαλάτες, tacos, burgers, σάντουιτς και wrap, ενώ μια ολόκληρη φέτα της κεφαλής του είναι η βάση για το κλασικό αμερικανικό wedge salad.
Στην προετοιμασία του, τα φύλλα πλένονται καλά, ώστε να φύγουν η σκόνη και τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Πρακτικό βοήθημα είναι και η σαλατιέρα με φυγοκεντρισμό, που ξεπλένει και στεγνώνει τα φύλλα. Κόψτε πρώτα τη σκληρή βάση της κεφαλής, που δεν τρώγεται, και το υπόλοιπο κόβεται εύκολα με το μαχαίρι.
Στην Ελλάδα θα το βρείτε όλο τον χρόνο στα σούπερ μάρκετ, ντόπιο ή εισαγόμενο. Το iceberg προτιμά τα δροσερά κλίματα και θέλει αρκετούς μήνες για να διαμορφώσει πλήρως την κεφαλή του, αλλά η καλλιέργεια και οι εισαγωγές καλύπτουν κάθε εποχή. Δεν χρειάζεται δηλαδή να περιμένετε κάποια συγκεκριμένη περίοδο για να το βάλετε στο τραπέζι σας.
Το λαχανικό του Ashkelon που μπορεί να προστατεύσει την καρδιά και να έχει αντιοξειδωτική δράση
Τοπικές εφαρμογές των εκχυλισμάτων του μαρούλου
Οι έρευνες των τελευταίων ετών εξετάζουν τα εκχυλίσματα και τα υποπροϊόντα του γένους Lactuca ως πιθανές πηγές βιοδραστικών συστατικών.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο «Discovery of anti-inflammatory phytoconstituents from Lactuca indica L. based on its traditional uses», σε ένα συγγενές προς το iceberg μαρούλι, που χρησιμοποιείται παραδοσιακά για την ανακούφιση δερματικών φλεγμονών, εντοπίστηκαν φυτοχημικά συστατικά με αντιφλεγμονώδη και αντιμικροβιακή δράση.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο «A Comparative Study on the Phytochemical Composition, Antioxidant, and Anti‐Inflammatory Effects of Stem Lettuce (Lactuca sativa var. angustana) Depending on the Presence of the Peel», η φλούδα του στελέχους, που συνήθως πετιέται, συγκεντρώνει τα περισσότερα φαινολικά συστατικά και τις σεσκιτερπενικές λακτόνες, όπως το lactucin και το lactucopicrin, ενώ τα εκχυλίσματα που περιείχαν τη φλούδα έδειξαν αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση σε εργαστηριακά κύτταρα.
Διατροφική αξία ανά 100 g
Τα παρακάτω στοιχεία προέρχονται από βάση διατροφικών δεδομένων. Με μόλις 14 θερμίδες ανά 100 g, το iceberg είναι από τις πιο ελαφριές τροφές που μπορείτε να βάλετε σε ένα πιάτο.
- Θερμίδες: 14
- Λιπαρά: 0,1 g, από τα οποία κορεσμένα λίπη 0 g και trans λιπαρά 0 g
- Χοληστερίνη: 0 mg
- Νάτριο: 10 mg, το 0,4% της ημερήσιας τιμής
- Υδατάνθρακες: 3 g, το 1% της ημερήσιας τιμής, με καθαρούς υδατάνθρακες 2 g
- Φυτικές ίνες: 1 g, το 4% της ημερήσιας τιμής
- Σάκχαρα: 2 g
- Πρωτεΐνες: 1 g
- Ασβέστιο: 18 mg, το 2% της ημερήσιας τιμής
- Σίδηρος: 0,4 mg, το 5% της ημερήσιας τιμής
- Κάλιο: 141 mg, το 3% της ημερήσιας τιμής
Μαρούλι iceberg: Οφέλη για την υγεία
1. Βοηθά στην πήξη του αίματος
Το iceberg είναι πλούσιο σε βιταμίνη Κ, που συμμετέχει στην πήξη του αίματος. Όσοι αντιμετωπίζουν θέματα με την πήξη μπορεί να ωφεληθούν από μια διατροφή πλούσια σε βιταμίνη Κ. Η έλλειψή της είναι, ωστόσο, εξαιρετικά σπάνια. Αν έχετε ιστορικό αιμορραγικών διαταραχών ή νόσου του ήπατος, ρωτήστε τον γιατρό σας αν θα σας ωφελούσε περισσότερη βιταμίνη Κ.
2. Προστατεύει τα μάτια
Το iceberg περιέχει και βιταμίνη Α, ένα θρεπτικό συστατικό που σχετίζεται με την υγεία των ματιών. Η βιταμίνη Α μπορεί να περιορίσει την απώλεια όρασης που έρχεται με την ηλικία και να βελτιώσει την όραση σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού. Αν έχετε νυχτερινή τύφλωση, μπορεί να σας ωφελήσει η προσθήκη περισσότερης βιταμίνης Α στη διατροφή σας.
3. Υποστηρίζει την ανάπτυξη του εμβρύου
Το φολικό οξύ βρίσκεται επίσης στο iceberg. Η επαρκής πρόσληψή του είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη του εμβρύου, ιδίως κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης, γι’ αυτό και οι γιατροί το συστήνουν συστηματικά σε όσες κυοφορούν ή προσπαθούν να μείνουν έγκυες.
4. Βοηθά να τρώτε περισσότερα λαχανικά
Το iceberg μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα για όσους δεν τρώνε αρκετά λαχανικά, καθώς η ήπια, ελαφρώς γλυκιά γεύση του και το τραγανό του δάγκωμα το κάνουν αγαπημένο και στα παιδιά που δεν προτιμούν τα πιο πικρά πράσινα.
Πιθανοί κίνδυνοι και παρενέργειες
Το iceberg θεωρείται γενικά ασφαλές για τους περισσότερους. Παραμένει πάντως το μαρούλι με τη φήμη της χαμηλότερης διατροφικής αξίας, γι’ αυτό και μια σαλάτα που το συνδυάζει με σπανάκι, σέσκουλα και άλλα πράσινα εξασφαλίζει πιο πλήρη πρόσληψη βιταμινών. Οι πρόσφατες έρευνες προσθέτουν, ωστόσο, και ορισμένες ακόμη χρήσιμες διευκρινίσεις.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο «Two Concurrent Outbreaks of Listeria monocytogenes Infections Linked to Packaged Salads, United States, 2014–2022», δύο ταυτόχρονες επιδημίες λιστερίου συνδέθηκαν με συσκευασμένες σαλάτες, σε μία από τις οποίες το μικρόβιο εντοπίστηκε σε συσκευασμένο μαρούλι iceberg, υπενθυμίζοντας τη σημασία της σωστής πλύσης και συντήρησης.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο «Nitrates and Nitrites in Vegetables and the Health Risk», το μαρούλι συγκαταλέγεται στα λαχανικά που συσσωρεύουν νιτρώδη, με ορισμένα δείγματα να ξεπερνούν τα επιτρεπτά όρια, χωρίς όμως η συνολική εκτίμηση κινδύνου να δείχνει ότι η συνήθης κατανάλωση θέτει την υγεία σε κίνδυνο.
- Σύμφωνα με το άρθρο του 2025 με τίτλο «Allergic contact dermatitis to lettuce», σε 46χρονο υπάλληλο καταστήματος με φρούτα και λαχανικά εμφανίστηκε αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής από το μαρούλι, η οποία υποχώρησε πλήρως όταν σταμάτησε την επαφή με το αλλεργιογόνο.
Πηγές: WebMD, Eat This Much, Theoi, Food Science & Nutrition, Fitoterapia, Emerging Infectious Diseases, Foods, Anais Brasileiros de Dermatologia